#مدیریت ریسک ،دانش پشتیبان توسعه همه جانبه ملی

✏️📕 گفتگوی هفته

《 چرا حاج شیخ به کارمند بانک فلاحت آن نصیحت را کرد ؟ 》

✅ سالها پیش به شخصی که تازه به دوران رسیده بود و یک جمله لقلقه زبانش شده بود : این مشکل شماست به من ربطی ندارد، گفتم که تربیت شدگان در تمدن غنی ایرانیان چنین طرز تفکر و سخن گفتنی را نمی پسندند . در فرهنگی که شاعر حکیمش می سراید :

بنی آدم اعضای یک پیکرند
که در آفرینش ز یک گوهرند
چو عضوی بدرد آورد روزگار
دگر عضوها را نماند قرار
توکز محنت دیگران بی غمی
نشاید که نامت نهند آدمی

جلوه وحدت انسانی تک تک آدمهای این جامعه را بخوبی توصیف میکند .

در رویکرد توحیدی مبتنی بر نگرش سیستمی آدمها تک بعدی نیستند .هر یک از آنها نقش های اثرگذار در سرنوشت یکدیگر دارند. حتی عباداتی همچون احکام نماز و حج با جمعیت انبوه نیز به منظور رسیدن به درک مشترک از دردها و درمانهای اجتماعی و آموزش تعاون و همگرایی در جوامع انسانیست.

✅ انسان ایرانی که در طول تاریخ سرزمین خود بارها مورد هجوم و غارت بیگانگان به سرزمینش قرار گرفته در گذر از سختی های ایام فرا گرفته با همنوع خویش با مهر و محبت زندگی کند. هر چیز خوب که برای خود میخواهد برای دیگران نیز بخواهد .هر غذای خوب که میخورد ،آرزوی خوب خوردن برای دیگران را داشته باشد . اگر خود و خانواده اش رفاه دارند برای دیگران نیز همانرا از درگاه پروردگار بخواهد .همواره بیاموزد و آموزه هایش را به همنوعانش انتقال دهد . توسعه فردی پیدا کند و موجب توسعه فردی و اجتماعی دیگران باشد . نگاه یک انسان ایرانی مسلمان مبتنی بر مادیت محض و یا طلاق دادن دنیا نیست . اگر چنین بود هرگز از درون این تمدن سترگ ، اینهمه هنر و ظرافت در تمدن وفرهنگش دیده نمیشد .

✅ چند بار مقاله ؛ چه کسی اسفنج مرا ربود را خوانده ام .نقل قول یک هموطن ایرانی که در حال پیدا کردن یک آدرس در شهر بوستون امریکا در نزدیکی دانشگاه ام آی تی با دوستش سرگردان بوده اند که ناگهان از انطرف خیابان یک آمریکایی به نزدشان میآید و با صمیمیت و جملات ساده حتی با ترسیم نقشه با دستهایش انها را بسوی آدرس راهنمایی می کند . این هموطن در نوشته خود نتیجه گرفته بود ، اینها آموزش های اکتسابی محیط دانشگاه ام آی تی هستند که خصوصیات اسمزی دارند . آن مرد را یک ام آی تی تیپیکال دانسته بود .

مهربانی و درک و شعور بالا در نحوه زیستن هم از خاصیت اسمزی سرچشمه می گیرد . !

✅  در جامعه سربلند ایرانی خیلی ها سرشار از معرفتند و برخی ها مجسمه بی خردی و دارای تنزل رتبه شعور اجتماعی هستند .

آنها که میفهمند ،مهربانی و حمایت از همنوع یعنی رسیدن به برکات و نعمات جمعی و خاموش شدن انگیزه های نوعدوستی یعنی فقر و بیکاری و فلج شدن اقتصاد جمعی ،انگار دو تیپ آدمهایی در دو سیاره جداگانه هستند .

خوشبختانه بسیاری از هموطنان اصالت خانوادگی و اجتماعی والا دارند و در وجودشان مرام و معرفت موج می زند . در خیرخواهی برای سایرین هیچ بخل و کم فروشی نمی کنند ‌.

✅ برای اینکه با حکمت و برکت خدمات مشاوره به همنوعانی طلب یاری دارند پی ببریم ، نقل قولی از عارف بزرگ اواخر سده سیزده و اوایل سده چهارده هجری شمسی ،حضرت آیت الله شیخ حسن علی مقدادی اصفهانی معروف به [ شیخ نخودکی ] را بیان مینمایم تا مفهوم زیست توحیدی یک انسان مومن حتی در حد محدود توصیف شود :

یکی از روسای بانک فلاحت شعبه سبزوار باتفاق دوستش برای شفا بیماری مزمن چند ساله اش به درب منزل حاج شیخ در روستای نخودک نزدیک شهر مشهد مراجعه می کند و پس از ساعتی انتظار و پایان ازدحام جمعیت بیمار مراجعه کننده ،حاج شیخ در حالی که برای وضو نماز ظهر آماده میشده ،لبخند زنان از منزلش خارج و به سوی آنها که روی زیلویی در زیر سایه درخت بزرگ بیرون خانه نشسته بودند میرود و پس از شنیدن شرح بیماری آن مرد که سالها به پزشکان مختلف مراجعه و درمان نشده بود می پرسد ؛

شغل شما چیست ؟ پاسخ میدهد ، رییس بانک فلاحت هستم . شیخ بدو نصیحتی می کند :

علاوه بر دارویی که میدهم ، از فردا که سر کار رفتی ،برای مراجعین روستایی و کم سواد، دانش برادر خیر خواه آنها برای حل مشکلاتشان بشو و مهربانی کن . آنگاه این بیماری کهنه از وجودت بیرون می شود .آن بیمار به گفته خودش برای همیشه از آن بیماری رهایی یافت . برداشت من از نصیحت حاج آقا شیخ اینست ؛

گره مشکلات دیگران را بازکردن ، باعث باز شدن گره های زندگی خود انسانها در زندگی میشود و البته که بر عکس ! پس باز کننده گره ها بودن بهتر است .

✅ دانشمندان فیزیک کوانتوم کم کم در حال گشودن رمزهای نانوشته شعور هستی در اسرار کائناتند .چیزهایی که امثال حاج شیخ میدیدند و میدانستند و شمه ای مختصر را به اطرافیان خود می گفتند شاید یکروزی بخش کوچکی از آن رازهای هستی برای دیگران روشن شود !

پنج شنبه : ۹ / ۱۲ / ۱۴۰۳

حمید رضا حاجی اشرفی

✏️📕 مدیریت مطالعات ریسکهای نامشهود مکمل اجرا برنامه های توسعه ملی

[ دفتر مطالعات ریسک کارآفرینی پایلوت کیلان (دماوند ) - جلد چهارم ؛ ص چهل و دوم ]

✅ کسب موفقیت های اقتصادی با اجرای درست برنامه های توسعه حاصل میشود. توسعه اقتصادی پس از نوسازی اکوسیستم کارآفرینی بدست می آید. امروزه نهضت کارآفرینی ایران در دوران اجرای برنامه هفتم توسعه با تاسیس انکوباتورها شکل میگیرد .اولین وظیفه حرفه ای انکوباتورهای [ کارآفرینی و بیمه های بازرگانی ] اجرا برنامه های مطالعات و مدیریت ریسکهای مشهود و نامشهود اکوسیستم کارآفرینی می باشد. انکوباتورها مدیریت ریسک از جوانان کارآفرین رزومه شخصی و نمونه کار قبلی طلب نمیکنند، آنها استعدادهای نهفته شاخص را در راستای توانگری بازار ملی را کشف و شکوفا می کنند.

✅ در کشورهای توسعه یافته ، دولت ها ،موسسات مشاور تحقیقات کارآفرینی ، شرکت های صنعتی ، کشاورزی ، خدماتی بدنبال یافتن ایده های جدید و کارآفرینان خلاق و پیشنهادات نوآورانه می گردند تا با حمایت و سرمایه گذاری بر روی ایده های بکر و ناب ،آنها را تبدیل به ثروت های ملی نمایند .

