#خدایا_شکرت برای آن نعمت هایی که شکرگزارش نیستم، اما تو آن‌ ها را از من دریغ نمیکنی...

معنی بیتی از حافظ

محمدامین مروتی

پیر ما گفت خطا بر قلم صنع نرفت
آفرین بر نظر پاک خطاپوشش باد

محل نزاع این است که خطا به چه کسی برمی گردد و پیر ما، خطای چه کسی را پوشانده؟

خطای کسانی که می گویند خطا بر قلم صنع رفته؟ یا خطای قلم صنع را؟

نظر الهی قمشه ای:
پیر ما خطای کسانی را پوشانده که گفته اند بر قلم صنع خطا رفته. نخیر چنین خطایی بر قلم صنع نرفته است.

برخی از شارحین گفته اند مرجع ضمیر « ش » در کلمه ی «خطاپوشش »، نه پیر، بلکه خداوند است که ستار العیوب است. مصرع اول می گوید پیر ما به نظام احسن باور دارد و مصرع دوم ربط زیادی با مصرع اول ندارد و از صفت خطاپوشی خدا صحبت می کند.

نظر محمد دارابی :

محمد دارابی ( قرن ۱۱) می گوید آفرین بر نظر پاک خطاپوش پیر باد که خطای مارا پوشید ؛ یعنی نگذاشت که از ما را از این گمان خطا که : خطا برقلم صنع رفته بازداشت.

نظر سروش:

پیر ما خطاپوش است، چون چشم خطا بین ندارد و همه چیز را خوب و نیکو می بیند و می یابد. پس خطایی هم در قلم صنع نمی بیند.

نظر بهاءالدین خرمشاهی در کتاب "حافظ نامه":

حافظ در دوران حکومت شاه شجاع مورد سعایت حاسدان و مدّعیان قرار می گیرد و نظر لطف شاه شجاع از او بر می گردد و حافظ با این غزل غرا قصد دلجویی از او و زایل کردن کدورت و بر چیدن دام مدّعیان را دارد:

شعر با طنز لطیفی به صوفی ریاکار آغاز می شود همان کسانی که زبان برّا و عصیانگر حافظ را خوش نداشتند و زمینه رنجش شاه شجاع را فراهم کردند و قصد خونش را داشتند . دربیت چهارم به اذعان استاد خرمشاهی و دکتر معین منظور از شاه ترکان ، شاه شجاع و منظور از سیاوش خود حافظ است:

شاه ترکان سخن مدعیان می‌شنود
شرمی از مظلمه خون سیاووشش باد

حافظ می گوید افراسیاب با سخن حاسدان سیاوش را کشت و خون او تا ابد بردامن بی شرمی شاه جاودان ماند و با این بیت به شاه شجاع ندا می دهد هان تا نکنی .

آیا خلق آدمهایی چنین و انسان نماهایی چون چنگیز و امیر مبارز الدین و ….. خطایی در نظم آفرینش نیست ؟ بااین وجود من این خطا را گر تو گویی به مصلحت است یا وسیله ی آزمایش انسان جفا کار می پذیرم و دم بر نمی آورم.

در مجموع:

شاید هم حافظ به سیاق رندی خود به هر دو معنی نظر داشته و با خلق صنعت کرده است.

حافظ از منظر خیامی اش در قلم صنع کمی و کاستی می بیند:

چیست این سقف بلند ساده بسیارنقش؟
زین معما هیچ دانا در جهان آگاه نیست

این چه استغناست یا رب وین چه قادر حکمت است؛

کاین همه زخم نهان هست و مجال آه نیست؟

ولی چون برغم خیام، عارف مسلک و عاشق مسلک هم هست به فتوای پیرش، نظر به عیب نمی کند و خطاپوشی می کند و بلکه در عالم عشق و ذوق و هنرش، خطایی حس نمی کند و نمی بیند. پیر از این نظر خطا در قلم صنع نمی بیند که مرامش خطاپوشی است. او از منظر عشق در عالم می نگرد نه مانند خیام از منظر فلسفه. فلاسفه ای مانند خیام در قلم صنع چون و چرا می کنند و خطا می بینند. اما حافظ در جای دیگر می گوید:

نیست در دایره یک نکته خلاف از پس و پیش
که من این مساله بی چون و چرا می بینم

در واقع حافظ خیامی است که عاشق شده است و به فتوای پیرش، راه نجات را در عیب پوشیدن می داند:

به پیر میکده گفتم که چیست راه نجات؟
بخواست جام می و گفت : عیب پوشیدن

و:

نیکی‌ پیر مغان بین که چو ما بدمستان
هرچه کردیم به چشم کرمش زیبا بود

جایزه_نوبل_ادبیات سال ۲۰۲۴ به #هان_کانگ نویسنده اهل کره جنوبی رسید.

