فرزندم لجباز است، چه کنم؟

❗سعی نکنید نظرات خود را به فرزندتان تحمیل کنید.
❗محدودیت های کودکتان را بشناسید.
قوانین ساده وضع کنید و کودکتان را از عواقب سر باز زدن آن مطلع کنید.
❗از کودکتان توقع همکاری نداشته باشید اما انتظار آغاز رفتار مشارکت جویانه داشته باشید.
❗در انجام کارها  از کودکتان نظرخواهی کنید و یا به آن ها مسئولیتی بدهید.
❗کودکان باید از قبل بدانند که برنامه چیست، قواعد و مقررات کدامند و مسئولیت بر عهده کیست.
❗به کودکتان فرصت دهید تا با کار انجام دادن و اشتباه کردن یاد بگیرند.
❗برای افزایش همکاری در کودکان باید آن ها را با محدودیت ها، قواعد و مقررات و جهت حرکت برنامه آشنا کنید.
❗در هر جایی که امکان دارد مسئولیت تصمیم گیری و برنامه ریزی را به آن ها واگذار کنید.

| «بچه خوبی باش» اثر ندارد! |

گفتن عبارت «بچه خوبی باش» برای جریمه‌ی کودکان هیچوقت کارآمد نیست و والدین باید متناسب با بدرفتاری آن‌ها از چنین عباراتی که دارای بار منفی است، پرهیز کنند. کودکان و نوجوانان با توجه به شرایط سنی، حس کنجکاوی و هوش سرشاری که دارند،‌ در بیشتر مواقع با رفتار و گفتارهای خود، والدین و دیگران را به وجد و شگفتی آورده و یا در برخی مواقع عصبانی و غیرقابل کنترل می‌کنند.
‌
قهر کردن، بی‌توجهی، حبس کردن در اتاق، محروم‌کردن و یا تنبیه جسمی و فیزیکی، عمده موارد تنبیه‌ای است که از سوی والدین اتخاذ می‌شود اما واقعیت این است که تنبیه به هر‌شکل که باشد شاید به فروکش‌کردن خشم پدر و مادر کمک کند، اما بطور قطع کم‌ترین تاثیر تادیبی در رفتار فرزند نخواهد گذاشت.
‌
برای اصلاح رفتار کودک باید ابتدا پدر و مادر رفتار خود را تغییر دهند؛ زیرا فرزندان از رفتار آن‌ها، و نه از کلام بزرگترها، الگو می‌گیرند و از طرفی برای جایگزین کردن رفتار مثبت به جای رفتار منفی، والدین پیش از آن‌ که از رفتار منفی فرزند انتقاد کنند و از چیزی که دوست ندارد به آن بگوید، رفتار مثبتی که فرزندشان دارد اشاره و انتظار خود را بیان کنند.

نهی کردن و ایراد گرفتن مدام از رفتار کودک، او را سردرگم می‌کند؛ چون نمی‌داند چه رفتاری را باید جایگزین کند. ضمن اینکه سرزنش و پرخاش مدام پدر و مادر، کودک را عصبی و واکنش منفی را در او برمی‌انگیزد، لجاجت می‌کند و کاری را که از آن منع شده، آشکارا یا پنهانی تکرار می‌کند.
‌
در مقابل بدرفتاری کودک، جریمه مورد نظر از سوی والدین باید کاملا مشخص و از این رو تنبیه متناسب با بدرفتاری و قابل اجرا باشد و از طرفی والدین نباید در جواب رفتار منفی بچه‌ها از کلماتی استفاده کنند که تاثیر عکس داشته باشد. برای نمونه «بچه خوبی باش» هیچوقت کارآمد نیست زیرا «خوب بودن» از دید هر‌فردی با فرد دیگر متفاوت است و خنثی به نظر می‌رسد.
‌
خانواده‌ها توجه داشته باشند تنبیه و جریمه بلافاصله بعد از بدرفتاری اجرا و به زمان دیگری موکول نشود زیرا تغییر زمان یا مکان، مانع از اجرای تنبیه خواهد شد. والدین در زمان اجرای جریمه بدرفتاری کودک به یاد داشته باشند تحت هیچ شرایطی از تنبیه بدنی یا کلامی استفاده نکنند و هرگز برای رفتار بدی که از سوی کودک سرزده و جریمه دارد،‌ دلیل نیاورند.

