کدام طرز فکر؟

آیا می‌توانم شخصی که می‌خواهم باشم؟
یا به آن‌چه سزاوارش هستم برسم؟

کارل دِوِک پس از تحقیقات بسیار دریافته دیدگاهی که در مورد خود داریم به شدت بر عملکرد ما تأثیرگذار است.
او در کتاب طرز فکر، به دو شیوه‌ی تفکر اشاره می‌کند:

?️طرز فکر رشد
?️طرز فکر ثابت

طرز فکر ثابت یعنی باور داشتن به ویژگی‌های تغییرناپذیر.
بدین معنی که فرد باور داشته باشد به اندازه‌ی کافی باهوش نیست یا به لحاظ شخصیتی و اخلاقی مشکلی دارد و قرار نیست تغییر کند.

چنین طرز فکری فشاری به او وارد می‌کند تا مدام خلافش را ثابت کند که نتيجه‌ی مطلوبی هم نخواهد داشت.

طرز فکر رشد یعنی باور داشتن به ویژگی‌های تغییرپذیر.
بر اساس این باور هر فردی با تلاش می‌تواند ویژگی‌های اولیه‌ی خود را تغییر دهد.

بدین معنی که هر چقدر افراد در ویژگی‌های مهم مانند خلق‌وخوی، شخصیت و هوش با هم تفاوت داشته باشند با تمرین و تجربه می‌توانند رشد و تغییر کنند.

چنین افرادی درباره‌ی توانمندی خود تفکری واقع‌بینانه و معقول دارند، نه کمتر و نه بیشتر.
آن‌ها ایجاد و تقویت خصوصیات موردعلاقه را موجب اشتیاق بیشتر به یادگیری می‌دانند.

طرز فکر رشد یعنی
✔️تا هنگامی که می‌توانیم بهتر شویم زمان را برای اثبات عالی بودن خود تلف نکنیم.

✔️به‌جای غلبه بر نقاط ضعف خود آن‌ها را پنهان نکنیم.

✔️به جای جستجو و یافتن کسانی که فقط عزت‌نفس دروغین به ما می‌دهند، به دنبال افرادی باشیم که ما را به چالش می‌کشند و موجب رشدمان می‌شوند.

✔️طرز فکری که در بحرانی‌ترین دوران هم کمک می‌کند به شور و شوق خود برای رشد پایبند بمانیم.

✍️الهام مقیم‌زاده
#نونبشته

@elhammoghimzadeh

instagram.com/elham.moqimz

یلدا

وقت قرار برگ‌ها بود

و هنگامه‌ی آتش‌بازی رنگ‌ها
به شراره‌های آخر رسیده بود

پاییز زمزمه می‌کرد در گوش دخترک
قصه‌ی یک شب طولانی را

و راز تولدش را گفت
که او مولود یک وصال بود

در لحظه‌ای پیش از ظهور زمستان

✍️الهام مقیم‌زاده

یلدای امسال

#نونبشته

@elhammoghimzadeh

instagram.com/elham.moqimz

احترام به تعهد
یا
سپر دفاعی در برابر استرس

هرچقدر که یافتن هدف‌ و هدف‌گذاری موضوع مهمی‌ست، عمل نکردن به آن پیامدهایی مانند آشفتگی و نابسامانی دارد.

بی‌تفاوتی در برابر اهداف باعث سردرگمی فکری، نگرانی و در نهایت منجر به استرس می‌شود.

چنین ناهماهنگی، بر بخش‌های مختلف زندگی اثر می‌گذارد.
آرام آرام حس خوش‌بینی و اعتماد به خود از دست می‌رود و جایش را اضطراب می‌گیرد.

**هدف گذاشتن، متعهد بودن، احترام به تعهد و اقدام است که به رشد هم‌زمان و انسجامِ جوانب مختلف کمک می‌کند.

زیستن آگاهانه و از روی تعهد یعنی هم‌سو کردن کارهای روزانه با ارزش‌های زندگی و اهداف.**

چنین همراهی تا حد زیادی از سردرگمی و فشار و استرس می‌کاهد.