لیکن در کشورهای کمتر توسعه یافته و متاسفانه در ایران بر عکس کشورهای فرا صنعتی و در حال صنعتی شدن از جوانان پیشنهاد کننده طرحها و ایده ها در طرز تفکری سنتی و نادرست می پرسند ؟!
رزومه شما چیست ؟ آیا این طرح کارآفرینی را قبلا پیاده سازی نموده اید ؟!

در پاسخ به این اشخاص که متاسفانه در دستگاهها و سازمانهای متولی توسعه محیط کسب و کار ملی بعنوان تصمیم سازان و تصمیم گیران در مصدر امور حضور دارند باید تاکید شود ؛ [ اگر طرحهای نوآورانه و خلاقانه قبلا به مورد اجرا گذارده شده باشند و به موفقیت رسیده باشند دلیلی ندارد که کارآفرینان به دستگاههای دولتی مراجعه و درخواست بودجه نوآوری نمایند .! ]

ضمن اینکه اگر یک جوان و یا جوانان صاحب ایده در نقش اشخاص استارتاپ مشاور خدمات توسعه محصول یا مشاغل بخواهند طرحهای خلاقانه اشان را به مرحله اجرا گذارند و رزومه اجرایی نداشته باشند ، چگونه و در کجا و با حمایت چه کسانی استعدادهای آنان برای پیشرفت مملکت میتواند شکوفا شود ؟!

✅ ظهور استعدادها و نوسازی اکوسیستم کارآفرینی ایران با الگوبرداری از مسیر موفقیت کشورهای صنعتی، دانشگاهها ، پژوهشکده ها و منتور استارتاپ های پیشقراول توسعه علمی - صنعتی می گذرد .بعنوان مثال عینی ؛ راهی که کشور آسیایی ژاپن پیمود و به اوج موفقیت رسید ،می تواند الگوی ایرانیان دارای تمدن ۳۰۰۰ ساله خلاق و دانش محور باشد .

✅ دولت ژاپن در 1950 با دعوت از دکتر ادوارد دمینگ ، استاد رشته مدیریت کنترل کیفیت آماری با آموزه های او به تحولی عظیم در پیشرفت صنعتی به دلیل انتقال نظریه مدیریت سیستمی و نهادینه سازی تفکر ؛ برنده - برنده در افکار مدیران صنعتی ژاپن و توسعه دانش و عملکرد مدیریت ژاپنی موفقیت های بی نظیری کسب نمود . بطوریکه ژاپنی ها اذعان می کنند :

تنها غیر ژاپنی که بیشترین خدمت را به ژاپن کرد ،دکتر ادوارد دمینگ بود .!!!

بیاییم در ایران چرخ را دوباره اختراع نکنیم !

دکتر ادوارد دمینگ بنیانگذار نظریه علمی [ چرخه بابا یا PDCA بود .] این چرخه عبارتست از : برنامه ریزی - عمل - بررسی - اقدام .!

دمینگ نه تنها طرز تفکر مدیران ارشد و میانی و کارشناسان دولتی - اقتصادی - صنعتی ژاپن را از بنیان تغییر داد بلکه رویکرد مدیریت صنعتی دنیا را دگرگون کرد. دکتر ادوارد دمینگ‌ به مدیران صنعتی آموزش داد که ؛ [ کیفیت کالاها و خدمات در خطوط تولید کارخانجات شکل نمیگیرند بلکه در افکار مدیران خلق میشوند ]

دمینگ همه باورهای سنتی و افکار پوسیده مکتب کلاسیک ها را فرو ریخت. او نه تنها از جوانان کارآفرین و مهندسان [ رزومه و نمونه کار یا طرح اجرایی امتحان پس داده نمیخواست بلکه شرایط آزمون و خطا را برای خلق فرصت ها و محصولات با کیفیت در تولید انبوه را با فرمول نظریه چرخه بابا فراهم ساخت ]

مفهوم چرخه دمینگ ؛ نمونه اولیه تولید می شود، رفع نقص می شود و در صورت تایید کیفیت آنگاه به تولید انبوه میرسد ! الگوریتمی که او به فرهنگ کار صنعتی و اکوسیستم کارآفرینی ژاپن آموزش داد باعث موفقیت اکوسیستم محیط کسب و کار ژاپن شد .در این رویکرد محصول از قبل تایید شده یا راستی آزمایی طرح یا رزومه درخشان پیشین کارآفرینان بی مفهوم است . چرخه او آدمهای خلاق می سازد !

✅ در آغازین ماههای اجرا قانون برنامه هفتم توسعه که دوازدهمین برنامه استراتژیک ایران است ،ضرورت تغییر سیاستگذاری در روش بازسازی و نوسازی اکوسیستم کارآفرینی ایران از رویکرد سنتی به فرا صنعتی جهت شکوفایی استعدادهای جوانان و خلق فرصت های کارآفرینی در جهت ایفا نقش و میدانداری هوشمندانه بخش خصوصی بشدت احساس می گردد  ...

پنج شنبه : ۹ / ۱۲/ ۱۴۰۳

حمید رضا حاجی اشرفی

#چرخه دمینگ الگوی موفقیت اجرا برنامه توسعه هفتم و انکوباتورها

✏️📕 مدیریت مطالعات ریسکهای نامشهود مکمل اجرا برنامه های توسعه ملی

[ دفتر مطالعات ریسک کارآفرینی پایلوت کیلان ( دماوند ) - جلد چهارم ؛ ص چهل و یکم ]

✅ تلاشهای بیست و چند ساله پس از اصلاح اصل ۴۴ قانون اساسی برای اینکه ۸۰ درصد سهم اقتصاد کشور در اختیار بخش خصوصی واقعی و مردمی باشد ، متاسفانه تاکنون بی نتیجه بوده که این به علل مختلفی بستگی دارد .یکی از دلایل اصلی مانع تحقق برنامه گسترش بخش خصوصی ، مقاومت تکنوکراتها و مدیران ارشدی که دولتی ماندن اقتصاد در اختیار مستقیم دولت را بر بخش خصوصی ترجیح میدهند است . برای تحقق برنامه ریزی تعمیم سهم بخش خصوصی تا ۵۵ و بخش تعاونی ( مردمی ) تا ۲۵ درصد دو راه حل وجود دارد :

۱- واگذاری اموال و املاک ، کارخانجات ، شرکت های دولتی غیر استراتژیک به بخش خصوصی [ مجموعه های دولتی که قانونا برای منفک شدن از دولت از طریق سازمان خصوصی سازی واگذار میشوند ]

۲- تاسیس بنگاههای SMEs در استانها و شهرستانها توسط بخش خصوصی و تعاونی به تدریج به موازات کاهش سهم دولتی .

در مورد واگذاریها از سوی سازمان خصوصی سازی همانطوریکه در سطور بالا اشاره شد تاکنون هنوز اهداف قانونگذار تحقق نیافته ،لذا در قانون برنامه هفتم توسعه مجددا به دستگاهها و سازمانهای دولتی واگذاری اموال و شرکت های خصولتی به بخش خصوصی واقعی تکلیف شده است .

✅ تجربه خصوصی سازی در انگلستان زمان نخست وزیری مارگارت تاچر و آمریکا در زمان ریاست جمهوری رونالد ریگان که بعدا تحت عنوان [ اجماع واشینگتن ] معروف گردید حاکی از شکست رویکرد خصوصی سازی آنان در کشورهای در حال توسعه و کمتر توسعه یافته دارد . بعلت عدم وجود بخش خصوصی توانمند از لحاظ دانش مدیریت بنگاهها و کمبود سرمایه در اختیار بخش خصوصی روش اجماع واشینگتن شکست خورد .روش خصوصی سازی بی برنامه و شعارگونه و یا حتی طرز تفکر ترجیح اقتصاد دولتی بر خصوصی، هر دو خسارتهای سنگینی به کشورهای در حال توسعه تاکنون زده اند .

خصوصا بیشترین خسارت به کشورهایی زده شد که نیازمند اخذ وام از بانک جهانی و صندوق بین المللی پول در دهه 90 بودند و اجبارا از اجرا سیاست های افراطی خصوصی سازی تمکین کردند . از اینرو از سال 2000 به بعد یک تجدید نظر نقادانه از طرف کشورهای در حال توسعه در مقابل این برنامه دیکته شده صورت پذیرفت که تحت عنوان [ اجماع پسا واشینگتن ] معروف گردیده . در ایران این سیاستگذاری برگشت پذیر را بنام ؛ اصلاح اصل ۴۴ قانون اساسی نامیده اند . در قانون اجرای سیاستهای اصلاح اصل ۴۴ سهم اقتصاد دولتی تا ۲۰ درصد و بخش های تعاونی و خصوصی ۸۰ درصد تعیین و تصویب شده که حاکمیت بدنبال اجرایی گشتن آنست.

