پیشنهاد اصفهان‌گردی برای نوروز امسال:

💢 هزار رنگ و نقش نصف جهان در بازارچه‌های تاریخی

🖋مهرناز شهباز

فارغ از بناهای تاریخی شاخص اصفهان، جاذبه‌های گردشگری بیشماری در این شهر وجود دارد که برای بازدید از آنها باید برنامه‌ریزی کرد؛ یکی از این جاذبه‌ها بازارچه‌های تاریخی است، مکان‌هایی در دل محله‌های کهن که تجربه حضور در فضای آنها برای عاشقان میراث فرهنگی بی‌نظیر خواهد بود.

اصفهان موزه‌ای از نفایس تاریخی محسوب می‌شود که فارغ از بناهای شاخص و شهره آن از جمله «میدان نقش جهان»، «بازار تاریخی »، پل‌ها و کاخ‌ها دارای مجموعه‌های دیدنی و زیبایی همچون بازارچه‌های محلی با هویت و شناسنامه‌ شهری ویژه این خطه است؛ نمودهایی از شهرسازی صفوی که در دوران قاجار ادامه یافته و حالا همچون کلکسیون‌ ارزشمندی از چگونگی حیات و پویایی زیست شهری آن ادوار برای اصفهان به یادگار مانده است.

«حسن‌آباد»، «بیدآباد»، «علی قلی آقا» و «دَردشت» از مهمترین بازارچه‌های تاریخی اصفهان هستند که در دل محله‌هایی به همین نام‌ قرار دارند و دارای چهارسوهایی زیبا با گنبدهایی افراشته هستند؛ این چهارسوها، رهگذران را به راسته‌ها و حجره‌هایی می‌رسانند که حالا به مراکز تولید و عرضه صنایع دستی تبدیل شده اند یا همچنان به کارکرد خود در رفع مایحتاج ساکنان محله ادامه می‌دهند.

دیدار از بازارچه‌های تاریخی اصفهان ۲ منظر را پیش چشم بیننده نمودار می‌کند، یکی تکاپو و پویایی ساکنان محله در خرید نیازهای روزانه و گرفتن خدمات از کاسبان حجره‌های آن که در واقع زنده بودن بازارچه‌های کهن را برای گردشگران عیان می‌کند و دیگری نمایش و عرضه صنایع دستی به گردشگران.

این بازارچه‌ها از بازار اصلی شهر اصفهان مستقل هستند و به نوعی در مرکز محله‌های کهن قرار دارند؛ آنچه موجب شده است که این بازارچه‌ها به‌عنوان پیشنهاد گردشگری در اصفهان معرفی شوند این است که به نوعی شهرسازی و معماری بخش‌هایی از بافت تاریخی شهر اصفهان را به گردشگران نشان می‌دهند در حالی که در کنار و درون خود، مسجد، حمام و سقاخانه‌هایی با قدمت تاریخی دارند که قابل بازدید است.

یکی از نکات مهم گردشگری درباره بازارچه‌های مذکور این است که در پیوند با یادمان‌های تاریخی و شاخص شهر چون میدان نقش جهان و مسجد جامع عتیق هستند و گردشگر به راحتی به مجموعه‌ای از جاذبه‌های تاریخی و دیدنی شهر دسترسی دارد.

نکته گردشگرانه دیگر اینکه این بازارچه‌ها مجموعه‌ای از حجره‌های عرضه صنایع دستی‌ شامل نگارگری‌، مینا، قلمزنی و قلمکار را بدون واسطه و با قیمت مناسب‌تر در اختیار گردشگران قرار می‌دهند؛ بازارچه حسن‌آباد یکی از مهم‌ترین این بازارچه‌هاست که در اتصال به میدان نقش جهان، سهم بزرگی از صنایع دستی این نمایشگاه بزرگ را عرضه می‌کند.

🔺مرور کوتاه: ...لذت تماشای بازارچه علی قلی آقا زمانی تمام و کمال می‌شود که به سر در مسجد تاریخی علی قلی آقا در حالی که با شاخه‌های درخت بید بلندبالایی مزین شده است، برسید.

