پرسیار لە الٳمام ٲحمد کرا : پیاو لەسێجار زیاتر دەست نوێژ دەشواتەوە؟
وتی : نا واللە، ئیلا پیاوێك توشی وەسواسی بوبێت .

‌[كتاب المسائل التي حلف عليها الإمام أحمد بن حنبل لابن أبي يعلى ﴿١﴾]

ٳبن سیرین دەڵێت : کەڕاهیەتی هەیە کەپیاو لەسەر سك بخەوێت، وە ئافرەتیش لەسەر پشت .

[المصنف لعبد الرزاق]

ئەو کەسانەی قسە لە بابەتی زەواجدا دەکەن، زۆربەیان زەواجیان نەکردووە بگرە ئەونە بێمستەوان لەو بابەتەدا گەر بەدەست من بوایە نەشم دەیەشت بچنە ئەو پڕۆسەیەوە تا ئەو ئەقڵیەتەیان نەگۆڕیایە، قسە کانیان وەك خەیاڵ و خەون وایە، دەڵێن نابێت کوڕ پرس بەماڵەوە و خزم و کەسی بکات بۆ هەڵسەنگاندی ئەو ئافرەتەی دەچێتە داوای، بەپێچەوانەش بۆ ئافرەتەکە،
چونکە لەخەیاڵ و خەوندا دەژین وادەزانن هەرچی نیقاب و سونی بوو ئیتر تەواو هیچ پرسیارێکی ناوێت ژیان کردن لەگەڵی ئاسانەبێت بۆ ئەو بێڕەچاو کردنی لایەنەکانی کەی ژیان کەلەسەر شانی ئافرەتە، بەپێچەوانەش بۆ پیاو وادەزانن هەرچی سونی و ڕیشدار بوو ئیتر تەواو بێڕەچاو کردنی ئەو شتانەی لەسەر شانی پیاوە، نمونەی واش زۆربووە کەدوای لەسەر ئەو شتانە کێشە کەوتۆتە نێوانیان و جیابونەتەوە چونکە گرینگیان بەو شتانەی کەنەداوە، تەبعەن من لەگەڵ ئەوەنیم لەوەدا بەقسەیان بکرێت کە ئافرەتی نیقاب نەهێنن یان بۆ ئافرەت شوو بەکوڕی ڕیشدار نەکات ئەوە شتێکی کەیە، یان لەوە خراپتر دەڵێن گرینگی بەوە مەدە ئافرەتەکەت بەدڵە دڵت دەیگرێ یانا کەسونی و نیقاب بوو یەکسەر بیهێنە، وادەزانن ژیان ئەو دەقەیەیە، دویش لەنەتیجە کوڕەکە چاو لەدەر دەردەچێت یان توشی تاوان دەبێت، هەر ئەم کەسەی کەئەم پەنگەی پێدا و ئەم ئامۆژگاریە سەقەتەی کرد سەرزەنشتی دەکات و حەیای دەبات لەناو خەڵکدا، ژیانی هاوسەر گیری واتا مەسولیات و بەرپرسیاریەتی و پێکەوە ژیان تامردن، هەر ئافرەتێك سونی و نیقاب بوو مانای ئەوە نیە حازر و ئامادەیە بۆ زەواج و باشترینە لەو پڕۆسەیەدا، بەپێچەوانەوە بۆ پیاویش، دەبێت هەموو لایەنەکانی ژیان و خێزان و عایلەو بنەماڵە حساب بکرێت .

ئەم قسانەشم مانای ڕێگری نیە بۆ زەواج، بەڵك و مانای ئەوەیە پیاو کەزەواج دەکات دەبێت بەمانای کەلیمە پیاو بێت و ببێتە هاوسەر و باوکێکی سەرکەوتوو، ئافرەتیش بەمانای کەلیمە ببێتە دایك و ژنێکی باش بۆ پیاوەکەی، تا مناڵانێکی صاڵح و ڕێك و پێك پەروەردە بکەن بۆم ئومەتە، ئەمەش پەیوەندی بەتەمەنەوە نیە دەشێت ئافرەتێکی ١٦ ساڵ ئامادەبێت بۆم پڕۆسەیە ٢٥ ساڵێك ئامادە نەبێت، بە پێچەوانەوە بۆ پیاویش .