✅ در مدلسازی گسترش سهم بخش خصوصی اقتصاد به روش نظریه گروه اقتصاددانان اجماع پسا واشینگتن ، بخش دولتی،ضرورتا به کمک بخش خصوصی میآید و شرایط مشارکت مردمی در انتقال - تاسیس - سرمایه گذاری و مدیریت بنگاههای بازسازی و نوسازی شده را فراهم می کند، بدون اینکه تعجیلی افراطی در واگذاریها و یا ممانعتی بی منطق در عدم واگذاری اموال و دخالت های مستقیم دولت در اکوسیستم محیط کسب و کار انجام گردد !

✅ مطالعات ریسکهای کارآفرینی برنامه هفتم توسعه حکایت از پیروی از رویکرد پسا واشینگتنی دارد. ماموریت تامین سرمایه برای کارآفرینان در بنگاههای SMEs بخصوص در جوامع محلی و مناطق شهری کوچک را به صندوق توسعه ملی ، نهادهای مالی دارای سرمایه مازاد ، بانک ها ، بورسی ها و مالا به بیمه گران از طریق شرکت های مشاور خدمات توسعه کسب و کارها و شتابدهنده های صادراتی واگذار کرده است .
بعنوان یک کارشناس مطالعات ریسکهای کارآفرینی و بیمه بازرگانی از سال ۱۳۹۰ در حال پژوهش یافتن بهینه ترین روش خصوصی سازی و نوسازی اکوسیستم فضای کسب و کار و نحوه همکاری بین نهادهای مالی مثلث بانک - بورس - بیمه در اجرای برنامه هفتم هستم .تاکیدا اینکه صنعت بیمه بعنوان کاتالیزور و هماهنگ‌ کننده همه بخش های اقتصادی میتواند با تاسیس [ انکوباتورهای هدایت کننده استارتاپ های شغلی ] ایفا نقش کلیدی نماید ...

چهارشنبه : ۸ / ۱۲ / ۱۴۰۳

حمید رضا حاجی اشرفی

☆مدیریت ریسک ،دانش پشتیبان توسعه همه جانبه ملی

#نقش کلیدی شرکت های بیمه در مشارکت مردمی و گسترش بخش خصوصی در اکوسیستم محیط کسب و کار ایران

✏️📕 مدیریت مطالعات ریسکهای نامشهود مکمل اجرا برنامه های توسعه ملی

[ دفتر مطالعات ریسک کارآفرینی پایلوت کیلان ( دماوند ) - جلد چهارم ؛ ص چهلم ]

✅ در مدت ۸ ساله جنگ عراق با ایران ،تحریم های اقتصادی شروع شد . شرکت های بیمه اتکایی غربی از پذیرفتن پوشش کشتی های حمل کالا و تانکرهای نفت خام در خلیج همیشه فارس خود داری میکردند یا نرخ حق بیمه بسیار بالایی را مطالبه مینمودند . در این برهه ، شرکت های بیمه ایرانی با مدیریت مدبرانه ،خدمات بیمه این بخش از فعالیت ها را برای حمایت از اقتصاد ملی تامین نمودند . با اتمام جنگ و تصویب قانون نحوه اداره شرکت های بیمه سال ۱۳۶۷ به تدریج بازار بیمه همچون سایر بخش های اقتصادی شروع به رونق گرفت و از سال ۱۳۷۳ مجددا دو شرکت بیمه شروع به فعالیت در رشته بیمه های عمر و پس انداز و مستمری نمودند . گرچه به لحاظ قانونی و شرعی ابهامات شرعی بیمه های عمر و سرمایه گذاری مرتفع شد ،لیکن به دلیل ثابت بودن نرخ بهره نسبت به رشد نرخ تورم که خنثی کننده مطلوبیت ارزش سرمایه آخر دوره میشد، کم کم استقبال از این نوع پوشش ها شروع شد .تا اینکه پس از یک وقفه ۲۴ ساله در سال ۱۳۸۲ با اصلاح اصل ۴۴ قانون اساسی شرکت های بیمه خصوصی مجددا به بازار برگشتند و محصول جدید [ بیمه عمر جامع ] موضوع آیین نامه شماره ۶۸ را به بازار عرضه کردند .این محصول توسط چند شرکت بیمه تا ۱۴۰۰ بطور گسترده بفروش رسید و منشا خدمت به بیمه گذاران گردید .لیکن دو تصمیم سازی ارزشمند در و حین اجرا قانون برنامه ششم توسعه موجب شد تا مجددا [ اهمیت و نقش بنیادین صنعت بیمه در اقتصاد ملی ] پس از یک وقفه حدودا ۴۰ ساله با رویکردی منطقی مطرح شود . آندو تصمیم عبارتند از :

۱- در قانون برنامه ششم توسعه افزایش سهم بازار بیمه از حدود ۵/ ۱ درصد میانگین تولید حق بیمه در اول برنامه به ۷ درصد در پایان برنامه پیش بینی و تاکید شد .( صرفنظر از واقع گرایانه نبودن تعیین این میزان رشد سهم بازار بیمه بعلت دولتی بودن ۸۰ درصد اقتصاد ایران که لازمست در موردش مبسوط تر گفتگو گردد ) از اینکه دولت و مجلس و سازمان برنامه و بودجه مجددا پی به اهمیت نقش بیمه در توسعه ملی برده بودند، اقدامی ارزشمند محسوب می گردد.

۲-با توجه به تحریم های ناجوانمردانه علیه اقتصاد ایران از ابتدای جنگ تحمیلی تاکنون که به بهانه های مختلف برای تضعیف بنیه اکوسیستم کسب و کار براه انداخته اند ، افزایش دامنه همکاریهای اقتصادی با کشورهای درحال توسعه و اسلامی که پتانسیل بسیار مناسب دارند ،می تواند دریچه ای بزرگ برای برون رفت از چالش های بیش از چند دهه اقتصاد ایران تلقی نمود.پس از استقرار دولت سیزدهم ، وزارت اقتصاد و بیمه مرکزی تاسیس سیستم [ تکافل ] به موازات خدمات بیمه در همکاری مشترک را آغاز نموده اند .!

لذا دومین گام مهم برای افزایش بهره برداری از ظرفیت صنعت بیمه در توسعه اقتصادی در حین اجرای برنامه ششم برداشته شد. از سوی دیگر طی تصویب آیین نامه های جدید ۱۰۵ و ۱۰۷ دو حرکت بنیادی جدید در جهت گسترش نقش آفرینی صنعت بیمه در اقتصاد ملی آغاز گردیده است .

✅ مطالعات حین مباحث [ تکافل و تعاون ] نشان میدهند که [ الگوریتم اجرایی بیمه نوین عمر مرحوم دکتر حسن مشرف نفیسی] بعنوان یک تکنوکرات متخصص در اقتصاد بیمه و حقوقدان مبرز در اثبات مشروعیت کلیه عقود بیمه ای منجمله [ عمر اندوخته ساز ] و تبیین مسائل حقوقی ، مالی ، فنی بیمه گری در زمان طراحی و اجرا پروژه های کوی نازی آباد و شهرک غرب تهران در باب تاثیرات مثبت خدمات بیمه ای در توسعه اقتصاد خانوارها ،بنگاهها ، سطح ملی اقدامی اثربخش در توسعه همکاریهای بیمه ای با کشورهای اسلامی تلقی میگردند .

✅ لیکن ، اینک در ۱۴۰۳ مشکل اصلی مانع ایفا نقش صنعت بیمه در برنامه های توسعه وجود سهم بالای اقتصاد دولتی و عدم باور در حمایت دولت از صنعت بیمه کشورمان می باشد. !!!!!