🔺مرور کوتاه: ...در تزیینات کاشی مسجد سید در بازارچه بیدآباد برای آراستن بخش‌های مختلف از گل سرخ اصفهان در طرح های گلفرنگ کاشیکاری بسیار استفاده شده است.

🔺مرور کوتاه: ... در بازارچه دردشت، صنایع دستی اصفهان از جمله پارچه‌های قلمکار عرضه می‌شود و انتهای آن به «دو مناره دردشت» و همچنین آرامگاه «سلطان بخت آغا» می رسد. نکته دیگر اینکه امسال حمام دردشت برای بازدید گردشگران حاضر خواهد شد.

🔺مرور کوتاه: ... بازارچه حسن‌آباد تا میدان نقش جهان و دقیق‌تر تا گوشه جنوب شرقی آن امتداد دارد و دارای سراها و حجره‌هایی است که حالا بیشتر آن‌ها به عرضه صنایع دستی می‌پردازند. کاروانسرای «رحیمه خاتون» در این بازارچه از مکان‌هایی است که به‌طور ویژه هنرمندان صنایع دستی در آن به خلق آثار و دست‌ساخته‌های گوناگون می پردازند.

🔺برای خواندن جزئیات بیشتر از بازارچه‌های علی قلی آقا، بیدآباد، دردشت و حسن‌آباد روی لینک زیر بزنید تا تصویر شسته رفته و روشن‌تری از این جاذبه‌های یگانه اصفهان داشته باشید:

https://irna.ir/xjT3D2
@mehrnaz_shahbaz

📽فیلم| آفانیوس اصفهان، این در وطن خویش غریب

مهرناز شهباز

🔺خشکی زاینده‌رود و تالاب گاوخونی زیست بوم ماهی «آفانیوس اصفهان» را تنها به ۲ چشمه در شرق اصفهان محدود کرده است؛ عرصه‌های زیستی کوچکی که با رهاسازی گونه‌های مهاجم همچون ماهی قرمز شب عید (کاراس)، تنگ‌تر هم می‌شود و این ماهی بومیِ اصفهان و نشان زیست پالایی زاینده رود را در وطن خویش مهجورتر می‌سازد.

🎞 این گزارش ویدئویی یک دقیقه‌ای را در لینک زیر تماشا کنید:

https://irna.ir/xjT324
@mehrnaz_shahbaz

♨️عظمت و تاریخ اصفهان قربانی یک شیطنت رسانه‌ای

🖋مهرناز شهباز

اصفهان، ویرانه‌ای بازمانده از یک رویا »، این تیتر شوکه‌کننده بود؛ روایت رسانه ای از پررنگ شدن مسائل و مشکلات میراث فرهنگی اصفهان که به نقل از یکصد ‌تورگردان جهان منتشر شد اما بیشتر از هر چیز به ابزاری برای تخریب اصفهان، شهر اسطوره ای و تاریخی ایران شبیه بود.

بنا بود ۱۰۰ تورگردان از سراسر دنیا، زیبایی‌ها و عظمت اصفهان را به جهان معرفی کنند؛ اصفهانی که حالا بیش از هر زمانی خسته از وابستگی های توسعه کشاورزی و صنعت بر منابع آبی‌ خود نیاز به توسعه بر مبنای گردشگری با تکیه بر هویت تاریخی و کهن‌زاد بوم‌های بی‌نظیرش دارد.

سالهاست که روایت‌گر احوال خوب و بد میراث فرهنگی اصفهان بوده‌ایم؛ فراز و فرودهایش را می‌دانیم اما این خبر که مدعی بازخوانی روایت برخی تورگردانان دعوت شده به اصفهان بود، حالِ همه کوشندگان میراث‌فرهنگی اصفهان و خبرنگاران حوزه گردشگری و میراث فرهنگی را دگرگون کرد.
برای هیچ کس قابل هضم نبود که تورگردانان، زیبایی و شکوه اصفهان را نادیده گرفته باشند و بگویند « کسی اصفهان را دوست ندارد» یا اینکه «دیگر نمی‌توانند اصفهان را به گردشگران معرفی کنند». 

