🔴 درباره واژه 《تات 》

ختائیان ( مردم شمال چین ) مردمان غرب سرزمین خود را 《تات سین 》یعنی 《کشور دوردست 》می خواندند. (۱).

ختا نامی است که در منابع اسلامی به قسمت شمالی چین ( نواحی منچوری ، مغولستان و ترکستان شرقی ) اطلاق شده است. (۲).

محمود کاشغری ، مؤلف : دیوان الغات الترک ، تالیف ۴۶۶ هجری : تُرک بدون ایرانی و کلاه بدون سر نمی شود ... سُملَم تت آن ایرانی را گویند که اصلاً ترکی بلد نباشد ، و همچنین کسی که ترکی را نداند سُملَم خوانده می شود . در این دو عبارت محمود کاشغری « تات و تَت » را به معنی ایرانی ترجمه کرده است .

در ترانه معروفی که در میان کودکان خردسال آذربایجان معمول است ، تات به معنی مرد آبادی نشین و زراعت پیشه ای استعمال شده است . « گوموشی ویردیم تاتا – تات منه داری ویردی ؛ یعنی  پول ( سیم ) را به تات دادم و ارزن گرفتم ». (۳). 

پروفسور مارکوارت ( آلمانی ) : واژه تاجیک از دو بهر « تات » ( = زیردست ) ، و چیک ( = ادات تصغیر ترکی ) است و معنی آن : زیر دست کوچک . ترکان مردم زیردست خود به ویژه ایرانیان را با این نام خوانده اند.
کتاب « ده ده قورقود » ( تألیف سده هشتم یا نهم هجری ) مردم غیر اوغوز به ویژه ایرانی را تات می نامد . (۴).

معنای واژه « تات » به درستی مشخص نیست ، ولی به احتمال زیاد واژه ای بوده است که توسط تُرکان به غیر ترکان گفته شده است. ترکان حدوداً از قرن ۴ هجری از مناطق شمال چین ، ترکستان ، مغولستان و آسیای میانه وارد ایران شدند و در هر منطقه از ایران که ساکن شده اند افراد بومی آنجا یعنی ایرانیان را « تات » گفته اند ؛ به همین دلیل ما شاهد این هستیم که گروهی از مردم در حد فاصل استان آذربایجان شرقی تا استان مرکزی ( اراک ) تات نامیده می شوند ؛ البته تات ها در خارج از مرزهای کنونی ایران نیز به سر می برند ( مانند : جمهوری آذربایجان و ... ) .

پراکندگی قومی تا این حد قابل تصور نیست ، و این موضوع به احتمال زیاد همان نامگذاری ایرانی زبانان توسط ترکان به نام « تات » را نشان می دهد . ترکان و مغولان بیشتر در شمال غربی ایران ساکن می شده اند و آن هم بیشتر به دلیل شباهت طبیعت و آب و هوای این قسمت از ایران با دشت های ترکستان در شمال چین و آسیای میانه می باشد .

با توجه به مطالب گفته شده واژه 《تات 》به این معناها می باشد :
جدا از ما ، دور از ما ، غیر از ما ، غیر تُرک ، غیر تُرک زبان ، ایرانی، یکجانشین ، شهری.

قابل ذکر است که زبان روستاهایی در آذربایجان شرقی که تاتی نامیده می شود در واقع همان زبان آذری کهن است و از لحاظ واژه ها و دستور با گویش شمالی زبان تالشی شباهت دارد ، و زبان تاتی شهر کلور و روستاهای اطراف آن در خلخال از لحاظ واژه ها و دستور با گویش جنوبی زبان تالشی شباهت دارد . زبان تاتی تاکستان در استان قزوین و زبان تاتی روستای وَفس در شهرستان کمیجان در استان مرکزی نیز به جز آن شباهت های کلی زبان های ایرانی با هم،  ساختارهای خاص خود را نیز دارند.

🔴با تطبیق واژه هایی از زبان هایی که به آنها اشاره شد می توانیم این موضوع را بهتر ببینیم.