پس از استقرار دولتهای سوسیالیستی در کشورهای اقمار شوروی سابق و چین اثبات گردید که سیستم های متکی بر اقتصاد دولتی به کارآیی و اثربخشی خدمات بیمه اهمیت نمیدهند ‌. لیکن در قانون اساسی ایران سه نوع اقتصاد [ دولتی - خصوصی - تعاونی ] رسمیت دارد و بنا به مصلحت کشور تجدید نظر برای ورود مدیریت و سرمایه های بخش خصوصی، سرانجام حاکمیت در یک تصمیم عقلایی و استراتژیک در صدد کاهش انحصار اقتصاد دولتی در اکوسیستم محیط کسب و کار را اعلام کرد .بدون شک از این پس صنعت بیمه می تواند ناجی اقتصاد ایران باشد. در صفحات بعدی به تشریح نقش شرکت های بیمه در کمک به پیشرفت اکوسیستم کسب و کار ملی پرداخته خواهد شد ...

سه شنبه : ۷ / ۱۲ / ۱۴۰۳

حمید رضا حاجی اشرفی

☆مدیریت ریسک ، دانش پشتیبان توسعه همه جانبه ملی

#تحلیل اثربخشی صنعت بیمه در رشد و پیشرفت اکوسیستم محیط کسب و کار ایران

✏️📕 مدیریت مطالعات ریسکهای نامشهود مکمل اجرا برنامه های توسعه ملی

[ دفتر مطالعات ریسک کارآفرینی پایلوت کیلان ( دماوند ) - جلد چهارم ؛ ص سی و نهم ]

✅ پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ دو سیاستگذاری از زمان حاکمیت نظام جمهوری بر روند فعالیت صنعت بیمه در ایران تاثیر گذار بود .

اول : صنعت بیمه در ابتدای سال ۱۳۵۸ همچون بانک ها و صنایع مختلف ملی اعلام شد و شرکت های بیمه خصوصی منحل و در بیمه دانا ادغام شدند .مدیریت تعرفه ای و مالکیت دولتی بر شرکت های بیمه استقرار یافت . بیمه مرکزی و چهار شرکت بیمه دولتی سکانداری بیمه گری بازرگانی در ایران از سال ۱۳۵۸ تا ۱۳۸۲ را بعهده داشتند . در واقع دولت چهار بنگاه را بصورت یکسان ولی تحت چهار نام تجاری مختلف هدایت میکرد، بدون اینکه رقابتی تجاری در بازار مبتنی بر اقتصاد بازار آزاد همچون پیش از انقلاب که شرکتهای بیمه خصوصی و تنها شرکت بیمه دولتی با هم بر روی نرخها و کلوزهای بیمه نامه ها رقابت حرفه ای داشته باشند موجب رکود بیمه گری در ایران شد . !

و بعلت اینکه دولت وفق اصل ۴۴ قانون اساسی پس از انقلاب بیش از ۸۰ درصد اقتصاد خرد و کلان کشور را در اختیار گرفته بود ، تعمیم بیمه در اقتصاد کشور به لحاظ اینکه دستگاههای دولتی و شرکت های خصولتی پشتوانه خودشان را دولت می دیدند و در حوادث اطمینان داشتند که دولت برای جبران خسارتهای مربوط به زیر مجموعه خودش پس از حوادث اقدام می کند و حمایت خواهد کرد ،بسیاری از سازمانهای دولتی در اوایل انقلاب از خرید بیمه نامه های ضروری اجتناب میکردند [ بخشنامه تکلیفی دولت اصلاحات پس از حادثه بزرگ قطار نیشابور در سال ۱۳۸۳ مصداق مثبت این ادله ،ضعف مدیریت بیمه در مکانیزم اقتصاد دولتی ست .]

ایفا نقش بخش خصوصی از لحاظ مالکیت و مدیریت محدود به SMEs شد .پرتفوی بیمه های باربری کالاهای وارداتی که بیشترین حجم بازار پیش از انقلاب را تشکیل میداد نیز بعلت کاهش حجم واردات ناشی از تحریم های اقتصادی و کمبود ارز دوران جنگ‌ تحمیلی هشت ساله‌ کاهش یافت. بیمه نامه های مهندسی بعلت تعطیلی پروژه های عمرانی و بیمه های حوادث محیط کار که زیر مجموعه بیمه های مسئولیت اختیاری قانون مصوب ۱۳۳۹ بودند در اقتصاد دولتی تقاضای چندانی نداشتند و بیمه نامه های مسئولیت اجباری وسایل نقلیه موتوری زمینی موضوع قانون مصوب ۱۳۴۷ که در تحت سرفصل ( نظریه خطر ) به بیمه گذاران پوشش می دادند در نظام حکمرانی اسلامی در حوزه مسئولیت قانونی تابع اصول فقهی شرعی [ از منظر خسارتهای بدنی تابع نظریه تقصیر و فصل دیات قانون مجازات اسلامی قرار گرفتند و از منظر خسارتهای مالی تابع نظریه خطر همچون سابق ،مفاهیم برگرفته از قانون مسئولیت مصوب سال ۱۳۳۹ قابل رسیدگی اند ] و بطور کلی بازار بیمه پس از انقلاب از لحاظ نوع تفاسیر قانونی و نحوه مالکیت و مدیریت دولتی دچار تغییرات اساسی نسبت به دوران حاکمیت قانون مشروطه و سیاستگذاریهای اقتصادی پیش از انقلاب شد. این تغییر رویکرد در اداره شرکت های بیمه تا سال ۱۳۶۷ یعنی ده سال بعد از استقرار نظام حکومت اسلامی تعیین تکلیف نشد.

دوم : از زمانیکه صنعت بیمه در اواخر قرن ۱۳ هجری خورشیدی کم کم وارد مبادلات تجاری کشورهای اسلامی شد ،گروهی از علمای مسلمان مذاهب اهل تسنن و شاخه ای از علمای مذهب تشیع اثنی عشری مورد ایرادات شرعی [ غرری - میسری - ربایی - سفهی ] قرار گرفت .لیکن مجتهدین امامیه، علمای صاحب نظر اصولیون که در قانون اساسی جدید پس از استقرار نظام حکومت اسلامی فتاوی ایشان در تصویب و اجرا قوانین لازم الاجرست، از همان ابتدای طرح این مباحث بر اساس [ رعایت اصول عقل و اجماع که مصلحت جوامع انسانی و اسلامی را تابع رعایت خرد جمعی و عقود مستحدثه مطابق موازین عقود مشابه اسلامی صحیح می دانند ] در زمان استقرار حاکمیت نظام اسلامی علاوه بر تبیین موضوع در رساله های دینی فقهای مذهب اثنی عشری لازم بود به لحاظ قانونی نیز با اعلام موضع رسمی ،یکبار برای همیشه به این مباحث از منظر فقهای مذهب امامیه پاسخ صریح و مستدل دهند لذا در [ ۱۳ آذر ماه ۱۳۶۷ که روز بیمه در ایران نامیده شده ]با تصویب قانون نحوه اداره شرکت های بیمه ، مهر تایید بر [ شرعی و جایز بودن ] کلیه عقود و رشته های بیمه منجمله [ بیمه های عمر و سرمایه گذاری ] که اصلی ترین ایرادات شرعی بدان رشته وارد میشد زدند و پرونده این مباحث فقهی - حقوقی را برای همیشه بستند !

اما این مباحثی که در سطور فوق بطور کلی تشریح شدند در سالهای ۱۳۵۷ الی ۱۳۶۷ موجب بلاتکلیفی صنعت بیمه بازرگانی شده بودند و لذا شرایط رقابتی و نوآوری و تعمیم خدمات و بازار بیمه را از بین برده بودند . در صفحات بعد این گزارش موارد مبسوط تر تبیین می شوند ...

