🔶 بحران انرژی؛ آیا ایران به واردکننده انرژی تبدیل می‌شود؟

🔻یادداشتی از امیر سلطان‌زاده

ایران با در اختیار داشتن دومین ذخایر اثبات‌شده گاز جهان، حدود ۱۷ درصد از کل ذخایر کشف‌شده گاز را به خود اختصاص داده و پس از روسیه و بالاتر از قطر قرار دارد. همچنین بر اساس گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، ایران سومین ذخایر اثبات‌شده نفت جهان را داراست.

با این حال، این کشور در سال‌های اخیر با بحران شدید تامین انرژی مواجه بوده است؛ بحرانی که در فصل‌های تابستان و زمستان و به دنبال افزایش مصرف به اوج خود می‌رسد.

این کمبودها زندگی روزمره را مختل کرده و با قطعی‌های مکرر برق در خانه‌ها و کسب‌وکارها در تابستان در کنار قطعی گاز و تعطیلی صنایع در زمستان، به بحران دامن زده است. شرایطی که فشار اقتصادی ناشی از تحریم‌های بین‌المللی را بیش‌ازپیش تشدید کرده است.

📌 برای دسترسی کامل به یادداشت روی تیتر کلیک کنید.
@dw_farsi

خلاصه کتاب: قدرت و پیش بینی

هوش مصنوعی چگونه بازی اقتصاد و سیاست را بر هم می‌زند؟!

راوی: دکتر ایمان فانی

@EconoMechanic

"رقابت و حسادت ریشه مشترکی دارند" اولین باری که وجود یک رقیب در زندگی را احساس کردم، دوره سه ساله تحصیل راهنمایی بود. وضعیت تحصیلی نسبتا خوبی داشتم. از همان سال اول دبستان جزء شاگردهای اول تا سوم کلاس میشدم. بیشتر بخاطر جثه کوچکم معمولا روی نیمکتهای اول…

❇️ نظریۀ "منحنی جی" در عین رد نظریات "فقر فزاینده" (از کارل مارکس) و "رفاه فزاینده" (از الکسیس دوتوکویل: مورخ و جامعه‌شناس فرانسوی)، این دو نظریه را برای توضیح وقوع "انقلاب" ترکیب می‌کند.

✅ بر اساس نظریۀ فقر فزاینده، وخامت روزافزون اوضاع اقتصادیِ مردم پیش‌زمینۀ اصلی وقوع انقلاب است. دیویس این نظریه را از اندیشۀ کارل مارکس در مورد تضادهای جامعۀ سرمایه‌داری و فقر و بیکاری فزایندۀ پرولتاریا اخذ کرده است.

✅ از سوی دیگر دوتوکویل در مورد وقوع انقلاب فرانسه معتقد بود اگرچه عهد سلطنت لوئی شانزدهم پررفاه‌ترین دوران سلطنت خاندان "بوربون" بود، ولی همین رفاه فزاینده، وقوع انقلاب را تسریع کرد.

✅ او در توضیح این نظرش نوشته است: «حقیقت شگفت‌آور این‌که این رفاه فزاینده به جای آنکه جمعیت را آرام و آسوده کند، همه جا موجب پیدایش روحیۀ بی‌قراری و بی‌تابی گردید. مردم هر چه بیشتر نسبت به هر گونه نهاد و رسم قدیمی خصومت می‌ورزیدند و به طور فزاینده‌ای ناراضی می‌شدند. کاملا آشکار بود که ملت به سوی انقلاب پیش می‌رود.»

✅ دیویس در نظریۀ منحنی جی، مفاهیم مارکسیستی و توکویلیِ علیت در انقلاب را با یکدیگر ترکیب کرده است تا وضعیت اقتصادی قبل از وقوع انقلاب را تصویر کند. به نظر او «انقلابات معمولا زمانی اتفاق می‌افتند که دوران نسبتا کوتاهی از بحران شدید در پی دورانی نسبتا طولانی از رشد اجتماعی و اقتصادی فرا رسد.»
این توالی احوال در منحنی فوق تصویر شده است.

✅ در حقیقت تئوری منحنی جی نظریه‌ای روان‌شناختی است که بر تصورات مردم و انعکاس وضعیت اقتصادی در آن تصورات تاکید می‌کند و صرفا متوجه "علل کوتاه‌مدت انقلاب" است. به بیان روشن‌تر: این نظریه نمی‌تواند جانشین نظریه‌های عمومی انقلاب گردد.

✅ به عبارت دیگر هدف نظریۀ منحنی جی صرفا توضیح وضع اقتصادی عمومی، درست قبل از وقوع انقلاب و تصورات مردم از آن اوضاع و تاثیر این تصورات بر مدت شدت فعالیت انقلابی است.