✍️الهام مقیم‌زاده
#نونبشته

@elhammoghimzadeh

instagram.com/elham.moqimz

حرف مفت

پزشک متخصص گوش بعد از معاینه گفت: خانم مشکل گوشتون جدیه باید جراحی بشه.

گفتم: دکتر هیچ راهی نداره؟
گفت: نه خانم، باید جراحی کنی.

کمی فکر کردم و گفتم: دکتر می‌شه یه لطفی کنید؟
گفت: بفرمایید.

گفتم: حالا که جراحی می‌کنید زحمت بکشید و کاری کنید که دیگه حرف مفت نشنوم.
دکتر خندید، چیزی نگفت و نوبت جراحی داد.

چند روز بعد جراحی کردم.
وقتی به‌هوش اومدم دکتر اومد کنار تختم ایستاد و گفت: خوبی؟
با بی‌حالی جواب دادم: بله، آقای دکتر کاری که ازتون خواستم انجام دادید؟

در حالی که اتاق رو ترک می‌کرد گفت: اون کاری که خواستی نه، ولی یه کاری کردم که هر وقت با این گوشِت حرف مفت شنیدی از اون یکی گوشِت بیرونش کنی.

پزشک متخصص گوش، درست می‌گفت. حرف مفت ارزش نگه داشتن نداره.

✍️الهام مقیم‌زاده
#نونبشته

@elhammoghimzadeh

instagram.com/elham.moqimz

خبرنگار حرفه‌ای باشیم

خبرنگاران سمج در جستجوی حقیقت سه‌پیچ می‌شوند و گاه سؤال‌های سخت می‌پرسند.

آن‌ها می‌خواهند هر طور شده از درون مصاحبه چیزی به‌دردبخور بیرون بکشند. هر چقدر فرد مقابل بخواهد از پاسخ درست در برود با پرسش دیگری سد راهش می‌شوند.

▫️چه می‌شود اگر خبرنگار سمجی شویم و از خودمان سؤال‌های درست بپرسیم حتا اگر پاسخ‌گویی به آن‌ها سخت باشد.

▫️چه می‌شود اگر برای پاک‌سازی ذهن‌مان از خود سؤال‌هایی بپرسیم که افکارمان را روشن‌تر می‌سازد.

▫️چه می‌شود اگر هرچه را که با خودفریبی نادیده گرفته‌ايم، با طرح پرسش‌های به‌جا واضح‌تر ببینیم.

▫️چه می‌شود اگر تصور کنیم از این خبرنگار حرفه‌ای گریزی نیست، پس به کشف حقیقت کمک کنیم.

▪️و چه خوب می‌شود اگر پاسخ‌های راستین خود را بررسی کنیم. هرجا رنگ و بوی خودفریبی، سردرگمی و ابهام دیدیم، تغییر دهیم و اصلاح کنیم.

✍️الهام مقیم‌زاده
#نونبشته

@elhammoghimzadeh

instagram.com/elham.moqimz

بی‌کفایتی یا احساس بی‌کفایتی

در پسِ بسیاری از اقدام نکردن‌ها و انجام ندادن‌ها احساسی نهفته که می‌گوید: از عهده‌اش برنمی‌آیم یا به اندازه‌ی دیگران لیاقت ندارم یا توانمندی لازم را ندارم.

احساس بی‌کفایتی‌ گاه چنان قدرتمند عمل می‌کند که به‌تدریج در مقابل انجام کارهای موردعلاقه‌ی خود فلج می‌شویم.
در این صورت احساس بی‌کفایتی مبدل به بی‌کفایتی واقعی می‌شود.

احساسات معمولن پیامی دارند.

پیام احساس بی‌کفایتی شاید:
▪️نداشتن مهارت‌های لازم باشد.
▪️کمبود اطلاعات کافی باشد.
▪️نشناختن روش‌ها و ابزار مورد نیاز باشد.
▪️نداشتن اعتمادبه‌نفس باشد.

اگر پیام این احساس را به‌درستی دریافت کردیم، متوجه می‌شویم که بی‌کفایت نیستیم و فقط احساس بی‌کفایتی داریم.

در این صورت خوب است به چند راه‌حل توجه کنیم.