دوشنبه : ۶ / ۱۲ / ۱۴۰۳

حمید رضا حاجی اشرفی

☆مدیریت ریسک ،دانش پشتیبان توسعه همه جانبه ملی

#بررسی تحولات اقتصاد بیمه پس از انقلاب اسلامی در ایران

✏️📕 مدیریت مطالعات ریسکهای نامشهود مکمل اجرا برنامه های توسعه ملی

[ دفتر مطالعات ریسک کارآفرینی پایلوت کیلان ( دماوند ) - جلد چهارم ؛ ص سی و هشتم ]

✏️📕در زمان تصویب اولین برنامه عمرانی در سال ۱۳۲۶ بسیاری از تکنوکراتهای ایرانی و نمایندگان مجلس شورای ملی با گرفتن وام از خارج به دلیل ایجاد وابستگی مخالف بودند . در برنامه دوم عمرانی اولین وام خارجی دریافت شد و همزمان بعلت افزایش سهم ایران از درآمد نفت بدلیل تشکیل کنسرسیوم اجرای طرحهای عمرانی شدت گرفت. برنامه چهارم عمرانی را به دلیل وجود تکنوکراتهای مجربی همچون علی نقی عالیخانی ،رضا نیازمند ، سمیعی ، صفی اصفیا یکی از موفق ترین برنامه های عمرانی در ایران میدانند .در طی مدت اجرا این برنامه بالاترین نرخ رشد و پایین ترین نرخ تورم تجربه شد . لیکن از نیمه دوم برنامه پنجم عمرانی به دلیل تشکیل سازمان کشورهای صادر کننده نفت ( OPEC) با افزایش شدید درآمدهای نفتی ،شخص پهلوی دوم با نادیده گرفتن برنامه تنظیمی در حال اجرا سازمان برنامه و بودجه، بدون در نظر گرفتن فقدان ظرفیت اقتصاد ملی و امکانات زیر ساختی کشور و توزیع نامتقارن درآمدها و فشار اقتصادی به دهک های درآمدی پایین و روستاییان ،میزان هزینه کرد ساخت پروژه ها را به دو برابر افزایش می دهد . این تصمیم اشتباه با فرض شتابدهی به توسعه صورت گرفته است. بسیاری از کارشناسان زبده و اقتصادانان مجرب و مدیران سازمان برنامه و بودجه با این تصمیم مخالفت کرده اند . اما به نصایح و اندرزهای ملی گرایانه آنان گوش فرا داده نشد و برنامه پنجم عمرانی به آخرین برنامه عمرانی حکومت پهلوی دوم بدل گشت . سال اول اجرای برنامه ششم با وقوع انقلاب اسلامی سال ۵۷ حکومت جمهوری اسلامی ایران جایگزین سیستم پادشاهی شد .

✅ از برنامه سوم تا انتهای برنامه ششم عمرانی ، صنعت بیمه کشور همچون سایر بخش های اقتصادی تحت تاثیر افزایش درآمدهای ارزی و شتاب افزایش بودجه در طرحهای عمرانی تابع تصمیمات دولتی ها شد !!! از رویکرد توسعه محور مبتنی بر دانش بومی کارشناسان ایرانی فاصله گرفت و به نهاد معلول توسعه اقتصادی در ایران تبدیل شد . در فاصله بین سالهای ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۷ تلاشهای ارزشمندی برای ساختاردهی نوین و تاسیس بیمه مرکزی ایران و شورایعالی بیمه در تدوین آیین نامه های بیمه ای برای تنظیم ، هدایت ، نظارت ، تعمیم و ابتکار عمل بازار بیمه صورت پذیرفت. تاسیس سازمان تامین اجتماعی و صندوق های بازنشستگی کارکنان دولت و نیروهای مسلح و سازمان بیمه خدمات درمانی از جمله اقدامات بسیار ارزشمند این سالها بوده است.

✅ در بین سالهای ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۷ فروش بیمه نامه های زندگی در بخش بیمه نامه های عمر زمانی و حوادث گروهی کارکنان دولت رو بسوی رونق گرفت .در بخش بیمه های عمر انفرادی تعداد محدودی بیمه نامه پس اندازی توسط [ شرکت بیمه ایران و آمریکا ] که توسط ابوالحسن ابتهاج تاسیس شد بفروش رسید . مدل بیمه نامه هایی که بفروش میرسید الگویی از روشها شرکت های اروپایی اقتباس شده بود .ترکیبی از بیمه عمر زمانی + بیمه اندوخته ساز با اقساط ثابت که سرمایه پایان دوره با سود ترکیبی معمولا شش درصد به بیمه گذار در صورت حیات و در صورت فوت به ذینفعان بیمه نامه پرداخت می شد . این مدل بیمه نامه زندگی بعلت افزایش نرخ تورم و کاهش ارزش پول و نامتناسب بودن با فرهنگ اقتصادی ایرانیان چندان مورد استقبال قرار نگرفت و در مجموع به چند صد فقره بیمه نامه در بین سی میلیون جمعیت آن سالها محدود شد .در این برهه تحلیل های علمی و تجربی شادروان دکتر مشرف نفیسی در زمان طراحی بیمه نامه نوین عمر به اثبات رسید !

✅ در سال ۱۳۳۸ شرکت سهامی بیمه ایران ۹۰۰۰ بیمه نامه عمر مختلط فوت و اندوخته ساز در طرح دکتر نفیسی عرضه کرد ،لیکن از ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۷ طبق آمار موجود کمتر از ۲۰۰۰ فقره بیمه نامه پس اندازی توسط چند شرکت بیمه بفروش رسید !

✅ در مقطع سالهای ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۷ عدم موفقیت صنعت بیمه در ایران در توسعه بیمه نامه های اندوخته ساز گواهی بر تحلیل های علمی و جامعه شناختی و اصول دانش محور کارکرد بیمه های عمر و سرمایه گذاری در اقتصاد ملی که از سال ۱۳۱۸ تا ۱۳۴۰ از سوی شادروان دکتر مشرف نفیسی ارائه شد را به اثبات رساند .قطعا آنهایی که کارشناسان مصلح و منصفند و بقول دکتر جانعلی محمود صالحی ؛ بیمه شناس، قدردان تلاشهای نخبه ترین و علمی ترین کارشناس صنعت بیمه دنیا در نیمه اول قرن ۱۴ هجری شمسی، دکتر حسن مشرف نفیسی میباشند.

✅ افسوس و هزاران هزار بار تاسف که کمتر کسی در ایران از طراحی ماموریت بزرگ صنعت بیمه توسط استاد شاخص بیمه در قاره آسیا بعنوان یک ایرانی خلاق و باهوش که اولین [ انکوباتور صنعت بیمه دنیا ] تحت مدیریت و سازماندهی شرکت سهامی بیمه ایران را تاسیس کرد خبردار شد ...

یکشنبه : ۵ / ۱۲ / ۱۴۰۳

حمید رضا حاجی اشرفی

#بیمه نامه های عمر و سرمایه گذاری کلید توسعه اقتصادی ایران

✏️📕 مدیریت مطالعات ریسکهای نامشهود مکمل اجرا برنامه های توسعه ملی

[ دفتر مطالعات ریسک کارآفرینی پایلوت کیلان ( دماوند ) - جلد چهارم ؛ ص سی و هفتم ]

✅ هنگامی از مقوله کارآفرینی و اشتغالزایی و بازسازی و نوسازی اکوسیستم محیط کسب و کار میگوییم در واقع از فقر زدایی و مبارزه با بیکاری و افزایش تولید ناخالص داخلی ( GDP ) سخن گفته می شود . برای رشد کمی و کیفی و توسعه متوازن و پایدار هر کشوری نیاز به برنامه ریزی و اجرای دقیق برنامه های کوتاه و بلند مدت دارد .

مطالعه فرآیند برنامه نویسی در ایران حکایت از وسع دانش و تیز هوشی تکنوکراتهای ایرانی پیش و پس از انقلاب ۵۷ دارد .همانطوریکه در صفحات پیشین این گزارش ریسک اشاره گردید ،پدر برنامه نویسی ایران ؛ [ دکتر حسن مشرف نفیسی ، استاد بزرگ صنعت بیمه ایران ] اولین رئیس سازمان برنامه و بودجه است . وی بنیانگذار برنامه نویسی عمرانی و توسعه علمی کشور است .دکتر نفیسی از آنچنان تسلط و استقلال رای برخوردار بوده که حتی در زمان ریاستش در سازمان برنامه و بودجه یک امریکایی بنام [ تورنبرگ ] را که با سفارش دربار و ابوالحسن ابتهاج بعنوان مشاوره همکاری میکرد را اخراج و اجازه دخالت وی در برنامه نویسی عمرانی را نمیدهد . همین موضوع  علت درگیری وی با سپهبد رزم آرا شد و از ریاست سازمان برنامه و بودجه برکنار میشود . در پروژه بیمه کوی نازی آباد نیز انگلیسی ها مانع اجرا پروژه وی شدند که در این خصوص از بی تفاوتی دربار گلایه کرده است .