• اضطراب را ریشه کن کنید

اضطراب در کودکان در دوره ­هایی در طی رشد قابل انتظار هستند و این حالتها طبیعی در نظر گرفته می­شوند. (برای مثال روز اول مدرسه) برخی کودکان ممکن است از کمرویی بیش از اندازه و یا دشواری در تطابق با موقعیت جدید در رنج باشند. با رفتار مناسب در مقابل کودکان خود اضطراب را در آن ها ریشه کن کنید.

از جمله عواملی که در افزایش اضطراب کودکان تاثیر دارد:

1- اختلافات پدر و مادر
2- دیدن فیلم‌های ترسناک
3- تحقیر و سرزنش کودک
4- تهدید به تنبیه بدنی
5- بی‌توجهی به کودک به هنگام تولد نوزاد جدید

بددهنیِ فرزندان؛ کودکی کردن است یا بیماری؟

لج‌بازی، ناسزاگویی و پرخاشگری در کودکان اختلالاتی مجزا است، این که چگونه باید با این رفتارها در کودکان برخورد کنیم، مقوله‌ای است که باید در مرحله ابتدایی ریشه‌یابی شود.

فاکتور خانواده به عنوان نخستین عامل در بروز این اختلالات مطرح می‌شود، در کودکانی با سنین کمتر از ۷ سال، نقش خانواده مهمترین فاکتور مؤثر محسوب می‌شود اما برخی از اختلالات همچون لجبازی عمدتاً ناشی از نارسایی‌های عصبی و بیش‌فعالی هستند و در این موارد خانواده محور اصلی ریشه اختلال به شمار نمی‌آید چرا که بخشی از آن به دوران بارداری و فرآیند زایمان مادر بستگی دارد.

توجه به فاکتور خانواده به منظور رفع این اختلالات در کودکان ضروری است، دارو درمانی، رفتار درمانی، درمان‌های شناختی‌رفتاری و بازی درمانی، راهکارهای ضروری در راستای رفع این اختلالات هستند، هر چند دارو درمانی در هنگامی که ریشه مشکل از خانواده نباشد باید مورد استفاده قرار گیرد.

حذف و اصلاح الگو و مدل‌های بدرفتاری در خانواده‌ها اولویت اصلی در این زمینه می باشد. بعضاً این امکان وجود دارد که بددهنی یکی از بزرگترهای خانواده یا آشنایی کودک با شخصیت بدرفتار یکی از فامیل یا آشنایان، منجر به بروز چنین رفتارهایی در وی نیز شود.

فاکتورهای جسمی کودکان همچون سو تغذیه، کمبود ویتامین‌ها، کلسیم، فقر آهن و اسید آمینه، بدغذایی و عادات‌های غذایی نامناسب نیز در بروز این اختلالات مؤثر هستند، تنظیم زمان خواب کودکان بسیار مهم است چرا که کودکی که از خواب درست، کافی و منظمی برخوردار نباشد، رفتارهای خوب و مناسبی نخواهد داشت و پرخاشگر می‌شود.

?اهمیت رابطه پدر و فرزندی?

?‍?‍? ارتباط عاطفی میان پدر و فرزند نقشی اساسی در شکل‌گیری شخصیت، اعتمادبه‌نفس و احساس امنیت کودک دارد.

✳️ طبق پژوهش‌ها، کودکانی که ارتباط سالم‌تری با پدر خود دارند:
✔️ از اعتمادبه‌نفس بیشتری برخوردار هستند.
✔️ توانایی مقابله با استرس را بهتر می‌آموزند.
✔️ در آینده از لحاظ شغلی و اجتماعی موفق‌تر عمل می‌کنند.

? بهبود رابطه با فرزندان، سرمایه‌گذاری بر آینده آنان است.

زمانی که فرزندانمان کوچک اند، نسبت به رفتار های اشتباه آنها صبرمان بیشتر است و در کنار خنده هایش، اشک هایش را هم تاب می آوریم،
در کنار تمیزی و عطر و بویش، کثیفی و بوی تعفن کهنه یا پوشکش را تحمل می کنیم و در کنار سلامت و شادابی اش، بر بیماری و ناخوشی او صبر می نماییم و...

