Шәкірттерге айтар өсиетім:
1 – Білімді басты мақсат деп емес, сол басты мақсатқа алып баратын жол ретінде қарастыру. Өйткені, басты мақсатымыз - амал ету. Сол себепті, шама келгенше амал етуге асығу керек.

2 – Білімді құрметтеп, ризық көзіне айналдырмау керек!

3 – Еш үзбестен, үнемі білім алу. Үмбет терең білімі бар мамандарды күтуде.

4 – Бұл білімнің өзі дін. Сол себепті, шәкірт тілден шығатын әр сөз бен жазбаларына дұрыстап мән беріп, дұрыстығына көз жеткізу керек.

Заманымыздың ең ұлы ғалымдардың бірі Мұхаммед Аууама

[Сафахат мудиа, 111 б.]

Зубейр ибн Баккардың қарындасы:
- Нағашым ең керемет күйеу. Тоқал алмайды, күңге де қызықпайды,- деген уақытта Зубейр:
- Оның өзінде оның әйеліне күйеуінің кітап оқудан жалықпайтындығы үш әйел үйленуден де ауыр тиеді.

[Ас-сабр аля аз-заужат, 55 б.]

Тәуелсіздік күні құтты болсын!

Осыған орай, дініміздегі отанның маңыздылығы және отан сүюге қатысты кішкене ғана жазба жазған едім. Төмендегісін басып, кірсеңіздер болады.

Исламдағы отанның маңыздығы

Бір жігіт Айша анамызға барып, хадис айтуын сұрайтын. Бір күні әдеттегідей хадис сұрап келген уақытта Айша анамыз оған:
- Балам, естіген хадистеріңе амал етіп жүрсің бе?,- деп айтты. Жігіт:
- Амал етпей жүрмін,- деп жауап берді. Сол кезде Айша анамыз оған былай деді:
- Балам, не үшін Қияметте өзіңе және бізге қарсы шығатын дәлелдерді көбейтіп жатсың?!

[Иқтидо ал-илм ал-амал, 92 хабар]

Кітаптарды жинап жүрген адам - алтын мен күміс жинап жүрген кісімен тең.

Кітаптарға тоймайтын адам - алтын мен күміске ашкөз адаммен тең.

[Иқтидо ал-илм ал-амал, 19 б., мактабат ал-мағариф]

Ислам секілді кішкентай бүлдіршіндерге ерекше мән беретін дін бар ма екен?

Бір бәдәуи Пайғамбарымызға (صلى الله عليه وسلم) келіп:
- Сендер не, балаларыңды сүйесіңдер ме?,- деген уақытта Алланың елшісінің (صلى الله عليه وسلم) жауабы осындай болды:
- Алла Тағала жүрегіңнен мейірімді суырып тастағанына мен жауаптымын ба?

Басқа бір хадисте:
- Балаларың Алланың берген сыйы!

[Рисәләтән фи адаб тарбия ал аулад, 3-5 бет]

Шәкірт жас кезінде болашаққа алданып, жоспарларын кейінге қалдыра бермей, білім алуға барынша ұмтылу керек. Өйткені, өмірде өтіп жатқан әр сәттің орнын басатын ештеңе жоқ! Толықтай өзін білімге арнауға кедергі барлық байланыстарды үзу ләзім.

[Тәзкира ас-самиғ уал-мутакаллим, 167 б., дарул фатх]
___
Шейх Абдулхаким ал-Анис (Алла өміріне берекет берсін) осыған байланысты былай айтқан:
- Ынтасы мол досың сені де биікке алып шығады. Ал егер ол өлік болатын болса, уақыт өте келе сені де өлік қылады.

Бұрыңғы ғалымдарымыз өлім аузында жатса да, біліп алуын тоқтатпаған. Олардың ұрандары:
- Бір мәселені біліп өткенім, білмей өтпегеннен қарағанда әлдеқайда жақсырақ!,- болған.

Ауырсаң, сабақ оқы!

Өйткені, үлкен табиғиндердің бірі Макхул былай деген:
“Адамдар жайлы әңгіме айту - аурудың бір түрі. Ал оның шипасы - Алла Тағаланы еске алу!”

Ал әйгілі ғалым сахаба Ибн Масғуд:
“Білім алыңдар! Өйткені, білім алу - жақсылық. Ғылым іздеу - құлшылық. Талқылау - тасбих. Зерттеу жұмыстарын жасау - Алла жолындағы күрес. Сабақ беру - Аллаға жақындатар амал. Білмегенге үйрету - садақа!”

Яғни, білім дегеніміз Алланы еске алу болып саналады.

Осыған орай, кей ғалымдар білімді шипа ретінде көретін! Сол үшін, ауырғандарына қарамастан, шама жеткенше сабақ беретін!

[Қараңыз: тазкира ас-самиғ уә ал-мутакаллим, 81, 116 б., дарул фатх/ ал-уабил ас-сайб, 171 б., дар аламил фауаид]

Тіл үйренуде ең маңызды кезеңдердің бірі - сөз жаттау. Осыған орай, көп шәкірттерде “сөз қалай жаттаса болады?” деген сұрақ туындайды. Әрине, тәсілдер көп. Әр адам өзіне жеңіл, ыңғайлысын тауып алып, жаттай береді. Алайда, осы тәсілдердің арасында пайдасы аз болған жолдардың бірі - санаққа салып (қайталай беру арқылы) жаттау.

Иә, кей оқушыларды сөздік кітаптарын тоқтамай жатқа айтып жатқанын көреміз. Сұрасақ, сөздіктерді қатарынан 50,100 рет қайталау арқылы жаттаған болып шығады. Бірақ, бұл тәсілмен жаттаудың бір өте үлкен минусы бар. Ол - өйтіп жаттағанның өзінде, практикада ол сөздерді қолдана алмайды. Неге? Өйткені, көбінесе (!) сөйтіп жаттағандар бір сөзді еске алу үшін, жаттаған бүкіл сөздерді миында өткізіп барып, еске түсіреді. Бұл айтып тұрған әңгімем - өмірімізде көріп жүрген жайттардың бірі.

Оған қоса, бұндай шәкірттердің көбі өте ынталы болып келеді. Қалай ондай болмасын? Ондаған сөздерді 50,100 рет қайталап шығудың өзі қаншама сағат талап етеді. Алайда, бұл уақытты тиімдірек пайдалану мүмкіндігі бола тұра оны қолданбау, өзіне зұлымдық қылудан басқа ештеңе емес. Сол үшін, ең дұрысы - жаттаған сөздерді көбірек практикада қолдану. Яғни, сөйлеген уақытта қолдануы, өз эссе, хаттарында жазуы.

Кітабымды жазып болғанымнан кейін әрі қарай шамам жетпейтіндігімді сездім. Осы жазғаным - білімімнің ақырғы шегі екенімді білдім. Сөйтіп, өз ісімді Аллаға тапсырып, адамның істей алатын амалдың шегі - кәміл болмайтындығын түсіндім.

Адамның бүкіл ісі кемшілікке ұшырайды. Ал нағыз кемелдік тек Жалғыз әрі Қиямет күні пенделердің арасында әділ үкім беруші Аллаға ғана тән!

[Шейх Ибраһим Шағбан, әл-кауашиф әл-жалия, 635 б.]

Соңғы бір жарым апта бойы оқыған кітабым. Кітап өте керемет, жеңіл тілде әрі тым түсінікті жазылған. Ұстаздың бар күшін осы кітапқа жұмсағаны көрініп тұр. Алла Тағала баршамызға пайдалы білім нәсіп етсін!