اعتماد به نفس دکتر نفیسی در اجرا دقیق کارهایی که به او محول می شد بقدری بالا بود که به جرات میتوان گفت او پیشقراول فنسالاران قانونمدار و حافظ منافع ملی بدون مصلحت گرایی بوده است .

✅ لازم به توضیح است در همین دوره مطالعات ریسک های کارآفرینی جوامع محلی و ملی در پایلوت شهر کیلان ( دماوند) در زمان بررسی علل سقوط توانمندی تولید خوشه قیسی صادراتی بخش جمابرود ،یکی از علل افول خوشه ، خروج بسیاری از کشاورزان و سرمایه های داخل (دره جمابرود) به باغداری در دشت هومند که زمینهای موات بواسطه اجرای پروژه اصلاحات ارضی به آنها واگذار شده بود مشخص گردید.

بهمین علت لازم بود تا با اهداف دولت آنزمان برای اجرای طرح اصلاحات ارضی و ایرادات و مزایای آن بیشتر آشنا شویم .نیز اینکه در مطالعات شخصی پی بردم که لایحه ملی شدن جنگل ها و مراتع کشور مصوب سال ۲۷ / ۱۰ / ۱۳۴۱ که در دوران نخست وزیری علی امینی تصویب شده بود، مورد ایرادات قانون اساسی حقوقدانان و نقائص اجرایی از سوی مراجع بزرگ تقلید و تکنوکراتهای شاخص و دانشگاهیان قرار داشته است .هر دو قانون توسط علی امینی کلید اجرایشان زده شده بود . علی امینی برای توجیه مجتهدین بارها به شهر قم سفر میکند و با آیات عظام گفتگو می کند .در پاسخ به رهنمودهای درخواستی وی ، امام ( ره) رهبر انقلاب به وی توصیه پیمودن مسیر قائم مقام فراهانی و میرزا تقی خان امیرکبیر را برای ماندن نام نیک در تاریخ ایران می دهند . از سوی دیگر در ملاقاتی که شاه برای کسب اجازه از حضرت آیت الله العظمی بروجردی در خصوص اجرا قوانین اصلاحات ارضی و ملی شدن جنگل ها و مراتع داشته ، آن مرجع عالیقدر به وی توصیه می نمایند که پیش از اجرا ،عجله نکند و حتما از نظرات تخصصی دانشگاهیان و تکنوکراتهای با دانش و مجرب ایرانی کمک بگیرد و فقط به مشاوره کارشناسان خارجی اکتفا نکند ،پروژه را اجرایی نکند . [ در مورد ایرادات اجرایی قانون اصلاحات ارضی و لایحه ملی شدن جنگل ها و مراتع مصوب هیئت دولت در دیماه ۱۳۴۱ چند یادداشت نگارنده نوشته ام و ان شاالله در فرصت های آتی ، در چند یادداشت پیوستار در مورد ایرادات و فرصت های این دو پروژه خواهم پرداخت ] . متاسفانه در مورد اجرا هر دو قانون دچار اشتباه و تقصیرات استراتژیک تضعیف کننده اقتصاد ایران شدند .

پس از آشنایی با استقلال حرفه ای و وسع دانش و تسلط و شهامت انتقاد دکتر مشرف نفیسی در مباحث خرد و کلان اقتصاد کشور ، آنگاه متوجه شدم که وقتی حضرت آیت الله العظمی بروجردی از وجود تکنوکراتها و دانشگاهیان مبرز در ایران که صلاحیت بررسی پروژه های اصلاحات ارضی و ملی شدن جنگل ها و مراتع را پیش از اجرا دارند ،منظور ایشان چه کسانی هستند . !!! بخصوص اینکه برخی از همکاران پیشکسوت صنعت بیمه در خصوص ارائه مشورت دکتر نفیسی و شاگردانش به فقهای طراز اول در مورد رفع اشکالات شرعی عقود بیمه ای ،خصوصا [ پرتفوی بیمه نامه های عمر ] شنیده بودم که ظنم را به یقین تبدیل کرد .

✅ اکنون پس از ۱۳ سال مطالعات ریسکهای کارآفرینی جوامع محلی پایلوت کیلان ( دماوند ) بطور عینی دریافتم که الگوریتم اجرایی [ بیمه نوین عمر ] دکتر مشرف نفیسی ،کماکان ناجی توسعه متوازن و پایدار اکوسیستم محیط کسب و کار ایران است،در صفحات بعدی بیشتر توضیح خواهم داد ...

شنبه : ۴/ ۱۲/ ۱۴۰۳

حمید رضا حاجی اشرفی

#دکتر مشرف نفیسی و توسعه پایدار کشور

#مدیریت ریسک ، دانش پشتیبان توسعه همه جانبه ملی

✏️📕 گفتگوی هفته

《 نقش شرکت های بیمه زندگی بعنوان حامی نهضت کارآفرینی ایران 》

✅ از چندین سال پیش چند شرکت بیمه منحصرا مجوز فعالیت در رشته بیمه های زندگی از بیمه مرکزی ایران گرفته اند. این شرکت ها منحصرا به تولید بیمه نامه های به شرط فوت و به شرط حیات و یا مختلط می پردازند . در ابتدا تصور خیلی ها این بود که انگیزه موسسین برای گرفتن مجوز این نوع شرکتها پایین بودن میزان سرمایه تاسیس و کم هزینه بودن اداره این شرکت ها یا تشکیلاتی برای جمع آوری پس اندازهای خرد مردم و سپرده گذاری آنها نزد بانک ها یا صندوقهای بورسی جهت بهره برداری از اختلاف نرخ سود و دلالی پول می باشد . !!! که ان شاالله این مورد آخری هرگز در اذهان موسسین این نوع بنگاههای بیمه ای نبوده و نیست !؟

البته رونق فروش بیمه نامه های زندگی ،بخصوص از نوع پس اندازی آن در دهه های ۸۰ و ۹۰ بر تمایل تاسیس این نوع شرکت ها در اذهان موسسین آنها بی تاثیر نبود ،لیکن بعلت موفقیت برنامه های بازاریابی چند شرکت جدید بیمه عمومی ،شرکت های بیمه زندگی پس از تاسیس در رقابت با آنها چندان موفق نبوده اند . مضاف بر اینکه وقتی بیمه گذاران همه محصولات مورد نیازشان را از یک سوپر مارکت دارای انواع محصولات بیمه ای تامین می کنند ، فلسفه وجودی این شرکت ها از بین میرود !

از سوی دیگر افزایش نرخ تورم از نیمه دوم دهه ۹۰ ، میزان تقاضای خرید بیمه های جامع زندگی را کاهش داد .بدین ترتیب بعنوان یک کارشناس همواره این پرسش در ذهنم مطرح است که آیا فلسفه وجودی شرکت های بیمه زندگی همین فعالیت هایی که این چند ساله انجام داده اند است ؟! پس آنچه در قانون برنامه پنجساله ششم توسعه در بخش سهم بازار بیمه های زندگی در ترکیب مجموع پرتفوی صنعت بیمه تصویب شد و تحقق نیافت ،هیچ ربطی به عملکرد قبلی و کنونی شرکتهای بیمه زندگی و حتی شرکت های عمومی ندارد !؟

آیا این شرکت ها فقط برای زینت بازار و یا واسطه جذب منابع در هلدینگ های مالی و بانکی تاسیس میشوند تا خدمات واسطه گری پول برای مجموعه خودی ارائه دهند و هیچ مسئولیتی در قبال توسعه اقتصادی کشور و افزایش داراییهای بیمه گذاران ندارند ؟!

