?باستان‌شناسان سراغ گورهای ناشناخته کوه خواجه رفتند

گمانه‌زنی گورهای محوطۀ کوه خواجۀ سیستان به منظور مستندنگاری تدفین‌ها و ارائۀ گاه‌نگاری دقیق، آغاز شد.

رضا مهرآفرین ـ سرپرست هیأت باستان‌شناسی کوه خواجه در استان سیستان و بلوچستان ـ تدفین‌های سنگ‌چین را یکی از آثار شاخص کوه خواجه معرفی کرد که به فراوانی در بخش‌­های مختلف کوه به چشم می­‌خورد و درباره آنها گفت: تاکنون پژوهش مستقلی درباره گورها انجام نشده و تاریخ­‌گذاری آنها همواره مورد اختلاف باستان‌شناسان بوده است. بنابراین انجام یک پروژۀ میدانی به‌منظور سامان‌دهی و مستندنگاری این تدفین‌ها و همچنین ارائۀ یک گاه‌نگاری دقیق برای آنها امری ضروری بود.

این باستان‌شناس ادامه داد: گمانه‌زنی به منظور ساماندهی گورهای محوطۀ جهانی کوه خواجۀ سیستان با حمایت اداره­ کل میراث ‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی استان سیستان و بلوچستان و مجوز پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری با تیمی متشکل از پنج باستان‌شناس در سطوح فوقانی کوه خواجه آغاز شده است.

عضو هیأت علمی دانشگاه بابلسر با اشاره به اهداف و فرضیه‌های مطروح‌شده در این پروژه، اظهار کرد: کوه خواجه مهم‌ترین عارضۀ­ برجستۀ دشت سیستان است که در ۲۰ کیلومتری جنوب غرب زابل به شکل جزیره­‌ای کوچک در دریاچۀ هامون واقع شده و حداکثر ارتفاع این کوه از سطح دشت ۱۲۰ متر و قطر آن حدود دو و نیم کیلومتر است.

مهرآفرین افزود: این کوه با نام «اوشیدا» در اوستا آمده است. این کوه حداقل در سه دین زرتشتی، مسیحیت و اسلام از تقدس ویژه‌ای برخوردار بوده است و همین عنصر تقدس همواره آن را به یکی از پرجاذبه‌ترین مناطق مذهبی سیستان و بلوچستان برای زیارت و خاک­سپاری تبدیل کرده است.

سرپرست هیأت باستان‌شناسی کوه خواجه گفت: علاوه‌بر عامل تقدس، موقعیت ژئوپولیتیکی این کوه از ایام باستان سبب شده که همچون پناهگاهی امن و قابل دفاع باشد و حداقل از سدۀ سوم پیش­ از میلاد بر سطح و دامنه‌های آن، بناهای قابل توجهی چون قلعه کافرون، قلعه چهل دختر، قلعه کک کهزاد و ... ساخته شود.

بنابر گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی، کوه خواجه پس از شهر سوخته، دومین محوطۀ باستانی سیستان و بلوچستان است که هدف بررسی‌ها و کاوش‌های باستان‌شناسی قرار گرفته است و تاکنون باستان­شناسان و پژوهشگرانی چون استاین، هرتسفلد، گولینی، سیدسجادی، محمود موسوی، سرور عنیمتی، سیده لیلا بنی جمالی، کوروش محمدخانی و ... به مطالعه و تحقیق پیرامون کوه خواجه و بناهای آن پرداخته‌اند.

مهرآفرین، عضو هیأت علمی دانشگاه بابلسر گفت: در طرح بررسی فشردۀ باستان‌شناسی دشت سیستان در سال ۱۳۸۵ حدود ۱۷ محوطۀ باستانی در سطح و دامنۀ کوه خواجه شناسایی شد که با توجه به گاه‌نگاری نسبی انجام شده، دو دورۀ استقراری اشکانی ـ ساسانی و سده‌های میانی اسلامی برای استقرار آن پیشنهاد شده است. علاوه‌بر بناهای شاخص تاریخی کوه خواجه، آثار و یافته‌­های شاخصی چون آتشگاه، نقاشی­‌های دیواری، گچ‌بری، گل ‌برجسته، آتشدان سنگی و عناصر و تزئینات بی‌نظیر معماری بر اهمیت تاریخی این کوه افزوده است.