✔️پرسش‌گری، از خود بپرسیم آیا احساسم واقعی‌ست یا باید دیدگاهم را اندکی تغییر دهم؟ شاید تصوری که از پیشرفت خود دارم افسانه‌ای‌ست. شاید برای اقدام تنها نیازمند نگاهی واقع‌گرایانه‌تر هستم.

✔️پذیرش ناکاملی، ما برای شروع کارها نیازمند محرک هستیم. از احساسی که به خود داریم به عنوان یک محرک بهره ببریم. دائم به خود یادآوری کنیم که کامل نیستیم، نیازی هم به کامل بودن نداریم. چنین باوری قفل را باز می‌کند و می‌توان گام اول را به سوی اهداف برداشت.

✔️الگوپذیری، افراد کارآمد را الگوی خود قرار دهیم.  از چنین افرادی درس بگیریم و مصمم شویم راهی را که رفته‌اند طی کنیم.
هر پیشرفت کوچکی می‌تواند احساس بی‌کفایتی را به احساس لیاقت و توانمندی تبدیل کند.

✍️الهام مقیم‌زاده
#نونبشته

@elhammoghimzadeh

instagram.com/elham.moqimz

نوشتن و خود

از هر نوآموزی پرسیدم برای چه می‌خواهی نوشتن را بیاموزی؟ با زبان و نگاه خود پاسخی از سر صداقت می‌داد.

دوستانم بسته به نیازی که حس می‌کردند پاسخ‌هایی می‌دادند که به ظاهر متفاوت بود، اما درون‌شان مفهومی مشترک نهفته بود.

کشف خود
دیدن خود
اعتماد یافتن به خود
ارتباط با خود
بازیابی خود
مرور خود
می‌دانستم که اگر چنین هدفی دارند در راه درستی قدم برداشته‌اند و کوشیدم تردید را از دلشان پاک کنم.

و می‌دانستم کشف لایه‌های زیرین خود و کنکاش در اعماق وجود به مدد نوشتن میسر می‌شود.

و به یاری قلم است که غبار انباشته‌ای که (خود) را پوشانده، رفت و روب می‌شود.

✍️الهام مقیم‌زاده
#نونبشته

@elhammoghimzadeh

instagram.com/elham.moqimz

پرسش‌های فعال، پرسش‌های منفعل

▫️پرسش‌گری فعال یعنی در طول روز با هدف تغییر رفتار از خود سؤال‌هایی بپرسیم، سؤال‌هایی که ما را به چالش بکشانند.

▫️پرسش‌گری منفعل یعنی سؤال‌هایی طرح کنیم که ما را به جایی نمی‌رسانند و مشوق عمل‌گرایی نیستند.

▫️پرسش‌های منفعل الهام‌بخش نیستند، جمله‌بندی ضعیفی دارند و کمک به عملکرد بهتر نمی‌کنند.

پرسش‌هایی از قبیل:
امروز چقدر شاد بودم؟
امروزم چقدر هدفمند بود؟
چقدر روابطم با دیگران مثبت بود؟
چقدر به کارم دل‌سپردم؟

▫️پرسش‌های فعال برانگیزنده هستند، میزان تلاش‌مان را هدف قرار می‌دهند و کمک می‌کنند عملکرد بهتری داشته باشیم.

پرسش‌هایی که با آیا همه‌ی تلاشم را کردم آغاز می‌شوند و باعث می‌شوند مسئولیت تغییر را خودمان به عهده بگیریم و به عوامل بیرونی نسبت ندهیم.

آیا همه‌ی تلاشم را کردم که شاد باشم؟
آیا همه‌ی تلاشم را کردم که اهداف روشنی داشته باشم؟
آیا همه‌ی تلاشم را کردم که به سوی اهدافم پیش‌روی کنم؟
آیا همه‌ی تلاشم را کردم که روابط مثبتی ایجاد کنم؟
آیا همه‌ی تلاشم را کردم که مطالب تازه‌ای بیاموزم؟

نکته‌ی مهم در مورد پرسش‌گری این است که باید منعکس‌کننده‌ی اهداف ما باشد.
فهرست پرسش‌ها متعلق به ما و موارد مهم زندگی ماست و قرار نیست قضاوت شوند. در عوض قرار است کمک کنند تا به انسان بهتری تبدیل شویم.