آیا اینکه عده ای سهامدار در شرکت های بیمه سرمایه گذاری کنند ؛ بعنوان بخش خصوصی هیچ وظیفه ای در همکاری با اهداف برنامه های پنجساله توسعه و چشم انداز ندارند ؟ آیا ماموریتی که حاکمیت جهت افزایش سهم بخش خصوصی فقط تاسیس و ازدیاد شرکت های بیمه منحصر می شود ؟ اگر پاسخ مثبت است ،آیا اشکال قانونی ندارد ؟ و اگر پاسخ منفی است ، چرا برخی از این شرکت ها حیاط خلوت سهامداران و هیئت مدیره ها هستند ؟!

✅ پرسش اصلی از شورای رقابت و متولیان اجرای قانون اصلاح اصل ۴۴ و مجریان برنامه های توسعه منجمله قانون برنامه هفتم و سازمان خصوصی سازی اینست :

اگر شهروندانی بنا به نیات شرعی و ملی متمایل باشند در سازندگی اقتصاد کشور و تقویت اکوسیستم محیط کسب و کار وفق تفسیر خودشان از آیین نامه های ۱۰۵ - ۱۰۷ مصوب شورایعالی بیمه و خصوصا اسناد بالادستی از قبیل اصول ۴۳ و ۴۴ قانون اساسی و برنامه آمایش سرزمین و چندین قانون مختص گسترش مشاغل از طریق مکانیزم بیمه های زندگی در نهضت کارافرینی کشور مشارکت فعال نمایند و شرکت های بیمه زندگی و حتی عمومی همکاری نکنند ، چه الگوریتم بیمه ای برای جایگزین اجرای نیات شرعی و ملی از سوی بیمه مرکزی ایران برایشان وجود دارد ؟

✅ اگر به بهانه بخش خصوصی بودن موسسات بیمه ای یا حتی به بهانه دولتی بودن شرکت بیمه لیدر بازار اختیار عدم همکاری با طرحهای بیمه ای پیش بینی شده در قوانین توسعه و عادی در اختیار سهامداران و مدیران این شرکتها به بهانه آیین نامه حاکمیت شرکتی باشد و از طرف دیگر وزارت اقتصاد و بیمه مرکزی ایران هم به بهانه عدم کشش بازار بعلت افزایش تعداد شرکتهای بیمه مانع تاسیس شرکت های جدید مورد درخواست شهروندان برای اهداف خیرخواهانه اقتصاد ملی شوند، آیا این سیاستگذاری با اهداف قانون اجرای اصل ۴۴ و قوانین بسط محیط کسب و کار تطابق دارد ؟ اگر دارد وفق کدام قانون و مواد بازدارنده و اگر ندارد چه کسی مسئول حذف اینگونه سیاست های غیر منطقی مانع پشتیبان اکوسیستم فضای کسب و کار کشور و تسهیل صدور مجوزهای شرکت های بیمه و شرکت های تکافل جهت مشارکت آنها در نهضت کارآفرینی کشور است ؟ پاسخ این پرسش را از چه مرجعی می توان بطور واضح استماع نمود ؟

جمعه : ۳ / ۱۱ / ۱۴۰۳

حمید رضا حاجی اشرفی

#مجوز بیمه های زندگی

✏️📕 مدیریت مطالعات ریسکهای نامشهود مکمل اجرا برنامه های توسعه ملی

[ دفتر مطالعات ریسک کارآفرینی پایلوت کیلان ( دماوند) - جلد چهارم ؛ ص سی و هفتم ]

✅ این واقعیت را نمیتوان انکار نمود که اقتصاد ایران از اوایل قرن چهاردهم همواره تابع شرایط سیاسی - اقتصادی مد نظر دولت های مختلف قرار داشته و دارد و سایه تصمیمات دولتی همواره بر سر اکوسیستم محیط کسب و کار سایه انداخته است . از ۱۳۱۴ که اولین شرکت بیمه ایرانی تاسیس و صنعت بیمه بومی شکل گرفت، گرچه در ابتدا به مذاق اروپایی ها،مدیریت بازار توسط ایرانی ها خوش نیامد و آنرا به زیان منافع خود می دانستند، لیکن با استقامت و هوشمندی مدیران بزرگمنشی همچون دکتر آلکساندر آقایان و دکتر حسن مشرف نفیسی و سایر مدیران و کارشناسان باهوش و مجربی همچون شادروانان دکتر ایرج علی آبادی ،هوشنگی و اساتید در قید حیات دکتر جانعلی محمود صالحی ، دکتر جباری و نسل بعدی که با خلاقیت ها و نوآوریها ، لیاقت فرزندان ایران زمین که در همه عرصه ها وقتی فرصت آموختن و عمل بیابند به بهترین وجهی می توانند جزو شاخص ترین های هر رشته باشند از همان سالهای اولیه تاسیس بیمه ایران ، بنیه قوی و کارآمد بیمه گران ایرانی به نمایش گذاشته شد.

✅ اگر بخواهیم روند فعالیت صنعت بیمه در ایران را تقسیم بندی و تحلیل نماییم به ۵ دوره قابل تفکیک است :

۱- از ۱۳۱۴ تا ۱۳۴۰

۲- از ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۷

۳-از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۷

۴ - از ۱۳۶۷ تا ۱۳۸۲

۵ - از ۱۳۸۲ تاکنون

در این پنج دوره صنعت بیمه وضعیت های متفاوتی را تجربه کرده که بطور مشخص از ۱۳۱۴ تا ۱۳۴۰ به برکت وجود بزرگمرد صنعت بیمه کشورمان که شاخص ترین استاد بیمه در تمام دنیا بوده ،صنعت بیمه همواره در صدر جایگاه خلاقیت سازمانهای مالی کشور قرار داشته بطوریکه پهلوی اول و دوم و اکثر نخست وزیران این سالها محو برنامه های مدیریتی و دانش محور شادروان دکتر حسن نفیسی بوده اند . از ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۷ بعلت اجرای ناقص اصلاحات ارضی و قانون ملی شدن جنگل ها و مراتع خودکفایی اقتصاد کشاورزی از بین رفت و با رواج شهرنشینی و سیاست صنعتی سازی پر شتاب با کمک دلارهای سرازیر شده نفتی ، اقتصاد ایران به بیماری هلندی دچار شد که سرانجام بخاطر شکاف طبقاتی به انقلاب ۵۷ منتهی گردید .در این دوره صنعت بیمه بجای الگو سازی توسعه که ایده پرداز دانش محور آن دکتر نفیسی و امثال دکتر علی آبادی بودند ، تحت تاثیر دلارهای نفتی از خلاقیت و نوآوری و بومی سازی خدمات بیمه دور شد. [ در واقع دیگر کسی به وسع دانش و نفوذ سیاسی دکتر نفیسی نبود تا ایده های بکر و نوین بیمه گری را به دولت و بیمه گذاران بشناساند و اجرایی کند ! ] .از زمان ورود دلارهای نفتی ،شرکت های بیمه ایرانی به کپی بردار بیمه گران اتکایی اروپا تبدیل شدند و دوره طلایی خلاقیت پیشکسوتان در ۱۳۱۴ تا ۱۳۴۰ از بین رفت . از ۱۳۵۰ با تاسیس بیمه مرکزی ایران ،دولت سعی بر ایجاد نظم در بازار بیمه کرد اما پس از انقلاب ۵۷ به دلیل اختلاف نظر بین مجتهدین جامع الشرایط امامیه بخصوص اصولیون و اخباریون باعث توقف فروش بیمه های عمر پس اندازی گشت .در ۱۳ آذر ۱۳۶۷ با تصویب قانون نحوه اداره شرکت های بیمه فقهای امامیه اصولیون [ عرضه انواع بیمه نامه ها را جایز اعلام نمودند ] بدین ترتیب مجوز صدور بیمه نامه های عمر و پس انداز فراهم شد . ضمنا از ۱۳۵۸ شورای انقلاب صنعت بیمه را تا ۱۳۸۲ ملی اعلام کرد و مالکیت و مدیریت انحصاری دولت و نظارت تعرفه ای بر آن حاکم شد . دوران ایستایی بازار بیمه شروع شد . از ۱۳۸۲ مجددا شرکت های خصوصی وارد بازار شدند و [ بیمه جامع زندگی ] موجب رونقی چند ساله در بازار گردید . اما بدلیل تورم نقطه به نقطه بالای سالانه ، تلاشهای شرکت های بیمه برای حفظ مطلوبیت این محصول با وعده پرداخت سودهای بالای ۳۰ درصد در صورتیکه آیین نامه ۶۸ میانگین سود را حدود ۱۳ درصد در قراردادهای پنج ساله و بیشتر تصویب کرده در مقایسه با سودهای ۲۳ درصد ثابت بانک ها در قراردادهای یکساله و کمتر و صندوقهای بورسی با سودهای میانگین ۴۰ درصد یکساله ،جذابیت محصول جدید بیمه عمر جامع  از بین رفته است !!!