@abanpress1

به گفته محمد ثابت اقلیدی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان فارس، همزمان با اول اردیبهشت که روز بزرگداشت سعدی - شاعر شیرازی- است، ۳۵ هزار نفر از آرامگاه او بازدید کردند.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان فارس گفت: اول اردیبهشت‌ماه امسال همانند سال‌های گذشته، آرامگاه سعدی در یاد روز او به‌صورت رایگان پذیرای گردشگران و مردم فرهنگ دوست شهر شیراز بود.

ابومحمّد مُشرف‌الدین مُصلِح بن عبدالله بن مشرّف که به نام سعدی شناخته می‌شود، شاعر قرن ۷ هجری است.

https://abanpress.ir/title-two/55165/1403/02/02

@abanpress1

?آغاز گلسنگ‌زدایی از کاخ آپادنای تخت‌جمشید

?علیرضا عسکری چاوردی، مدیر پایگاه میراث جهانی تخت جمشید با اشاره به اینکه پروژه گلسنگ‌زدایی از کاخ‌های تچر و کاخ شورا در تخت‌جمشید انجام شده و در تالار آپادانا نیز در روزهای اخیر آغاز شده است، گفت: مستندسازی و مستندنگاری محل گل سنگ‌ها در تخت جمشید در حال انجام است و تا یک ماه دیگر رویداد دانش بنیان در راستای حل موضوع گل‌سنگ در تخت‌جمشید برگزار می‌شود.

?مدیر پایگاه میراث جهانی تخت جمشید با بیان این که گل‌سنگ‌ها انواع بسیار زیادی دارد، تصریح کرد: براساس نظر متخصصان بیولوژیست، گل‌سنگ از یک موجود زنده شامل اجماع بسیار نزدیک قارچ‌ها و جلبک‌ها تشکیل شده است.

?به گفته او، از سال ۸۲ مطالعات میدانی بر روی نقش برجسته‌هایی که درگیر تهدید طبیعی گلسنگ بوده‌اند، آغاز شد و بنا بر این مطالعات میدانی تا کنون بنا بر اظهارات کارشناس گلسنگ، بیش از ۱۰۰ گونه گل‌سنگ در محوطه شناسایی شده است.

?مدیر پایگاه میراث جهانی تخت‌جمشید افزود: تمامی متخصصان اعم از حوزه میراث فرهنگی و بیولوژیست‌ها بر این باورند که رشد گل سنگ‌ها می‌تواند به سنگ آسیب وارد کند.

?او گفت: با توجه به تنوع گل سنگ‌ها، تا کنون یک درمان قطعی و واحد برای آن ارائه نشده و کشورهای مختلف راه‌حل‌های متفاوتی را برای پاکسازی آن‌ها پیشنهاد می‌کنند هر چند استفاده از بعضی از روش‌های مناسب بوده اما انتقادهایی هم درباره آن‌ها وجود دارد.

?مدیر پایگاه پژوهشی میراث جهانی تخت جمشید ادامه داد: در گذشته مرمتگران تجربی با آب و برس اقدام به پاکسازی گلسن‌گ‎ها می‌کردند که این روش راحت‌ترین روش است اما معایب زیادی دارد که عبارت است از انتشار گل سنگ‌ها، از بین نرفتن لیف گل‌سنگ‌ها و به وجود آمدن انواع جدیدی از گل‌سنگ‌ها، به همین دلیل از شروع کار بنیاد پژوهشی پارسه- پاسارگاد روش پاکسازی با روش شستشو و برس در تخت جمشید منسوخ شد.

?علیرضا عسکری چاوردی گفت: هیأت باستان‌شناسی و مرمت ایرانی – ایتالیایی آزمایش‌هایی روی یکی از دیواره‌های بدون نقش در تخت‌جمشید انجام دادند تا پس از چند سال دوباره مورد بررسی قرار گیرد. نکته حائز اهمیت اینکه پاکسازی گل‌سنگ‌ها و رویش آن‌ها بسیار پیچیده است و برای دیدن نتایج منتج از پاکسازی‌ها نیاز به یک دوره چندساله است.

https://abanpress.ir/headlines/55156/1403/02/01

@abanpress1