همه شوکه شده بودند و در عین ناباوری صحت و سقم این گزارش را جویا می‌شدند، اینکه آیا اصفهان در نظر تورگردانانی که برای معرفی گردشگری اصفهان به این شهر سفر کرده بودند، ویرانه‌ای بیش نبوده است؟

این گزارش برای من و قطعا خبرنگاران دیگرِ میراث‌فرهنگی که چندین سال اخبار و گزارشات این حوزه را رصد و احوال میراث تاریخی این شهر را روایت می‌کنیم؛ بیشتر به یک شیطنت برای برجسته‌سازی مشکلات و معضلات میراث‌فرهنگی شبیه بود.

شرایط دشوار میراث‌فرهنگی اصفهان در تنگنای سخت فرونشست و بعضا نارسایی در حفاظت و حراست بایسته آن‌ها به دلایل گوناگون چون مدیریت چندگانه، کمبود بودجه یا بی‌توجهی نهادهای متولی بر کسی پوشیده نیست و همواره رسانه‌ها، خبرنگاران و فعالان دغدغه‌مند این عرصه کوشیده‌اند دیدبان خوبی برای میراث تاریخی و هویتی شهر باشند تا در لوای شفافیت به راهبردها و راهکاری‌های درست در حفاظت از این شهر تاریخی رسید اما انتشار یک گزارش در روزهای اخیر، از اساس و بیخ سرمایه‌های هویتی شهر اصفهان را از بنیاد در اذهان عمومی نشانه گرفت و آن را " ویرانه" ای خواند که گردشگران دوست ندارند.

برای روشن‌تر شدن ابعاد این موضوع با مترجمان، راهنمایان گردشگری و آژانس دارانی که در گردهمایی "یکصد توراپراتور جهان در اصفهان" با تورگردانان همراه بودند، مصاحبه و این پرسش را مطرح کردیم که: واکنش تورگردانان در سفر به اصفهان و دیدار از آثار تاریخی آن چگونه بود؟ برآیند تورگردانان سویسی و مالزیایی و یونانی، این بود که اصفهان را نمی‌توان به گردشگران و تورها معرفی کرد؟

📌این گزارش را برای شفاف‌تر شدن ابعاد ماجرا در لینک زیر بخوانید:

https://irna.ir/xjSZ2d
@mehrnaz_shahbaz

علی خودروی سازمانی تازه نفس را رو به سوی خودروی تیبا سر و ته کرد، بیشتر از ۱۰۰ متر نرفته بود که یکی از شکارچیان از پنجره ماشین، خود را بیرون کشید و به سمت علی و به هوای توقفش شلیک کرد، با گلوله چارپاره زد، یک آن دنیا پیش چشم علی سیاه شد، تاریک‌تر از سیاهی شب، یارای گرفتن فرمان را نداشت، درد تا عمق وجودش زبانه می‌کشید.
در دل این سیاهی، پیش چشم فروبسته علی، دشت موته هویدا شد، آهوانی که می‌خرامیدند و گهگاه روی پاهای باریک و خوش‌تراششان می‌ایستادند، گویی اشتیاقشان به هوای سبزینگی و جرعه‌ آبی بود که از آن‌ سوی تپه‌ماهورها به چشم می‌آمد.
اما چشم محیط‌بان جوان پس از آن دیگر هیچ ندید، شب بود و چشم فروبسته علی جمشیدیان و دشتی که تا صبح خوابش آشفته شد.

?این گزارش در خبرگزاری ایرنا به آدرس زیر منتشر شده است.