🔺️زبان های آذریِ کُهَن ، تالشی ، تاتی

۱- خانه :
آذری گلین قیه : کَر kar
آذری کرینگان : کا kā
تالشی آستارا : کَه kâ
تالشی ماسال : کَه kâ
تاتی کلور : کَه ka
تاتی تاکستان : کی یِه kiye
تاتی وَفس : کِه ke ، رُت rot

۲- دختر :
آذری گلین قیه : کینَه kina
آذری کرینگان : کینا kinā
تالشی آستارا : کِلَه kela ، کینَه kina
تالشی ماسال : کینَه kina ، کیلَه kila
تاتی کلور : کیللِه kille
تاتی تاکستان : تیتی یِه titiye
تاتی وَفس : کِلِه kele

۳- پسر :
آذری گلین قیه : زُرَه zōra
آذری کرینگان : زووا zuvā
تالشی آستارا : زوآ zuâ ، زَه zâ
تالشی ماسال : زواَ zua ، زَه za
تاتی کلور : زا zā
تاتی تاکستان : فِر fer ، فِرِه fere
تاتی وَفس : لازَه lāza

۴- گوسفند :
آذری گلین قیه : پاس pās
آذری کرینگان : پَس pas
تالشی آستارا : پاس pâs
تالشی ماسال : پَس pas
تاتی کلور : پَس pas
تاتی تاکستان : چَروا čarvā
تاتی وَفس : چَروا čarvā

۵- سگ :
آذری گلین قیه : اسبا ǝsbā ، ایسبا isbā
آذری کرینگان : پا pā
تالشی آستارا : اسپَه ǝspâ ؛ سپَه səpa
تالشی ماسال : اسپَه ǝspa
تاتی کلور : اِسپَه espa
تاتی تاکستان : اَسبِه asbe
تاتی وَفس : اَسبَه asba

۶- ماه ، کُره ماه :
آذری گلین قیه : اوشمَه ušma ، اُوشمَه ōšma
آذری کرینگان : اوشما ušmā
تالشی آستارا : اُوشم ovšǝm ، اُشم ošǝm
تالشی ماسال : منگ mǝng ، مَنگ mang
تاتی کلور : مونگ mung
تاتی تاکستان : ما mā
تاتی وَفس : مَفتُو maftō

منبع :
@tarikh_astara

🟢 همه اقوام ایرانی ، آریایی هستند...؟؟!!

پژوهش های جدید باستان شناسی ، زبان شناسی ، و آزمایش ژنتیک ، همه نشان می دهند که همه اقوام ایرانی ، آریایی هستند و از یک ریشه هستند. و همه زبان ها و گویش های ایرانی از یک ریشه هستند و هیچ تفاوت اساسی با یکدیگر ندارند...!!

نظریه مهاجرت آریایی ها باطل شده و از رده خارج شده است...!! همه ما اقوام ایرانی حدودا از ۱۰ هزار سال پیش در همین ایران بوده ایم...!!

وقتی همه زبان ها و گویش های ایرانی در چهار گوشه ایران بزرگ شبیه هم هستند ، در نتیجه چیزی به نام مهاجرت آریایی ها نداریم ، بلکه واژه های زبان ها و گویش های ایرانی نشان می دهند که همه اقوام ایرانی، آریایی هستند....!!

در ادامه فقط یک واژه به عنوان نمونه در برخی از زبان ها و گویش های ایرانی آورده می شود تا این هم ریشه بودن همه اقوام ایرانی نشان داده شود.

🔴 واژه 《 مرغ 》در زبان ها و گویش های ایرانی:

زبان آذری کُهَن ( گلین قَیَه ) : کُرک kork

زبان آذری کهن ( کرینگان ) : کارگ kārg

زبان تالشی( آستارا ) : کاگ kâg

زبان تالشی( ماسال ) : کَرگ karg

زبان تاتی ( کلور ، خلخال ): کَرگ karg

زبان گیلکی : کَرک kark ؛ کاتیک kātik ؛ کاتَک kātak

زبان رودبار ( گیلان ) : کَرک kark

زبان تبری ( مازنی ): کِرگ kerg

زبان الموتی ( شمال استان قزوین ): کِرگ kerg

زبان مراغی ( مراغی های منطقه الموت ): کارگ kārg

گویش قزوینی : کُلکkolk : کرچ، روی تخم خوابیدن مرغ

زبان طالقان ( استان البرز ) : کِرک kerk

زبان تاتی( تاکستان ) : کَرکِه Karke

زبان تاتی ( وَفس، کمیجان ): کَرگِه karge

زبان نائینی( شرق اصفهان ): کَرک kark

زبان کُردی کرمانجی ( ماکو و چالدران ) : مِریشک merišk

زبان کُردی ( سنندج ): مامِر māmer

زبان کُردی ( بیجار ): مِر mer

زبان کُردی ( ایلام ): مِرخ merx

زبان لُری ( لرستان ): کُرک Kork : روی تخم خوابیدن مرغ

زبان سیستانی : مَرغ marq ؛ مَرغِه کوروکی marqe kuruki : مرغ شبیه تیهو ؛
مَرغِه کُرک marqe kork : مرغ کرچ ، مرغی که آماده خوابیدن روی تخم است.