✅ به علاوه، این نظریه تاثیرات گوناگون رشد و یا بحران و رکود اقتصادی بر گروه‌ها و طبقات مختلف جمعیت را در نظر نمی‌گیرد. رشد اقتصادی، هم ثروتمندان جدید و هم تهی‌دستان جدید تولید می‌کند.

✅ به این ترتیب هدف نظریۀ منحنی جی صرفا توضیح وضع عمومی اقتصاد قبل از وقوع انقلاب‌ها و تصورات مردم از اوضاع اقتصادی و نیز تاثیر این تصورات بر فعالیت انقلابی آنان است.

✅ این نظریه در واقع علت انقلاب را اختلاف بسیار بین توقعات افراد جامعه پس از یک دورۀ نسبتا طولانی رشد و رونق اقتصادی و میزان تحقق این توقعات در دوران بحران و رکود اقتصادی می‌داند. این اختلاف به صورت محرومیت احساس می‌شود.

✅ جیمز دیویس می‌گوید انقلاب‌ها ناشی از محرومیت‌های مطلق نیستند بلکه از محرومیت‌های نسبی سرچشمه می‌گیرند و این نوع محرومیت‌ها زمانی بوجود می‌آیند که دوران طولانی کامیابی روزافزون اقتصادی ناگهان متوقف شود و اقتصاد کشور به نحو فاحشی وضعیت معکوس پیدا کند.

✅ حسین بشیریه، استاد برجستۀ علوم سیاسی، علت شکست قیام 15 خرداد و پیروزی انقلاب اسلامی را با استفاده از نظریۀ منحنی جی توضیح داده و نوشته است: «به طور کلی انقلاب سال 1357 در زمینه‌ای از رشد و رفاه اقتصادی هر چه بیشتر و بحران شدیدتر در مقایسه با قیام سال 1342 اتفاق افتاد. در نتیجه فاصله میان توقعات و امکان برآورده شدن آن‌ها در دورۀ دوم {انقلاب سال 1357} بیشتر بود... دورۀ 57-1342 در مقایسه با دورۀ قبلی {42-1332} ... شاهد رشد و توسعۀ بیشتر و بحران و رکود شدیدتر بوده است.
مثلا در هر دو دوره دستمزدها برای مدتی از نرخ تورم سبقت گرفتند اما بعدا از سرعت افزایش قیمت‌ها عقب ماندند.
اما ... فاصله میان دستمزدها و قیمت‌ها در دورۀ دوم {57-1342} خیلی بیشتر از دورۀ اول {42-1332} بود. فاصله در دورۀ دوم بیش از سه برابر دورۀ اول بود... در دورۀ دوم نرخ بیکاری و تورم نیز بیشتر بود.»
http://asriran.com/003crb
@Civilly

❇️ نظریۀ منحنی جِی (J Curve Theory) یکی از نظریات مشهور در خصوص تبیین علل پیروزی انقلاب‌ها است. این نظریه در سال 1962 توسط یکی از استادان علوم سیاسی در آمریکا به نام جیمز دیویس عرضه شد و سپس گروهی از پژوهش‌گران آن را به کار بردند و توسعه بخشیدند.
@Civilly

?پرداخت بیش از ۴۶ هزار میلیارد بابت یارانه جدیدمدیر اداره نظام‌های پرداخت بانک مرکزی، اعلام کرد که برای یارانه ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تومانی، بیش از ۴۶ هزار میلیارد تومان منابع پرداخت شده است.

✍?تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل !

*?مروری بر اخبار و تعرضاتی که بر "طرح هدفمندی یارانه ها" در این چند سال داشتیم*https://t.me/economechanic/3814
https://t.me/economechanic/3497
https://t.me/economechanic/3844
https://t.me/economechanic/4264
https://t.me/economechanic/5354
https://t.me/economechanic/6173
https://t.me/economechanic/5489
https://t.me/economechanic/5370
https://t.me/economechanic/5364
https://t.me/economechanic/5355
https://t.me/economechanic/5241
https://t.me/economechanic/4673
https://t.me/economechanic/3497
https://t.me/economechanic/2965
https://t.me/economechanic/1926
https://t.me/economechanic/1264
https://t.me/economechanic/405

"سرنوشت طرح هدفمندی یارانه ها" ✍?حسن قاسمی کاری به این نداریم که منابع هدفمندی یارانه ها تحت تاثیر قیمت فروش و مقدار نفت و دلار دچار نوسان میشود و اینکه تابحال مقادیر ریالی آن از کجا و چطور تامین شده و دولت قبل چقدر از بابت این موضوع تخلف کرده است... اما…

?افزایش بی سابقه نرخ فقر به 29‌درصد!