www.irna.ir/xjSkPJ
@mehrnaz_shahbaz

? هوای شکار آهو و چشم فروبسته محیط‌بان

?مهرناز شهباز

شب تاریک‌تر شد، تاریک‌تر از شب‌های بی‌پناه آهوان پارک ملی موته، فشنگ چارپاره شکارچیان کار خود را کرد و علی را از تعقیب و گریز آنها واداشت؛ محیط‌بان جوان، دستانش را بر فرمان فشرد و چشمش دیگر هیچ ندید، شب بود و چشم فروبسته علی جمشیدیان و دشتی که تا صبح خوابش آشفته شد.
علی بارها رمه‌های آهوان را از همواری‌های «موته» و «گُل چشمه» تا «خرم دشت» و «آتشکوه» پاییده و با کوه و دشت مونس بود؛ بارها در پناه تخته‌سنگ‌ها و شکاف‌های کوه، گله قوچ‌ها را از بلندی‌های «دوساربان» و «مسته کوه» رصد کرده بود؛ برای لحظه‌ای آسودن و ستردن خستگی پیمایش‌های بی‌وقفه‌اش در جوار چشمه «ریزآب» و «دره غازی» نشسته بود، خوشی و ناخوشی موته را باهم تجربه کرده بود؛ آرامش دشت و کوه، شَرَنگِ تیر شکارچیان و یکه و تنها بودن برای مقابله با آنها.
همه جان و تنش برای این آب و خاک می‌لرزید، از این رو بود که به کار دشوار محیط‌بانی دل داده بود.
علی عاشق بود، عاشق طبیعت و همه زیستمندانش، از کودکی به گونه‌ای محیط‌بانی را مزه کرده بود. پدرش ۳۷ سال مسوولیت پارک ملی موته را بر عهده داشت و علی آموخته تجربه‌های او بود، عشق به طبیعت از کودکی در جان او نهاده شده بود، حالا دیگر در این سن و سال موته برای علی مثل کف دست بود. بارها در جوار پدر پهنه دشت‌ها و بلندی‌های آن را پیموده و با آن اُخت بود.
پاییز آرام آرام بر موته مستولی شده بود و می‌رفت تا فصل جفت‌گیری آهوان تازه شود؛ برای پارک ملی موته که زیستگاه منحصر بفردی برای آهوی ایرانی است، آرامش پهنه ۲۰۵ هزار هکتاری آن اهمیت بسیاری دارد گرچه این کار طاقت‌فرسا بر عهده ۱۲ محیط‌بان است که بطور نوبتی این وسعت را شبانه‌روزی پایش می‌کنند اما آن روز، بیستم مهر ماه فرا رسید و خطر برای آهوها از جاده‌هایی که از جوار و همچنین میانه دشت موته عبور می‌کرد در کمین بود.
شکارچیان از همین جاده‌ها ‌راه را به سوی قلب موته کج می‌کردند، به دل دشت‌ها می‌زدند و با نورکشی، روشنی چشم‌های غزال‌ها را می‌جستند. تمنا و لذت شکار، مایه‌ای از بی‌رحمی و بی‌مهری برای بدست آوردن چیزی که از آن منع شده‌اند، شکار نه از روی نیاز بلکه از روی لذت و آن شب از آن شب‌هایی بود که شکارچیان برای آهوانِ یکه نر یا گله‌های مادر و فرزندی خواب شومی دیده بودند.
محیط‌بانانِ پارک ملی موته رد ۲ شکارچی که گویی شب گذشته را هم در همین حوالی صبح کرده بودند، زدند و در حالی که سیاهی شب پهنه دشت را فرا گرفته بود به تکاپو برای شکار بودند.
نقطه ضعف آهوها چشمان آن‌هاست و از این رو، شکارچیان آن شب به هوای شکار آهو، این سو و آن سوی دشت را نورکشی می‌کردند تا چشمان آهوان را مسخ کنند و یکه آن‌ها را بی‌تحرک گیر بکشند.
شکار با بهره‌گیری از این نقطه ضعف آهوها شیوه شکارچیان سنگدلی است که چشمان این دردانه دشت‌های ایران را اسیر نور و سپس در دام شکار می‌کنند، خرج این لذت که شرنگ بر کام حیات وحش پهنه‌های محیط زیست می‌دهد، چند فشنگ و در قبال آن، تهدید گونه‌های حمایت شده‌ای چون آهوی ایرانی است که به مشقت، محیط‌بانان پهنه‌های زیستی آن‌ها را پاسداری و حراست می‌کنند. هرچند این در صورتی است که بخت با محیط‌بانان یار باشد اما اگر چون آن شبِ پاییزی، بخت با محیط‌بان یار نباشد باید هزینه‌های گزاف‌تری هم داد.
با ردگیری بهنگام شکارچیان توسط محیط‌بان پاسگاه پارک ملی موته، شکارچیان در فکر گریز از مهلکه با ماشین راه جاده را در پیش گرفتند. تعقیب و گریز آغاز شد؛ محیط‌بان با تویوتای فرسوده سازمانی، خودروی تیبای شکارچیان را دنبال می‌کرد. تویوتا در سرعت بالا رعشه می‌گرفت؛ سال‌ها از کارکردش در سازمان می‌گذشت. فرسوده شده بود. محیط ‌بان همان قدر هم که آن را تاخته بود، جسارت به خرج داد اما بیش از این نمی توانست خطر کند، هوشمندانه این بود که از گشت اجرایی یگان حفاظت محیط زیست درخواست کمک کند.
شکارچیان، بی‌گدار سر ماشین را رو به سوی میمه تابانده و می‌تاختند حالا اما نوبت علی جمشیدیان بود که آن‌ها را ایست بدهد. او با یکی از همیاران محیط زیست، ۲ نفره سوار خودروی سازمانی شدند و در ورودی شهر میمه در کمین شکارچیان توقف کردند، محیط‌بان پاسگاه موته، مشخصات خودرویی که شکارچیان می‌راندند را به علی با بی‌سیم گفته بود. سرنشینان تیبا اما پیش از رسیدن به ورودی میمه، به سمت دلیجان دور زدند و دوباره به سمت جاده جوشقان قالی سر ماشین را تاباندند.
در تنگنای تعقیب و گریز، علی به ماشین شکارچیان دستور ایست داد و آن را متوقف کرد اما شکارچیان غافلگیرانه دور زدند و بی‌هوا به سمت بزرگراه حرکت کردند، باز هم علی توانست به هر شکل ممکن، خودروی تیبا را از حرکت باز بدارد اما این‌بار شکارچیان با دنده عقب راه فرار را پیش گرفتند.