لەکۆتایش بەو کەسانە دەڵێم کەلەو خەون و خەیاڵەدا دەژین بێنە دەرەوە لەو خەون و خەیاڵە و بێنەوە ناو واقیعی ژیان .

ابن عمر دەڵێت : رسول الله صلى الله عليه وسلم فەرمووی : دەمووچاوەکان بێزراو مەکەن، بەڕاستی الله تعالى آدم ـی دروست کردووە لەسەر وێنەی الرحمن تبارك وتعالی .

[کتاب السنة لعبد الله ﴿١٠٥٤﴾]

کعب دەڵێت : الله عز وجل هەموو ئێوارەیەك لە نێوان نوێژی عەسر و نوێژی مەغریب ـدا دادەبەزێت، سەیری کردەوەکانی بەنی آدم دەکات .

[کتاب السنة لعبد الله ﴿١٠٥١﴾]

ابن عباس سەبارەت بەم ئایەتە : ﴿الٓم﴾
دەڵێت : من الله ـم دەبینم .

[کتاب السنة لعبد الله ﴿١٠٥٢﴾]

پیاوێك دوو جاریە ـی هەبوو (کۆیلەی ئافرەت)، ژنێك و کچەکەی، لە هەردووکیان منداڵی بوو، پرسیاری سەبارەت بەوە لە علي کرد فەرمووی : دوو ئایەتن یەکیان حەرامی دەکات ئەوی تریان حەلالی دەکات، وە من و کەس و کارەکەم ئەوە ناکەین .

[سنن سعید بن منصور ﴿١٧٣٨﴾]

قیس بن أبي عاصم دەڵێت : بە ابن عباس ـم وت : ئایا پیاو جیماع لەگەڵ جاریەکەی و کچەکەیدا دەکات کە هەردووکیان موڵکی ئەو بن؟
وتی : ئایەتێك حەرامی کردووە و ئایەتێك حەلالی کردووە، وە من ئەوە ناکەمم .
لێرەدا باسەکە جیماع کردن نییە لەگەڵ کۆیلەیەکدا کە موڵکی خۆت بێت، ئەوە حەلالە بێگومان، لێرەدا باسەکە لەسەر ئەوەیە گەر کچ و دایکێك کۆیلەت بن دەتوانی لەگەڵ هەردووکیاندا بخەویت و جیماع بکەیت .

عبد الله دەڵێت : کەم و کورتی لە سوننەتدا باشترە لە خۆ ماندوو کردن لە بیدعەدا، وە هەموو بیدعەیەك گومڕاییە .

[السنة للمروزي ﴿٣٠﴾]

پرسیار لە الشعبي کرا سەبارەت پیاوێك بە ژنەکەی وتووە : تۆ تەڵاق و نیوێك تەڵاق درای، وتی : بە دوو تەڵاق حیسابە .

[سنن سعید بن منصور ﴿١٧٠٧﴾]

إبن طاووس لە باوکیەوە دەگێڕێتەوە کە ئەو هیچ کێشەیەکی نەبینیوە لەوەدا کە موصحف بسوتێنرێت وە وتوویەتی : ئاو و ئاگر دوو دروستکراون لە دروستکراوەکانی الله .

[المصاحف ابن أبي داود]

لەم سەردەمەدا سوتاندنی قورئان بۆتە دروشمی مولحیدەکان، بۆیە ئەولاتر و چاکترە کە خۆت بپارێزی لە سوتاندنی و بیخەیتە ژێر گڵەوە .