آکادمی سوئدی #هان_کانگ، نویسنده اهل کره جنوبی را برای «نثر شاعرانه‌اش که آسیب‌های تاریخی را شامل می‌شود و شکنندگی زندگی انسان را آشکار می‌کند» شایسته دریافت جایزه نوبل ادبیات ۲۰۲۴ دانست.
«هان کانگ» در نوامبر سال ۱۹۷۰ میلادی در «گوانگجو»‌ متولد شد. وبسایت جایزه نوبل همزمان با اعلام این نویسنده به عنوان برنده جایزه نوبل ادبیات امسال نوشت،‌ «هان کانگ در آثار خود با آسیب‌های تاریخی و مجموعه‌ای از قوانین نامرئی مواجه می‌شود و در هر یک از آثارش شکنندگی زندگی انسان را به نمایش می‌گذارد. او آگاهی بی‌نظیری از پیوندهای جسم و روح، زنده و مرده دارد و در سبک شعری و تجربی خود به مبتکری در نثر معاصر تبدیل شده است.»
از سال ۱۹۰۱ تاکنون ۱۱۷ جایزه نوبل ادبیات اهدا شده است. چهار مورد از این جایزه‌ها مشترکا به دو نفر اهدا شدند. همچنین تاکنون ۱۸ زن به عنوان برنده جایزه نوبل ادبیات برگزیده شده‌اند. . «آنی ارنو» نویسنده زن فرانسوی در سال ۲۰۲۲ برنده این جایزه مهم شد. «رودیارد کیپلینگ» که بیشتر برای نگارش «کتاب جنگل» شناخته می‌شود در ۴۱ سالگی این جایزه را دریافت کرد و عنوان جوان‌ترین برنده را به خود اختصاص داد. «دوریس لسینگ» با دریافت این جایزه در ۸۸ سالگی به عنوان مسن‌ترین برگزیده شناخته می‌شود.

سال گذشته آکادمی سوئدی نوبل، #یون_فوسه نمایش‌نامه‌نویس و رمان‌نویس نروژی را برای «نمایشنامه‌ها و نثرهای بدیع او که صدای  ناگفتنی‌هاست» به عنوان برنده جایزه نوبل ادبیات ۲۰۲۳ معرفی کرد.

ادبیات فارسی خواندیم
دوری یار یادمان دادند...
ضربه خوردیم و در مقابل زخم
زخمه و تار یادمان دادند

بعد گفتند بین شش حالت
انتخابی تصادفی بکنید
زندگی احتمال داشت فقط
علم آمار یادمان دادند

پی آن طعم ناب می‌گشتیم
دور انگور را قرُق کردند
شعر را زیر سایه‌ی تُنُکِ
یک سپیدار یادمان دادند

دانش‌آموزهای یک‌شبه‌ایم
هیچ از زندگی نمی‌دانیم
بوسه را، عشق را، تکامل را
توی یک غار یادمان دادند

#رحمت‌الله‌_رسولی‌مقدم

باز ای الهه ی ناز با دل من بساز
کین غم جانگداز برود زبرم...

همیشه "با هر کی مدل خودش" جواب نمیده. گاهی باید از این شعر سعدی پیروی کنی که میگه: با این همه جور و تندخویی بارت بکشم که خوب رویی

همیشه "با هر کی مدل خودش" جواب نمیده.
گاهی باید از این شعر سعدی پیروی کنی که میگه:
با این همه جور و تندخویی
بارت بکشم که خوب رویی

اینو به هیچ وجه غروب سه‌شنبه گوش نکنین اگه هم گوش کردین
میون جنگل سرو اب باریک گوش نکنین!

تو با این حُسن نتوانی که روی از خلق در پوشی
که همچون آفتاب از جام‌ و حور از جامه پیدایی...

#سعدی

مرام عاشقی از یاد رفته
محبت از بن و بنیاد رفته
اگر شیرین ترش رویی نماید
سرش با تیشه ی فرهاد رفته

#ابراهیم_قائدی

امان از استعداد ادبی پدرم...