? آذر، تاریخی که در پیشانی بلند اصفهان فراموش نمی‌شود+فیلم

آنچه باعث شد تا در گذر زمان طالع اصفهان فراموش نشود، همزمان‌کردنِ احداث باروی اصفهان با برج قوس در زمان رکن‌الدوله دیلمی، وهمچنین انتخاب آذرماه برای آغاز احداث بازار قیصریه در زمان شاه‌عباس و سپس ثبت شمایل برگرفته از صورت فلکی قوس به‌عنوان نماد اصفهان بر سردرقیصریه است که تاکنون فراموش نشده است.

?به فرخندگی یکم آذر، روز اصفهان. همیشه پایدار بمان ای خطه دیرینه، فرزند زاینده‌رود.

www.irna.ir/xjS9DM
@mehrnaz_shahbaz

?سلامت و آموزش دانش‌آموزان اصفهانی زیر تیغ آلودگی هوا

?مهرناز شهباز

دانش‌آموزان اصفهانی هر سال در فصل سرما و زیر تیغ آلودگی هوا، بین آموزش و سلامت مردد می‌مانند؛ این روزها، آموزش و پرورش استان از تعطیلی احتمالی مدارس و وقفه در آموزش ابراز نگرانی می‌کند و از سوی دیگر، برخی کارشناسان معتقدند در مواجهه با آلودگی هوا باید تابع قانون بود.

تعطیلی مدارس به‌دلیل آلودگی هوا در میانه پاییز و زمستان، داستان سال‌های اخیرِ اصفهان است؛ شرایطی که کلاس‌های حضوری را به آموزش مجازی (آنلاین) می‌کشاند و به عقیده کارشناسان آموزش و پرورش، کیفیت آموزشِ دانش‌آموزان را دچار لکنت می‌کند؛ آنها معتقدند تعطیلی مدارس نمی‌تواند راهکار مناسبی در روزهای آلوده باشد و باید مسوولان چاره‌ای اساسی در این زمینه بیندیشند.

به گفته برخی از مدیران و کارشناسان، تعطیلی مدارس مانعی برای حضور دانش‌آموزان در سطح شهر و در هوای آلوده نیست و آنها همچنان در معرض آلودگی قرار می‌گیرند.

