برخی اوقات شاید بهترین راه برای بیان ایده‌ها و پایه‌های یک ایدئولوژی نشان دادن اینفوگرافی‌های عامیانه باشد که به نوعی در ذهن و زبان پیروان آن ایدئولوژی و ایدئولوگهای آن نهادینه شده است. این تصویر به زیبایی خوانش "نو"-باستانگرایانه از ایران و مفهوم "ملیت" و شخصیتهای بزرگی که در تاریخ نقشی ایفاء کرده‌اند را به نمایش می‌گذارد. یقینناً زرتشت در تاریخ تحولات منافیزیک (آنگونه که اقبال می‌گوید) و کوروش در تاریخ تحولات امپراطوری‌های جهان و فردوسی در تاریخ تحولات شعر و ادب و حکمت نقش(های) مهمی ایفاء کرده‌اند ولی ملیت را تبدیل به یک امر دینی کردن و ایرانیت را ذیل زرتشت و کوروش و فردوسی تحدید کردن تنها از ذهنیت ایدئولوگهای قرن نوزدهمی برمیآید.

#سیدجواد_میری
@araz_az2

**فارسی عزیز است با بیداد بر زبان های مادری عزیزتر که نمی شود بلکه دافعه ایجاد می کند!

✍دکترمحمدحسن علایی*?️*ادعای شاعری در زبان فارسی ندارم ولی به عنوان یک ترک زبان ایرانی هر چه شعر سرودم به زبان دومم فارسی بوده است و این شاید بی هیچ اغراقی بالغ بر ۵۰۰ غزل باشد بدون در نظر گرفتن سایر قوالب و نیز اشکال نو شعر فارسی...‌

?️حال باید گفت این کفران نعمت الهی نیست که دو ظلم را با ادامه دادن یک سیاست تاریخ مصرف گذشته که تحفه ی رژیم پیشین بوده است بر ذخایر فرهنگی خویش وارد کنیم؟!

?️یک ظلم به زبان فارسی که با دوگانه سازی های کذایی و قراردادن آن در مقابل زبان های مادری نوعی دافعه در آن ایجاد می کنیم.

?️و یک ظلم دیگر به زبان های مادری که حقیقتا از چشم یک جامعه‌شناس و انسان شناس از بزرگ ترین انعام خدا برای مردمان این سامان بوده است!

?️من کمترین می گویم؛ با تن دادن به لوازمات رشد و توسعه  زبان های مادری دوشادوش زبان شیرین فارسی در مقام ترویج و آموزش و تحقیق و ... زمینه ی تعالی این هر دو را فراهم آوریم و بالاتر از هر چیز شکر خدای را به جا بیاوریم!

?️شاعرانگی ایرانیان در برابری و اتحاد وجودی ایرانیان نه تنها در زبان فارسی که در اکثر زبان های مادری تبلور داشته است و این نشانگر قوت و غنای رنگین کمان اقوام ایرانی و زیست شاعرانه ایشان است.

@araz_az2

تاریخ ترکان ایران از زبان تلویزیون ملی تاجیکستان

@araz_az2

در باره‌ی کورش، پادشاه و بنیان‌گذار امپراطوری‌ی هخامنشی / ۱
آیا کورش صلح‌طلب و فروتن بود؟

✍️ حسن محدثی‌ی گیلوایی
۱۱ آبان ۱۴۰۲

به پرسش‌هایی که دوست عزیز ام (دکتر وفائی) در باره‌ی کورش پرسیدند، در چند فرسته به‌تدریج پاسخ می‌گویم.
https://t.me/NewHasanMohaddesi/9545

اسطوره‌سازی از کورش در زمان پهلوی‌ی دوم، محمدرضا شاه -آخرین شاه ایران- به اوج خود رسید و هم‌چنان ادامه دارد. یکی از ابعاد این اسطوره‌‌سازی معرفی‌ی کورش به‌عنوان پادشاهی «صلح‌طلب» و «فروتن» و واجد «منشور حقوق بشر» است! بحث از حقوق بشر در ۲۵۰۰ سال پیش البته مضحک و خنده‌دار است و تنها توسط مبلغان رژیمی که سازمان مخوف و ضد انسانی‌ای مثل ساواک را ساخته یا برای معدودی افراد متعصب باستان‌گرا، می‌تواند جذاب باشد. بنابراین، در این‌جا به این مضحکه‌ی تبلیغاتی نمی‌پردازم.