✍️الهام مقیم‌زاده
#نونبشته

@elhammoghimzadeh

instagram.com/elham.moqimz

چطور نابغه‌هایی هستیم؟

ما در پاسخ‌گویی به پرسش چرا تغییر نمی‌کنید نابغه‌ایم.
در واقع در پرهیز از تغییر نابغه‌ایم.
البته نه همه‌ی ما، برخی از ما.
نبوغی که در جستن بهانه‌ها و چسبندگی به باورها نمایان می‌شود.

بهانه‌ها توضیحاتی دم‌دستی هستند و اغلب فی‌البداهه ساخته می‌شوند.
پاسخ‌هایی هستند از قبیل: حوصله ندارم، کسل‌کننده‌ست، سرم شلوغه، ترافیکه، بچه‌ی کوچک خونه دفترمو پاره کرد، اسباب‌کشی داشتیم.

جملاتی از این دست آن‌قدر گفته شده‌اند که اگر راست هم باشند چندان باورپذیر نیستند.

دلیل‌تراشی‌های برخاسته از باورها اما زیان‌بارترند.
باورهای بنیادینی که زیر همین بهانه‌های دم‌دستی پنهان شده‌اند و مخفیانه ما را مأیوس می‌کنند.

بر اساس همین باورها دائم در حال تفسیر جهان اطراف هستیم. شکست‌ها را پیش از وقوع واقعه پیش‌بینی می‌کنیم. خودفریبی می‌کنیم. دست روی دست می‌گذاریم و زمان را به تماشا می‌نشینیم.

چنین باورهایی تغییر پایدار را پیشاپیش خنثی می‌کنند چون وقوع آن را احتمال نمی‌دهند.

با پاسخ‌هایی از قبیل: نمی‌شه، همینه که هست، بالاخره یه روز همه چی درست می‌شه، از ما بدتر هم هست، نیاز به کمک ندارم،
اگه بدونم چیه انجامش می‌دم، کارم درسته تغییر برای چی، تازه الان خیلی خوب شدم، آخرش پاداش زحماتمو می‌گیرم،
تغییر منو از خود واقعی‌م دور می‌کنه، اینی که هستمو بیشتر دوست دارم، عقل خودم بیشتر می‌رسه.

**ایجاد تغییر، ماندن در مسیر تغییر و ماندگار کردن آن دشوار است، اما اگر انرژی و نبوغی که خرج خودفریبی می‌کنیم برای تغییر رفتار بکار گیریم فرایندش به مراتب ساده‌تر می‌شود.

✍️**الهام مقیم‌زاده
#نونبشته

@elhammoghimzadeh

instagram.com/elham.moqimz

نوشتن برای هم‌دلی

هر شب یک صفحه‌ از نوت گوشی را باز می‌کنم. صفحه‌ی خالی‌ای که به من یادآوری می‌کند باید چیزی نوشته شود و ملزم می‌شوم به پر کردنش.

محرکی که موجب می‌شود در طول روز مطالعه کنم، بیاندیشم و از فراخوانی تجاربم کمک بگیرم.
اقدام، چشم دوختن به فضای خالی و نوشتن یادداشتی دیگر.

اوایل می‌نوشتم تا دور نشوم از مطالعه و البته خودِ نوشتن هم مهم بود که بدون آن گم‌گشته‌ای داشتم و دارم.

بعد کم‌کم احساسی دیگر نمایان شد، مسئولیت‌پذیری برای اثرگذاری.
احساسی که انگار کسی یا کسانی منتظرند تا یادداشت‌های مرا بخوانند، نمی‌خواستم منتظر بمانند، نمی‌خواستم مأیوس شوند، پس باید می‌نوشتم.

پس نوشتم برای هم‌دلی، شاید که نوشته‌ام بر دردی التیامی باشد یا رهنمودی شود برای ایجاد تغییری.
و می‌نویسم شاید چراغی بیفروزم تا راه گم‌کرده‌ای راهی بیابد.

✍️الهام مقیم‌زاده
#نونبشته
@elhammoghimzadeh

instagram.com/elham.moqimz