اما وقتی بزرگ تر می شود، به جای اینکه صبرمان بیشتر شود برعکس اندک میشود و دیگر آن ها را بر نمی تابیم.
وقتی مرتکب اشتباه می شوند با تندی به آن ها می تازیم و سرزنش و توبیخشان می کنیم، در حالی که وقتی کوچک بودند و روی لباسمان خرابکاری می کردند در عین ناراحتی می خندیدیم و بعد از تمیز کردنش، لپش را محکم بوسیده و نوازشش می کردیم.

چرا با بزرگ شدن آن ها صبر ما کمتر می شود؟ علت آن است که وقتی کوچک اند تقریبا همه ی اشتباهات آن ها را غیر عمد و سهوی می دانیم و مقصر قلمدادشان نمی کنیم، ولی از سنی که زبان باز می کنند کم کم بیشتر اشتباهاتشان را عمدی و اختیاری می دانیم و زمانی که به نوجوانی می رسند، تمام رفتار هایشان را برنامه ریزی شده و عمدی تلقی میکنیم و بر آن ها برچسب توطئه گر و حیله گر می زنیم.
خطای ما در این است که رشد عقل را در فرزندانمان دلیل بر این می دانیم که آن ها نباید خطایی مرتکب شوند و مانند فرشته ها پاک و بی عیب باشند

راهکار‌های محافظت از کودکان در مقابل آسیب‌های فضای مجازی

1⃣ همراه با کودکتان در فضای مجازی وقت بگذرانید و به او رفتار و رویکرد مناسب را آموزش دهید.

2⃣ سایت‌های موردعلاقه کودک را نشان (Bookmark) کنید تا دسترسی او به این سایت‌ها ساده‌تر شود.

3⃣ اگر کودک به‌خاطر تجربه‌ای ناخوشایند در فضای مجازی نزد شما آمد، او را جدی بگیرید و به حرف‌هایش بها دهید.

4⃣ کامپیوتر را به‌جای آنکه در اتاق‌خواب کودکتان قرار دهید، در یکی از قسمت‌های اشتراکی خانه بگذارید و ناظر استفاده کودک از آن در فضای مجازی باشید.

5⃣از نرم‌افزارهای نظارتی استفاده کنید تا فعالیت‌های آنلاین فرزندان را زیر نظر داشته باشید.

6⃣کودکان را درباره خطرات فضای مجازی آگاه کنید و اهمیت حفظ حریم خصوصی را برایشان توضیح دهید.

⭕ همچنین از نظارت بر فعالیت کودک با دستگاه‌های هوشمند مثل تبلت و موبایل غافل نشوید.

*▫️حق انتخاب دادن، جایگزین "نه گفتن"*

کودکان زیر هفت سال دوست دارند احساس استقلال داشته باشند.

به جای رد کردن کامل خواسته او هنگامی که پیش از غذا یک تکه شکلات درخواست می کند، به او یک تکه سیب یا انگور پیشنهاد کنید.

یا اجازه دهید شکلات مورد نظر خود را انتخاب کند اما بعد از ناهار بخورد.

اگر کودک اصرار دارد لباس نامناسب فصل بپوشد، به او حق انتخاب بین دو نوع لباس مناسب را بدهید.

البته مسلما این حق انتخاب ها باعث خوشحالی فرزند شما نمی شود اما یاد می گیرد باید بین آنها یکی را انتخاب کند.

*▫️داد زدن به فرزندتان یاد می‌دهد تا زمانی که داد نزدنید جدی نیستید*

اگر سعی دارید فرزندتان را از انجام کاری متوقف کنید یا ساکتش کنید، مدام داد و فریاد زدن راه درستش نیست.

اگر به آرامی واکنش نشان دهید، اطمینان و عشق را در فرزندتان پرورش خواهید داد. اما عکس این موضوع هم صدق می‌کند؛ اگر مدام با داد و فریاد زدن کارتان را پیش ببرید، مغز فرزندتان وارد حالت جنگ و گریز خواهد شد.

در بیشتر موارد ما به این امید سر بچه‌ها داد می‌زنیم که آنها یاد بگیرند دفعه‌ی بعد بدون داد زدن ِ ما، کاری را انجام بدهند یا ندهند.

اما چیزی که واقعیت دارد کاملا برعکس است! یعنی ما به آنها یاد می‌دهیم تا زمانی که سرشان داد نزنیم، جدی نیستیم.