✅ سال ۱۴۰۲ در اقدامی تحسین برانگیز ، شورای محترم عالی بیمه مرکزی ایران با تصویب آیین نامه های شماره ۱۰۴ - ۱۰۵ - ۱۰۷ دست به خلاقیت و نوآوری بی نظیر در بازار بیمه پس از قریب ۵۰ سال ایستایی زده است .

برای کارشناسان بیمه ای که با طرز تفکر و طرحهای بیمه ای خلاقانه شادروان دکتر مشرف نفیسی آشنا هستند فضای کنونی اکوسیستم محیط کسب و کار و شرایط مملو از دگردیسی بزرگ در حال رخداد اقتصاد جهانی و کشورمان را مستعد و مناسب برای بازگشت به الگوریتم [  بیمه نوین عمر ] دکتر نفیسی می دانند .تحریمهای دهه ۳۰ در دهه ۹۰ قرن گذشته و اولین دهه قرن پانزدهم مجددا در حال تجربه است ...

جمعه : ۳ / ۱۱/ ۱۴۰۳

حمید رضا حاجی اشرفی

#بازار بیمه چاره ای جز بازگشت به طرح نفیسی ندارد .

✏️📕 مدیریت مطالعات ریسکهای نامشهود مکمل اجرا برنامه های توسعه ملی

[ دفتر مطالعات ریسک کارآفرینی پایلوت کیلان ( دماوند) - جلد چهارم ؛ ص سی و ششم ]

✅ الگوریتم دکتر مشرف نفیسی در بیمه نوین عمر با مدلهای شرکت های بیمه داخلی و بین المللی در زمان خودش و حتی امروز در ماهیت و روش اجرا تفاوت بسیار زیادی داشت .

شرکت های بیمه در زمان فوت بیمه گذاران بیمه نامه های عمر زمانی که به بیمه نامه های به شرط فوت معروف است سرمایه بیمه نامه را یکجا به ذینفع یا ذینفعان پرداخت می کنند .لیکن در بیمه نامه های مختلط بخش به شرط حیات تعهدات شرکت های بیمه پرداخت ذخیره اندوخته تا زمان فوت بیمه گذار محاسبه و پرداخت می گردد .لیکن الگوریتم [ بیمه نوین عمر دکتر نفیسی ] با این رویه کاملا متفاوت بود ‌. نجات اقتصاد کنونی ایران پیاده سازی مجدد رویکرد دکتر نفیسی می باشد .

بیمه گذاران به امید بهبود وضعیت مالی با خرید بیمه نامه های عمر و زندگی جهت تامین مالی آینده اشان مبادرت می کنند . در واقع نقش حرفه ای شرکتهای بیمه ماکزیمایز کردن ( به حداکثر رساندن مطلوبیت مورد انتظار ) ارزش سرمایه های بیمه گذاران است .

✅  بر عکس چند دهه گذشته که در ایران بازار سرمایه وجود نداشت و بانک ها هم سود قابل توجهی به مشتریان نمیدادند ، امروزه انواع موسسات مالی و روشهای سرمایه گذاری و صندوقهای متنوع وجود دارند و فرصت های گوناگون افزایش ارزش افزوده را فراهم می کنند .خرید بیمه نامه های عمر و سرمایه گذاری نیز یکی از این روشهاست . اگر بیمه نامه های پس اندازی در مقایسه با خرید سهام در بازار بورس یا سپرده گذاری در حسابهای بانکی ، ارزش افزوده بیشتری برای بیمه گذاران ایجاد کنند ، قطعا تقاضای خرید بیمه نامه های پس اندازی افزایش مییابد . لیکن اگر در مقایسه با سایر روشهای سرمایه گذاری، بیمه نامه ها ناتوان از ایجاد ارزش افزوده مطلوب ( بیشینه کردن ارزش سرمایه بیمه گذاران در دوران افزایش شیب نرخ بالای تورم ) باشند ، رونق کسب و کار بازار بیمه در رشته زندگی از بین میرود .هدف گذاری بی نظیر دکتر نفیسی برای اولین بار در بازار بیمه دنیا از بین بردن این نقیصه بود و خوشبختانه موفق به اثبات ایده بی نظیر و قابلیت اجرا طرح خود حتی با وجود دشمنی ها و کارشکنی های بخیلان گردید .

✅ در طرح بیمه نوین عمر نفیسی ، نقطه گرانیگاه هدفگذاری استاد بزرگ صنعت بیمه ، بیشینه کردن ارزش افزوده سرمایه بیمه نامه های عمر و پس انداز در مقابل غول پلید تورم که باعث کاهش ارزش پول ملی و نهایتا کاهش قدرت خرید شهروندان می شود، بود .خلاقیت دکتر نفیسی بعنوان یک تکنوکرات حقوقدان و اقتصاد دان مسلط به تحلیل اقتصاد خرد و کلان و بیمه شناس جمع آوری پس اندازهای خرد مردمی در یک صندوق عمر که از توانگری خرید زمین های بزرگ و ساخت خانه های مسکونی، تجاری ، بازارها و اماکن مذهبی ، ورزشی،تفریحی ،درمانی، امکانات حمل و نقل ، پارک ها و سایر امکانات شهری از قبیل کلانتری و راهنمایی رانندگی برای بیمه گذاران رفاه ، امنیت خاطر و امید به زندگی و آینده بهتر در جامعه برای بیمه گذاران بعنوان شهروندان آینده دار برآید بود .

✅ در دیدگاه دکتر مشرف نفیسی ماموریت شرکت های بیمه همانند سایر بنگاههای اقتصادی و تجاری نیست که صرفا بدنبال سود برای سهامداران باشند. یا مانند سایر موسسات بورسی و بانک ها صرفا بر کسب منفعت سازمانی تمرکز داشته باشند ! در رویکرد دکتر نفیسی ، سرمایه شرکتهای بیمه ،منابع نقدی و میزان ذخائر ریاضی در اختیار شرکتهای بیمه نیست، بلکه سرمایه اصلی بیمه گذاران آنها هستند . بیمه گذارانی که به آنان اعتماد دارند و برای حفظ اموال و برخورداری از حمایت در برابر قصور در مسئولیت های حرفه ای و زندگی و حمایت در زمان بیماریها و حوادث ناقض سلامتی و افزایش داراییها، بیمه نامه میخرند تا در زمان نیاز به حمایت از سوی شرکتهای بیمه طرف قرارداد به سرعت و سهولت مورد پشتیبانی قرار گیرند ،آنها سرمایه واقعی شرکتهای بیمه هستند .

✅ شرکتهای بیمه علاوه بر اینکه همچون سایر موسسات با صورتهای مالی و ترازنامه سود و زیان سالانه سر و کار دارند به لحاظ ماهیت ماموریت شان، پس از رخداد حوادث وظیفه جبران خسارتها و بازگردانیدن زیان دیدگان به شرایط بلافاصله پیش از وقوع حوادث را متعهدند. در بیمه نامه های سرمایه گذاری نقش شرکت های بیمه بسی فراتر و جامع تر از سایر موسسات مالی می باشد . عملکرد مثبت آنها در مدیریت بهینه پرتفوی و بهبود وضعیت مالی بیمه گذاران تاثیر مستقیم بر ایجاد مطلوبیت در اذهان شهروندان و فضای امنیت عمومی جامعه دارد .الگوریتم اجرایی دکتر نفیسی منتهی به ماکزیمایز کردن منافع فردی و ملی میگردید...

پنج شنبه : ۲ / ۱۲ / ۱۴۰۳

حمید رضا حاجی اشرفی

☆مدیریت ریسک ،دانش پشتیبان توسعه همه جانبه ملی

#تفاوت ماهوی روش اجرا بیمه نوین عمر نفیسی با محصولات مشابه در بازار بیمه