بر اساس گزارش مرکز پژوهش های مجلس، وضعیت معیشت ایرانی‌ها حاضر به وضعیت قرمز رسیده است. دهه 90 شمسی را دهه سوخته اقتصاد ایران می‌‌‌نامند، چرا که کشور یک دهه کاهش درآمد سرانه و افزایش فقر را تجربه کرده است. درآمد سرانه ایرانی‌‌‌ها از سال 90 تا 99 بیش از 34‌درصد کاهش را تجربه کرده و از سوی دیگر نرخ فقر از 1/ 18‌درصد در سال 90 به 8/ 28‌درصد در سال 99 رسیده که رقمی بی‌سابقه به حساب می‎آید.

افزایش قابل‌توجه نرخ تورم در سال‌های ابتدایی و انتهایی دهه 90 درکنار رشدهای اقتصادی منفی در این دو بازه زمانی باعث شده درآمد خانوارهای ایرانی نتواند کفاف هزینه‌‌‌ها را بدهد. از طرفی نه‌تنها کالری دریافتی خانوار در دهه 90 کاهش یافته، بلکه خانوار، مصرف کالاهای اساسی را نیز کاهش داده، ‌‌‌به طوری که مصرف برنج خارجی، روغن و مرغ در سال 99 در همه دهک‌‌‌های درآمدی کاهش یافته و مصرف تخم‌مرغ برای دو دهک اول کاهش داشته و برای بقیه دهک‌‌‌ها ثابت بوده است.

نکته جالب اینکه سه گروه کالایی روغن، مرغ و تخم‌مرغ همچنان ارز ترجیحی دریافت می‌کنند و مشمول قیمت‌گذاری می‌‌‌شوند، در حالی که در سال 99 بین 80 تا 100‌درصد افزایش قیمت را تجربه کرده‌‌‌اند.
https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3841279

?نعل وارونه بر ساماندهی نظام بازار (2)
✍? حسن قاسمی

چهار سال پیش در واکنش به طرح حذف درج قیمت مصرف کننده به روی کالاها توضیحاتی ارائه دادم??
https://t.me/economechanic/506

خلاصه مطلب این بود که درج قیمت مصرف کننده نه تنها اختلالی در نظام قیمتگذاری بازار آزاد و رقابتی ایجاد نکرده بلکه به ثبات نسبی بازار در جهت جلوگیری از اغتشاش قیمتی هم کمک کرده و موجب امنیت سرمایه گذاری می شود.

از آنجایی قیمت مصرف کننده مندرج بر کالا در سراسر کشور یکسان درنظر گرفته می شود ضمن اینکه نوعی ذهنیت عدالت اجتماعی را به مشتریان القاء می کند، قیمتی است که بتواند هزینه شبکه توزیع را در دورترین و کم فروش ترین نقطه ممکن پوشش دهد.
درواقع اگر این قیمت کمتر از حد تعادلی تعیین شود، امکان پوشش حداکثری شبکه توزیع به تمام نقاط بازار هدف ممکن نخواهد شد و اگر قیمت مصرف کننده بیشتر از حد تعیین گردد ضمن اینکه تقاضای بازار را کاهش می دهد، با حاشیه سود مازادی که بوجود می آورد موجب کاهش رقابتپذیری با سایر کالاهای مشابه می گردد.
یعنی قیمت تعادلی همان قیمت رقابتی است که مدیر بازاریابی (بازرگانی) به سرمایه گذار و تولید کننده گرا می دهد تا بیشترین فروش ممکن حاصل شود و با درنظر گرفتن حاشیه هزینه و سود شبکه توزیع و فروش اقدام به درج قیمت مصرف کننده می کند و هیچگاه تقاضا و بازار هدف خود را قربانی حاشیه سود غیر واقعی تولید یا شبکه توزیع نخواهد کرد؛ چرا که رقابت حاکم بر بازار چنین اجازه ای به او نمی دهد.

اما متاسفانه بار دیگر مسئولین تنظیم بازار (!) به بهانه درج قیمت تولید کننده به مثابه فاکتور خرید از تولید کننده، همان راه قبل را پیش گرفته اند.
حال باید از مجریان این طرح پرسید اولا درج قیمت تولید کننده روی کالا چه کمکی به مشتری و تلاطم قیمتی بازار می کند؟ و ثانیا چه فکری برای همگن سازی قیمت مصرف کننده در اقصی نقاط بازار کرده اید تا هر فروشنده ای با توجه به هزینه کرد و حاشیه سود خود از مشتریها متفاوت دریافت نکند؟
بنابراین بجای پاک کردن صورت مسأله باید روی غیر الزام آور بودن قیمت درج شده برای مصرف کننده تکیه داشت و حتی از تخفیفهای قیمتی زنجیره توزیع در موارد خاص نیز استقبال کرد تا قیمتهای تعادلی کشف گردد.