اما آیا به‌راستی کورش پادشاهی صلح‌طلب و فروتن بود؟

یک بررسی‌ی ساده‌ی تاریخی با مراجعه به ابتدایی‌ترین منابع تاریخی نشان می‌دهد که کورش قبل از حمله به بابل و فتح آن، به سرزمین‌های متعددی حمله کرده است و سبب‌ساز خون‌ریزی‌های فراوانی بوده است. حتا در کتاب شاپور شهبازی که به محمدرضا شاه تقدیم شده و توسط «دانشگاه پهلوی» چاپ شده و سراسر به تمجید از کورش پرداخته، این لشگرکشی‌ها مورد بحث قرار گرفته است (شهبازی، ۱۳۴۹). مهم‌ترین این لشگرکشی‌های کورش قبل از حمله به بابل عبارت اند از:

1. حمله به ماد (در اکباتان یا همدان): ماد تحت فرمان آستیاگ (جانشین هوخشتره) بوده است. مورخان این درگیری را از شورش پارسیان تا فتح سرزمین‌های ماد سه سال ذکر کرده اند (ناردو، ۱۳۷۹: ۳۳-۳۲)،

2. حمله به لیدی در سال ۵۴۶ قبل از میلاد و فتح سارد پای‌تخت لیدی،

3. حمله به دولت-شهرهای یونانی در آسیا و فتح ایونیه واقع در ساحل دریای اژه،

4. حمله به سرزمین آریا [هرات کنونی] و «به سوی شمال و دره‌های رود اوکسوس (جیحون)» و «سرزمین باکتریا [بلخ]» و سپس «منطقه شمال غربی هندوستان معروف به قندهار» (همان: ۴۴)،

5. حمله به بابل و فتح آن در سال ۵۳۹ قبل از میلاد،

6. اعزام پسر خود کمبوجیه برای فتح مصر «در اواخر دهه ۵۳۰ ق. م» (کورش قبل از فتح مصر به‌دست کمبوجیه در جنگ کشته شد)،

7. لشگرکشی به «شرق در نزدیکی دریاچه آرال» و زخمی شدن او در این جنگ و مرگ کورش در نبرد با ماساگتها (همان: ۴۶).

این داده‌های تاریخی نشان می‌دهد که کورش جنگ‌جویی جهان‌گشا است که بخش قابل توجهی از عمر خود را صرف جنگ‌آوری کرده و به تمامی‌ی سرزمین‌های هم‌سایه‌ی خود و به تمامی‌ی تمدن‌های موجود در منطقه حمله کرده یا دستور حمله داده است. بنابراین، اگر بگوییم او جنگ‌آوری شجاع و جاه‌طلب بود یا در نظامی‌گری مهارت‌هایی داشت، منطقی به‌نظر خواهد رسید و تناسبی با شخصیت او دارد، اما چنین شخصی را نمی‌توان صلح‌طلب و فروتن معرفی کرد و معرفی‌ی او به‌عنوان شخصی فروتن و صلح‌طلب صرفاً کاری تبلیغاتی است و چنین کاری از کارگزاران حکومت پهلوی‌ی دوم که اسطوره‌ی کورش را برساخت نمود و نیز از طرف‌داران امروزین‌اش برمی‌آید و نسبتی با داده‌های تاریخی ندارد.