این روزها که اصفهان در آستانه ورود به بازه زمانی پررنگ شدن آلودگی هوا قرار دارد، مدیرکل آموزش و پرورش اصفهان از مسوولان خواست تا تعطیلی مدارس در زمان آلودگی هوا را به‌عنوان راهکار مدنظر قرار ندهند.
وی با بیان اینکه باید تلاش کرد تا علت اصلی آلودگی هوا برطرف شود و به‌دنبال راهکارهای مؤثرتر باشیم، گفته است آموزش باید در هر شرایطی ادامه یابد و تعطیلی مدارس نباید به‌عنوان یک گزینه مطرح شود.

از سوی دیگر اما برخی کارشناسان و کوشندگان محیط زیست بر این باورند که دریچه نگاه مدیران آموزش و پرورش، بیشتر صنفی و در قالب ساختارهای این نهاد است در حالی‌که باید به فرهنگ‌سازی و آموزش در مواجهه با آلودگی هوا در ابعاد وسیع‌تر پرداخته شود و مهم‌تر از همه، تعطیلی مدارس راهکاری برای مقابله با آلودگی هوا نیست بلکه برای حفظ سلامت دانش‌آموزان اجرا می‌شود.

پیشتر هم یکی از مسوولان وزارت بهداشت که متولی سلامت مردم است در سال گذشته اعلام کرده بود که با بروز آلودگی هوا به‌دلیل اهمیت سلامت مردم ممکن است مدارس و حتی اداره‌ها تعطیل شود، اگر میزان آلودگی هوا و ذرات معلق به حدی باشد که سلامتی مردم به خطر بیفتد باید اقدامات لازم در این زمینه انجام شود و تعطیلی مدارس یکی از آنهاست.

? شوربختانه مطابق اعلام پژوهشگران مرکز تحقیقات محیط زیست دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، ۴۰ میکروگرم بر مترمکعب ذرات معلق در هوای کلانشهر اصفهان وجود دارد که این رقم هشت برابر استاندارد جهانی است.

ذرات معلق ۲.۵ میکرون(pm) حاوی انواع آلاینده‌ها از فلزات سنگین، ترکیبات آلی فرار، هیدروکربن‌های حلقوی، ترکیبات نفتی تا انواع دی اکسیدها و بیو آئروسل‌ها (ترکیبات پیچیده‌ای شامل چندین جزء همچون مولکول‌های آلی ساده، ویروس‌ها، باکتری‌ها،هاگ‌های باکتریال،هاگ‌های کپک و قارچ) هستند و اگر این ذرات از طریق هوا وارد ریه‌ها شود با انباشت در بافت‌های بدن، در نهایت اثر سمی خود را نشان می‌دهند؛ شرایطی که آلودگی هوای اصفهان را هولناک‌تر می‌کند.

?محمد کوشافر، کوشنده محیط زیست:
در موضوع آلودگی هوا، در برخی موارد در رابطه با «کنترل» منابع آلودگی هوا باید صحبت کنیم مثل فیلتراسیون و جابه‌جایی واحدهای تولید کننده آلودگی که به این واسطه جلوی آلودگی هوا را بگیریم اما در روزهایی از سال بنا به هر دلیلی، هوا آلوده است که باید وارد «سیاست‌های مواجهه» شد، از این رو تعطیلی مدارس یکی از سیاست‌های مواجهه است تا سلامت دانش‌آموزان در این شرایط تهدید نشود.

کوشافر با بیان اینکه نهادها و سازمان‌های ملی و استانی تابع دانش و قوانینی همچون قانون هوای پاک‌ هستند نه نظرات شخصی، افزود: درباره نحوه مواجهه با آلودگی هوا، قانون وجود دارد و مسوولان موظف به اجرای آن هستند، اگر مدیری خارج از این قانون عمل کند، بی قانونی را ترویج می‌کند.

گفته می‌شود با تعطیلی مدارس، برخی خانواده‌ها با فرزندان خود در سطح شهر تردد می‌کنند، اگر چنین چیزی وجود دارد باید گفت در آموزش و فرهنگ‌سازی ضعیف عمل کرده‌ایم. رسانه‌ها، صدا و سیما و حتی آموزش و پرورش باید به موضوع فرهنگ‌سازی در این رابطه ورود کنند که شهروندان در مواجهه با آلودگی هوا چه رفتاری داشته باشند.