زبان بختیاری ( چهارمحال و بختیاری - فارسان ): کَرَک karak مرغی است از تیهو کوچکتر.

زبان و گویش هرمزگانی : کَرگ karg ، کَرک kark

زبان و گویش بوشهری : کُرُک korok : مرغ کرچ

🔺️تمام واژه ها از کتابهای فرهنگ لغت همان زبان برگرفته شده یا از گویشور همان زبان پرسیده شده است .

@zabanhaye_irani

#ایران #ایران_بزرگ #ایرانشهر #آریایی #زبانهای_ایرانی #زبانهای_باستانی #زبان_اوستایی #زبان_پهلوی

? زبان های ایرانی

? نام 《شب چله 》در زبان های ایرانی

زبان تبری ( گویش بابل ) : چِللِه شو čelle šu

زبان گیلکی ( رشت ) : چَلله čallə

زبان گیلکی ( سیاهکل ) : چِللِه شو čelle šo

زبان تالشی ( آستارا ) : چلَه شاو čǝla šâv

زبان تالشی ( ماسال ) : چیلَه شَو čila šav

زبان تاتی ( کلور ، خلخال ) : چلَه شَو čəla šav

زبان الموتی ( شمال استان قزوین ) : چِللِه شو čelle šo

زبان مراغی ( مراغی زبان های منطقه الموت قزوین ): چِللا شَو čellā šav

گویش قزوینی : چِللِه čelleh

زبان تاتی ( گویش شال ، قزوین ) : چِللَه čella

تاتی وَفس ( کمیجان ، استان مرکزی ) : شواِ چِلی šoe čeli

زبانِ کُهَنِ تبریز ( زبانِ آذریِ ‌کُهَن ) : چیللَه čilla

زبان نائینی ( شرق استان اصفهان ) : چِللَه čella

زبان لَکی : شِو چِلَه šev čela

زبان و گویش بختیاری : شُو چِلِه šow čele

زبان اَچُمی ( استان فارس ): شُوِه چِللَه šove čella

زبان و گویش هرمزگانی : شُواِ چِللَه šowe čella

زبان سیستانی : شُوِ چَللَه šove čalla

زبان بلوچی : چِلَگِه شَپ čelage šap

️?️واژه ها از کتاب های فرهنگ لغت همان زبان ها و گویش ها برگرفته شده و یا از گویشور همان زبان پرسیده شده است.

?️همه اقوام ایرانی، آریایی هستند، و همه زبان ها و گویش های ایرانی از یک ریشه هستند و هیچ تفاوت اساسی با یکدیگر ندارند...!!

@zabanhaye_irani

?????
❤❤❤❤❤

#ایران #آریایی #ایرانشهر #ایران_بزرگ #جشنهای_باستانی #چله #شب_چله #زبانهای_ایرانی #زبانهای_باستانی #تاریخ #فرهنگ #تمدن #کاسپین #خلیج_فارس #خراسان #خوزستان #آذربایجان #سیستان #بلوچستان #کردستان

? نام 《شب چله 》در زبان های ایرانی

?️نام 《 شب چله 》را در زبان و گویش خود در انتهای این واژه ها بنویسید و در گروه ها با دوستان خود به اشتراک بگذارید....!!