به‌نظر می‌رسد توصیف بارتر از شخصیت کورش دقیق‌تر است:

«نخستین موفقیت کوروش صرفاً اشتهای او را برای موفقیت‌های بیش‌تر تحریک کرد. در ظرف یک سال از پیروزی‌اش بر مادها، باز هم پیشروی نظامی را از سر گرفت. نبردهایی که از پی آمد ثابت کرد که او نه تنها راهبردشناسی زیرک بلکه جنگاوری کارآزموده و بی‌باک است» (بارتر، ۱۳۸۷: ۳۰؛ پارسیان، ترجمه‌ی مهدی حقیقت‌خواه، چاپ اول).

در پرسش، هم‌چنین مقایسه‌ای نیز بین کورش و فراعنه‌ی مصر و پادشاهان آشور انجام گرفته است که از اساس بی‌ربط است زیرا هر کدام از این حاکمان عصر باستان را باید در پیوند با زمینه‌ی اجتماعی و فرهنگی‌ی خودشان قرار داد و در همان بستر فهمید. 

در فرسته‌ی بعدی به دیانت کورش و برخی دیگر از پادشاهان‌ هخامنشی می‌پردازم و در فرسته‌ی سوم از گل‌نوشته‌های تبلیغاتی در بابل سخن خواهم گفت.

#خدا
#کورش
#اسطوره‌ی_کورش
#گل‌نوشته‌ی_کورش
#جنگ‌جوی_جهان‌گشا

@araz_az2

.
هشدار

شنیده‌ام دکتر محدثی گیلوایی، دیگربار توسن خیالش را روانه پاسارگاد و پارسه کرده، تا در اثبات این روایت مخدوش بکوشد که کوروش کبیر جهانگشایی خون‌ریز بوده، فروتن نبوده و برخلاف داریوش بزرگ در گِل‌نبشته‌های اکتشافیِ عصر او، اشاره‌ای به اهورا مزدا نشده و او به پلورالیسم و چندخدایی باور داشته و مردوک‌ را ستایش کرده است.

محدثی به رغم باورداشت به این موضوع که تفاخر به گذشته، در جهت حل ابردشواره‌های امروز، مارا سودی نخواهد بخشید؛ آبان هرسال که می‌آید، نقبی به تاریخ هزاره‌های پیش زده و درصدد است تا با همنوایی با نوشریعتی‌های دیگر یا همداستانی با پانترک‌های واگرای وطن‌ستیز، به نبش قبر کوروش دست زده و طوق افتخاری را که بیگانگان نیز آن را پذیرفته‌اند و بر درستی آن معترفند، از چکاد حکومت پرافتخار هخامنشیان ستانده و آن را در پاک خوکان قربانی کند.

هشدار می‌دهم که از پای بساط ایران‌ستیزیِ همکار مینقیِ خود بلند شده به همان کاری که پیش‌تر بدان اهتمام داشته(احصاء و رصد صنوف اجتماعی) مشغول شود و تاریخ رنجور ایران را به حال خود واگذارد.

✍غلامرضا علیزاده
#فرتور: دو رویِ سکه‌ی اسپهبد فرخان بزرگ

@araz_az2

سونسوز ساواش

✍ صابر روستم‌خانلی

نفسیم گلیب گئدیر
آغلیم دا باشیمدادیر.
بیر یول وار کئچمیشیم‌ده
بیر یول دا قارشیمدادیر .

بیر آرزو گلمه‌ییمده
بیر چاره اؤلمه‌ییمده
بیر قیصاص گولمه‌ییمده
بیری گؤز یاشیمدادیر .

گول یولو ، چیچک یولو
گؤز یولو ، اورک یولو
وار اولماغین تک یولو
سونسوز ساواشیمدادیر

@araz_az2

۲برابر شدن جمعیت فقیر در کمتر از ۳ سال؛ مسیری که ۵۰ سال زمان لازم داشت!