?این گزارش را در لینک زیر به طور کامل بخوانید:

www.irna.ir/xjRXJf
@mehrnaz_shahbaz

?حریم پل‌های تاریخی اصفهان، بیانگر هویت شهرسازی صفوی است

?تدوین‌کننده حریم پل‌های تاریخی اصفهان: حریم پل‌های تاریخی و زاینده‌رود بیانگر هویت شهرسازی دوران صفوی در اصفهان است و افرادی که بازنگری آن را بر عهده می‌گیرند باید بر این موضوع مسلط باشند.

?مرتضی فرشته‌نژاد: این طرح بهترین گزینه برای رعایت حریم و منظر رودخانه زاینده‌رود و پل‌های تاریخی اصفهان بود و از منظر روحی، روانی و شهرسازی اصفهان تهیه شد. این حریم و منظر یک محدوده تاریخی طبیعی است نه آنکه هویت شهرسازی اصفهان برای دلخوش کردن عده‌ای بساز و بفروش از بین برود.

?فرشته‌نژاد: قوانین وجود دارند اما شکسته می‌شوند، بدین ترتیب به مرور زمان، حریم این آثارِ تعیین کننده هویت شهرسازی صفوی اصفهان، مخدوش و تصویر کلی این خطه تاریخی نابود می‌شود.

? بازنگری حریم بافت تاریخی اصفهان از جمله‌ پل‌های شهره این شهر طرحی است که اداره‌ کل میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان قصد اجرای آن را دارد.
مدیرکل میراث‌فرهنگی اصفهان به دوستداران میراث فرهنگی وعده داده است بازنگری حریم بافت تاریخی اصفهان و بویژه پل‌های تاریخی با حضور کارشناسان ارشد و زبده در سطح ملی انجام شود.

?مصاحبه را در لینک زیر بخوانید:

http://www.irna.ir/xjRWKt
@mehrnaz_shahbaz

? حریم پل‌های تاریخی اصفهان را از معنا خالی نکنید   ?مهرناز شهباز ?حرائم و منظر آثار و بافت‌های تاریخی برای شهری مثل اصفهان باید خط قرمز باشد. چرایی این موضوع را باید در اهمیت حفظ هویت تاریخی و فرهنگی این شهر جستجو کرد؛ ظرفیتی که باید در شرایط فعلی اصفهان…

? حریم پل‌های تاریخی اصفهان را از معنا خالی نکنید

?مهرناز شهباز

?حرائم و منظر آثار و بافت‌های تاریخی برای شهری مثل اصفهان باید خط قرمز باشد. چرایی این موضوع را باید در اهمیت حفظ هویت تاریخی و فرهنگی این شهر جستجو کرد؛ ظرفیتی که باید در شرایط فعلی اصفهان بیشتر از پیش در راستای گردشگری پایدار حراست شود اما اگر این حرائم در مسیر بازنگری، کوچک‌ سازی شوند، باید بدانیم، معنای حفاظت و حراست را باخته‌ایم.

?اصفهان شهری با بحران کم‌آبی، آلودگی هوا و فرونشست، باید ناچارا، با قیمت گزاف هم که شده از صنعت و کشاورزی عبور و بر روی ظرفیت‌های گردشگری‌اش در مسیر پایدار سرمایه‌گذاری کند، اما این راهبرد در سایه حفاظت بایسته از سرمایه‌های گردشگری شهر یعنی بناها، محوطه‌ها و بافت‌های تاریخی است.

?حریم آثار تاریخی، اولین سپر حفاظتی است که اگر از حد و حدود آن‌ کوتاه بیایم، این آثار را در معرض خطرات احتمالی چون آسیب، تخریب و مخدوش شدن منظر قرار داده‌ایم.