زبان تبری ( گویش بابل ) : چِللِه شو čelle šu

زبان گیلکی ( رشت ) : چَلله čallə

زبان گیلکی ( سیاهکل ) : چِللِه شو čelle šo

زبان تالشی ( آستارا ) : چلَه شاو čǝla šâv

زبان تالشی ( ماسال ) : چیلَه شَو čila šav

زبان تاتی ( کلور ، خلخال ) : چلَه شَو čəla šav

زبان الموتی ( شمال استان قزوین ) : چِللِه شو čelle šo

زبان مراغی ( مراغی زبان های منطقه الموت در شمال استان قزوین ): چِللا شَو čellā šav

گویش قزوینی : چِللِه čelleh

زبان تاتی ( گویش شال ، قزوین ) : چللَه čella

زبانِ کُهَنِ تبریز ( زبانِ آذریِ ‌کُهَن ) : چیللَه čilla

زبان نائینی ( شرق استان اصفهان ) : چِللَه čella

?️کانال زبان های ایرانی ( تلگرام - اینستاگرام )

@zabanhaye_irani

#زبانهای_ایرانی #ایران_بزرگ

? ایرانِ آریایی

? همه اقوام ایرانی ، آریایی هستند.

پژوهش های جدید باستان شناسی ، زبان شناسی ، و آزمایش ژنتیک ، همه نشان می دهند که همه اقوام ایرانی ، آریایی هستند و از یک ریشه هستند.

و همه زبان ها و گویش های ایرانی از یک ریشه هستند و هیچ تفاوت اساسی با یکدیگر ندارند...!!

و نظریه مهاجرت آریایی ها باطل شده و از رده خارج شده است...!!

همه ما اقوام ایرانی حدودا از ۱۰ هزار سال پیش در همین ایران بوده ایم...!

@zabanhaye_irani
@zabanhaye_irani

#ایران #ایران_بزرگ #ایرانشهر #آریایی #زرتشت #کوروش_بزرگ #فردوسی
#آذربایجان #خراسان #خوزستان #سیستان #بلوچستان #مازندران #گیلان #کردستان #لرستان #اصفهان #فارس #بوشهر #هرمزگان #تهران #یزد #کرمان #سمنان #گلستان

?خانواده های زبانی در جهان

مانند :

?️شاخه زبان های هند و اروپایی
زبان های هندی
زبان های ایرانی
زبان های اروپایی

?️شاخه زبان های آلتایی - آلتائیک
مغولی ، تُرکی ، کره ای ، ژاپنی

و... برای آگاهی بیشتر تصویر را نگاه کنید.

@zabanhaye_irani

#زبانشناسی #شاخه_زبانی #زبانها
#زبانهای_ایرانی #زبان #گویش #لهجه #آسیا #اروپا #آفریقا #آمریکا #چین #ترکستان #مغولستان #هند #ایران #فرانسه #انگلیس #آلمان

?زبان های ایرانی

?گویش کرمانی

اَجیک مَجیک ajik majik : حشرات ریز
اِشتَن eštan : گذاشتن، نهادن
اَلا تی تی alā titi ؛ ما تی تی mā titi : ماهتاب ، مهتاب
بُش boš : علف هرزه ، علف خودرو
پِتک petk ؛ تِج tej : جوانه
پِدوم pedum : وَرم ، نفخ
تورِه ture ؛ تولِه tule : شغال
تیتَک titak : مردمک چشم
دادا dādā ؛ دادو dādu : خواهر ، خواهر بزرگتر
سِندِه sende : مدفوع
کُتِرو koteru : سگ توله
کِش keš : زیر بغل ، زیر ران ، کشاله ران
گُک gok : قورباغه ، وزغ
لاتور lātur : گِل و لای روان
نا nā : گلو، حلق
وِتَک vetak : پایین ، قسمت زیرین
هَنی hani : هنوز

?️منبع : فرهنگ لغات و اصطلاحات مردم کرمان ، دکتر ابوالقاسم پور حسینی ، انتشارات مرکز کرمان شناسی ، چاپ اول ۱۳۷۰

◀️همه واژه ها از کتابهای فرهنگ لغت همان زبان برگرفته شده یا از گویشور همان زبان پرسیده شده است .

◀️همه زبان ها و گویش های ایرانی از یک ریشه هستند و هیچ تفاوت اساسی با یکدیگر ندارند...!!

?️استفاده از مطالب این صفحه بدون ذکر منبع ممنوع می باشد.