✍دکترفرشاد مؤمنی

▫️تمام شواهد در ایران‌ می‌گوید این روند به انتهای خود رسیده است. بحران‌هایی که در زمینه محیط زیست ایران پدیدار شده است. به فرونشست‌ها نگاه کنید! مرکز پژوهش‌های مجلس در اسفندماه سال گذشته در گزارشی اعلام کرد برآیند تخریب‌هایی که در محیط زیست ایران انجام شده، به جایی رسیده که برای اولین بار در تاریخ ایران، ظرف کمتر از ۳ سال‌، رتبه ایران به لحاظ کیفیت محیط زیست بیش از ۶۰ رتبه سقوط کرده است.

▫️شدت انحطاط ابعاد بسیار نگران‌کننده پیدا کرده است. وزارت کار در سال ۱۴۰۰، گزارشی منتشر کرد که در آن آورده است: برای اولین بار در تاریخ معاصر ایران، در یک دوره کمتر از سه سال، اندازه جمعیت فقیر ایران، دو برابر شده است. مسیری که در گذشته ۵۰ سال زمان لازم داشت تا اتفاق بیفتد، اکنون به این سرعت به لحاظ انحطاط محیط زیست، انحطاط کیفیت زندگی مردم و فقر و فلاکت و سقوط توان مقاومت و رقابت اقتصاد ملی اتفاق افتاده است.

▫️«کوته‌نگری» اصطلاحی تئوریک در نظریه‌های توسعه است. تعریف آن این است که نظام تصمیم‌گیری کوته‌نگر، نظامی است که در آن به صورت نظام‌وار، ملاحظات کوتاه‌مدت در فرایندهای تصمیم‌گیری و تخصیص منابع، به ملاحظات بلندمدت ترجیح داده می‌شود. تعریف دوم «کوته‌نگری» بسیار تکان‌دهنده‌تر و مرتبط با ایران است؛ جامعه کوتاه‌مدت، جامعه‌ای است که در آن، تغییراتِ حتی بنیادی و مهم هم عمر کوتاه دارند. ثمربخشی اندک، هزینه‌های بسیار!

*گزیده‌ای از گفتار در نشست بررسی ضرورت‌های توسعه‌خواهی در ایران؛ موسسه مطالعات دین و اقتصاد
@araz_az2

اقتصاد به روایت دیگر

#هایک مخالفِ سرسخت هرگونه تفکر جمع‌گرایانه است و موضوع اغلب نوشته‌های وی به خصوص آثار متاخرش در جهت نشان دادن اشتباه معرفتی متفکران جمع‌گرا و بطلان نتیجه‌گیری‌های سیاسی و اجتماعی‌شان است. او معتقد است که نقطه ضعف ذاتی اندیشمندان جمع‌گرا در این است که آنها به رغم آن که می‌گویند جامعه به یک معنا بیش از حاصل جمع ساده‌ی افراد است این نظر را مطرح می‌سازند که برای حفظ یکپارچگیِ این موجودِ بزرگتر (جامعه) باید آن را تابع کنترل آگاهانه کرد. یعنی کنترلی که در نهایت توسط یک روحِ فردی اعمال خواهد شد؛ نتیجه‌ی چنین برخوردی این است که همواره آن کسی که در نظر جمع‌گراست، در عمل از عقلِ فردی ستایش می‌کند و می‌خواهد که همه نیروهای جامعه تابع مدیریت یک روح واحد حاکم بشوند؛ در مقابل کسی که فردگراست و به حدود عقل فردی آگاهی دارد از آزادی به عنوان وسیله‌ی تضمینِ هرچه کاملترِ توسعه‌ی  روابط متقابل میان افراد دفاع می‌کند. برای هایِک جمع‌گرایی فکری مقدمه‌ی جمع‌گرایی سیاسی یا توتالیتاریسم است. محکوم کردن توتالیتاریسم از نظر هایک صرفاً جنبه اخلاقی و انسانی (ارزش داوری) ندارد بلکه بیشتر از جهت تحلیل نظری و نشان دادن اشتباه معرفتیِ تفکر جمع‌گرایانه صورت می‌گیرد.