?گوشته حریم پل‌های تاریخی اصفهان، از پل مارنان تا پل شهرستان تا حدودی متغییر است اما در این حریم که در سال ۱۳۷۶ مصوب و ابلاغ شده است، ارتفاع ساخت و سازها نباید بیشتر از ۹ متر باشد. حالا فرض کنید حریم پل تاریخی خواجوی اصفهان، کوچک‌ترشود، در این صورت قطع یقین ساخت و سازهایی با ارتفاع بیشتر در پس زمینه پل پیشروی خواهند کرد و آنچه قربانی می‌شود، منظر این المانِ تاریخی شهر اصفهان است. ناگفته نماند که همین حالا هم بارها منظر پل‌های تاریخی شهر اصفهان از جمله خواجو بواسطه نادیده گرفتن ارتفاع‌ مصوبِ پل‌های تاریخی که در طرح تفصیلی هم لحاظ شده است و همچنین خلاء قوانین و ضوابط طراحی منظر مخدوش شده است، حالا تصور کنید این حرائم بازنگری و کوچک‌سازی هم بشوند، آن زمان باید به یکباره فاتحه منظر این شناسنامه‌های تاریخی شهر اصفهان را خواند.

?این موضوع برای میدان نقش جهان، چهارباغ، پل‌های تاریخی، لکه باقی‌مانده‌های بافت‌های تاریخی اصفهان  و بسیاری از تک‌بناها دارای اهمیت است چرا که تغییر غیراصولی حریم می‌تواند منجر به آسیب‌های جبران ناپذیر برای این آثار بشود به نحوی که هویت و ماهیت آن‌ها را دچار خسارت کند. از سویی گردشگران کشورهای جهان به دلیل تجربه زیست  و تنفس در چنین فضاهایی، شهر اصفهان را به عنوان مقصد سفر خود گزینش می‌کنند و حالا اگر زمزمه‌هایی از بازنگری یا کوچک‌ سازی حرائم بشنویم باید آن را زنگ خطری برای امکان تهدید سرمایه‌های هویتی شهر بدانیم که بی برو برگرد، اصفهان با توجه به شرایط اقلیمی و بحران کم‌آبی ناچار است برای توسعه پایدار به آن‌ها متوسل شود.

?آنچه مشاوران میراث فرهنگی، شهرسازی و معماری در تدوین طرح تفصیلی اصفهان، به عنوان حرائم بافت‌ها و بناهای تاریخی تعریف و بر اساس آن ضوابط نوشته‌اند، یک سند و قانون کارشناسی است که اگر قرار باشد از حد و حدود آن، بنا به شرایطِ  فشار برخی نهادها چون شهرداری یا حتی نمایندگان مجلس شورای اسلامی  که میراث فرهنگی و بافت‌های تاریخی را مانع توسعه عمرانی می‌دانند، پایین‌تر نشست، قطعا این موضوع می‌تواند برای یک شهر تاریخی چون اصفهان خطرناک باشد.

?مطرح شدن موضوع  بازنگری حرائم در دفاعیه وزیر محترم میراث‌فرهنگی گردشگری و صنایع دستی برای کسب رای اعتماد مجلس شورای اسلامی، از آن جا آب می‌خورد که به گفته وی «بسیاری از نمایندگان مجلس از حریم آثارتاریخی ناراضی هستند و باید این حریم‌ها مورد بازنگری قرار گیرد.» موضوعی که با استقبال نمایندگان و البته اعتراض کارشناسان ، باستان‌شناسان و فعالان میراث‌فرهنگی مواجه بود.

?مدت زمان زیادی از مطرح شدن طرح بازنگری حرائم و واکنش‌های جامعه کارشناسان میراث فرهنگی و باستان‌شناسان  نمی گذرد که در شهر اصفهان از لزوم بازنگری حرایم آثار شاخصی چون پل‌های تاریخی صحبت می‌شود، موضوعی که مدیرکل میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی استان در نشست خبری روزهای گذشته، اشاره گذرایی به آن داشت و این موضوع را مطرح کرد که « ... حریم پل‌های تاریخی ما، یک حریم بی‌معنایی است آنچنان که تا پنج خیابان آن طرف‌ ترِ پل‌ها، حریم تعریف شده‌؛ مردم را گرفتار و از میراث فرهنگی زده کرده‌ایم. »

‼️بی‌معنا دانستن حریم پل‌های تاریخی اصفهان آن هم از سوی متولی بناهای تاریخی استان تامل برانگیز و حتی زنگ خطری است که باید شنیده شود تا با نگاه آسیب‌شناسی پیش از آنکه دیر شود،  به این موضوع مهم  رسیدگی کرد.

www.irna.ir/xjRTmn
@mehrnaz_shahbaz