زنده باد ایران بزرگ
جانمان فدای ایران بزرگ
جاوید ایرانشهر
Iranian languages

@zabanhaye_irani

#زبانهای_باستانی  #زبان_اوستایی #زبان_پهلوی #زبان_سغدی #تالشی #گیلکی #تبری #آذری #تاتی #کردی #لری #لکی #سیستانی #بلوچی #نایینی #مراغی #زازا #بختیاری #سمنانی #قزوینی #الموتی #طالقانی #کرمانجی #بوشهری #هرمزگانی
#language #Linguistics
#Iranian_languages

?زبان های ایرانی

?زبان و گویش دشتستانی - استان بوشهر

ایسوُ isõ : اکنون، حالا
خِثیرِه xesire : مادر و پدر شوهر ، مادر و پدر زن
دَرزَن darzan : سوزن خیاطی
دَی day : مادر
کاکا kākā : برادر
کُم kom : شکم
کورکورَک kurkurak : مرغ شکاری ، نوعی شاهین
گُرُو gorow : آبگیر
بَیگ bayg : عروس
کووه koweh : گوسفند نر
گُنج gonj : زنبور قرمز ، زنبور بزرگ
بَرد bard : سنگ
پَرپَروک parparuk : پروانه
تورَه tura : روباه
تی تی titi : نوزاد
چیل čil : دهان
دِدِه dede : خواهر
دیی یارِه diyāre : پیدا و آشکار
رِچ reč : رَد ، اثر پای حیوان
سیر sir : پشکل، کود حیوانی
کُر kor : پسر
کُریک korik : مرغ کرچ
کوسِه kuse : مردی که موی در صورت ندارد
گَپ gap ؛ گُت got : بزرگ
گُلون golun : پستان
لَس las : شُل
لیر lir : لجن ، گِل و لای
مُل mol : گردن
نُها nohā : پیش ، جلو

?️منبع : فرهنگ گویش دشتستانی، دکتر داریوش اکبر زاده ، انتشارات پازینه، چاپ اول ۱۳۸۱

◀️همه واژه ها از کتابهای فرهنگ لغت همان زبان برگرفته شده یا از گویشور همان زبان پرسیده شده است .

◀️همه زبان ها و گویش های ایرانی از یک ریشه هستند و هیچ تفاوت اساسی با یکدیگر ندارند...!!

?️استفاده از مطالب این صفحه بدون ذکر منبع ممنوع می باشد.

زنده باد ایران بزرگ
جانمان فدای ایران بزرگ
جاوید ایرانشهر
Iranian languages

@zabanhaye_irani

#زبانهای_باستانی  #زبان_اوستایی #زبان_پهلوی #زبان_سغدی #تالشی #گیلکی #تبری #آذری #تاتی #کردی #لری #لکی #سیستانی #بلوچی #نایینی #مراغی #زازا #بختیاری #سمنانی #قزوینی #الموتی #طالقانی #کرمانجی #بوشهری #هرمزگانی

#language #Linguistics
#Iranian_languages

?زبان های ایرانی

?زبان و گویش یزدی

مُل mol : گردن
بُوز böz : زنبور
کَمچَلیز kamčaliz : ملاقه
رببُک rebbok : مارمولک
دولَخ dulax : طوفان و گرد و خاک
سار sār : لوس و بی مزه
نِشک nešk : منقار ، نوک
پَچُل pačol : کثیف
چقور čuqur : گنجشک
هِشتَن heštan : گذاشتن و قرار دادن
کُماجدون komājdun : دیگ
کُوش köš : کفش
پُرسِه porse : مراسم سوگواری درگذشته
تُرُش بالا toroš  bālā : آبکش
دُری dori : بشقاب

?️واژه های گویش یزدی از گویش وری اهل شهر یزد پرسیده شد.

◀️همه واژه ها از کتابهای فرهنگ لغت همان زبان برگرفته شده یا از گویشور همان زبان پرسیده شده است .

◀️همه زبان ها و گویش های ایرانی از یک ریشه هستند و هیچ تفاوت اساسی با یکدیگر ندارند...!!
?️استفاده از مطالب این صفحه بدون ذکر منبع ممنوع می باشد.

زنده باد ایران بزرگ
جانمان فدای ایران بزرگ
جاوید ایرانشهر
Iranian languages

@zabanhaye_irani

#زبانهای_باستانی  #زبان_اوستایی #زبان_پهلوی #زبان_سغدی #تالشی #گیلکی #تبری #آذری #تاتی #کردی #لری #لکی #سیستانی #بلوچی #نایینی #مراغی #زازا #بختیاری #سمنانی #قزوینی #الموتی #طالقانی #کرمانجی #بوشهری #هرمزگانی

#language #Linguistics
#Iranian_languages