#اقتصاد_به_روایت_دیگر
#زندگی‌_و_اندیشه‌های_هایک

@araz_az2

نهضت توسعه؛ کرسی توسعه

✍محمد زینالی اناری

اخیرا #استاندار_اردبیل از نهضتی برای شکل دادن به #زنجیره_های_توسعه سخن رانده اند.
در سالهای پس از #انقلاب_اسلامی توسعه جایش را از توسعه از بالای شاهی به امری انقلابی برای محرومیت زدایی و عدالت در دیدن همه استان ها داد. در ابتدای قرن فونداسیون توسعه استانهای پیشرو با طرحهای اقتصادی ریخته شده بود و از توسعه پساانقلابی و جهادی هم بهره بردند. در این میان #استان_اردبیل به خاطر نوپا بودن ساختار استانی، الگوی توسعه ریشه دار نداشته، با آمدن و رفتن استانداران اسیر سلایق زیگزاگی شد؛ یکی پل میزد، یکی با هواپیما گاو می آورد، یکی راه آهن می کشید و یکی معدن می زد!
فراتر از کارهای عمرانی و پروژه های سلیقه ای ابتر، توسعه نهضتی فکری است. دهه های گذشته از جایگاه رهبری، سخن از #جنبش_نرم_افزاری و #کرسی_نظریه_پردازی آمد اما خوبان ما جدی نگرفتند. #توسعه دقیقاً باید از #نظریه_پردازی و نهضت های فکری شروع شود تا به الگوی عملیاتی ماندگار تبدیل شود. تا کنون کسی به راز توسعه پی نبرده بود که هر ساختنی و هر بافتنی پیش از این که عملی شود، ‌نیاز به طراحی و نقشه دارد و پیش از اقدامات عملیاتی،‌ نیازمند نهضتی فکری است.
#پساتوسعه پارادایمی انقلابی است که مشابه برخی رویکردهای انقلابی ما ظرفیت را در درون دیده و برای هر محله و منطقه دنبال ظرفیت های درونی و زنجیره های ابتکاری و متکی به هویت آن است. یکی از نظریه پردازانی که توسعه بومی و محلی را مطرح کرده، #میشل_فوکو است که در دانشگاههای بی استخوان استان اردبیل به جای خواندن سخنان وی درباره گفتمان و فهم و نقد موشکافانه نگاه وی درباره ظرفیت های محلی، از سر بیهودگی درباره مسائل خصوصی اش حرف میزنند.
ریشه تمامی نهضتهای فکری و طرح ریزی برای انقلابها و حرکتهای مردمی به ویژه توسعه و پیشرفت را باید در استعدادهای دانشگاه محلی جست. برای این کار، بهترین افرادی که می توانند زنجیره های توسعه را بشناسند،‌ اساتید و پژوهشگرانی است که به جای بیهودگی و استفاده از بریده جرائد برای کرسیه های نظریه پردازی، لازم است که در مورد استان اردبیل اندیشه ورزی کنند و برای پیشرفت آن راهکار بدهند.

@araz_az2

دونیا بو ایمیش دئمه‌لی

✍ آغامالی صادیق

باشی ساخلاماغا وئردی،
گؤزو آغلاماغا وئردی.
کؤکسو داغلاماغا وئردی،
دونیا بو ایمیش دئمه‌لی.

اؤنده دمیر، آرخادا داش،
بیر آز قورخو، بیر آز تلاش،
یئری گؤرک، یئری قارداش،
دونیا بو ایمیش دئمه‌لی.

یاری یانیق عؤمور یئری،
یاری سینیق صبیر یئری،
بئش_اون قاریش قبیر یئری،
دونیا بو ایمیش دئمه‌لی.

داشی دردله دلیب کئچدیم،
دوشمنی دوست بیلیب کئچدیم،
اوغونماقدان اؤلوب کؤچدوم،
دونیا بو ایمیش دئمه‌لی.

@araz_az2