قال تعالى : ( إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ كَانَتْ لَهُمْ جَنَّاتُ الْفِرْدَوْسِ
نُزُلًا ) الكهف /107

[ اللە عزوجل ئەفەرمێ : ئەوانەی
ئیمانیان ھێناوە و کرداری چاکە ئەکەن ئەوە لە بەھەشت فیردەوسیان بۆ ھەیە کە [ ناوەڕاستی بەھەشتە ]

قال الطبري رحمه الله تعالى :

" يقول تعالى ذكره : إن الذين صدقوا بالله ورسله، وأقرّوا بتوحيد الله وما أنزل من كتبه، وعملوا بطاعته، كانت لهم بساتين الفردوس

ئیمامی طەبەڕی لە تەفسیرەکەی ئەفەرمێ :
ئەوانەی کە اللە و رەسولەکەی بەڕاست ئەزانن وە دان ئەنێن بە تەوحیدی اللە وە ئەوەشی لە کتێبەکەی ھاتووە وەکردار ئەکەن و گوێڕایەڵی عزوجل ئەکەن ئەوانە فیردەوسیان بۆ ھەیە لەبەھەشت
~~~~~
لەخزمەت م . عبدالرحمن ی سەجادی

[أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَعْلَمِ اللَّهُ الَّذِينَ جَاهَدُوا مِنْكُمْ وَيَعْلَمَ الصَّابِرِينَ (142) ] ئایا وا حساب ئەكەن و وا گومان ئەبەن كە بچنە بەهەشتەوە هێشتا تا دەرنەکەوێ کە کێ لە ئێوە جیهاد ئەكات وە كێ ئارامگرە

[وَلَقَدْ كُنْتُمْ تَمَنَّوْنَ الْمَوْتَ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَلْقَوْهُ] ئێوەی باوەڕدار ئاواتەخوازی گەیشتن بە دوژمن و شەهیدى بوون پێش ئەوەی بە كافران بگەن لە جەنگی ئوحود دا وە تێكبشكێن لەوێ [فَقَدْ رَأَيْتُمُوهُ وَأَنْتُمْ تَنْظُرُونَ (143)] ئێو خۆتان بەچاوی خۆتان مردنتان بینی وە ئێوەش تەماشاتان ئەكرد كە چۆن لێتان ئەكوژرێ كە حەفتاتان لێ كوژرا لە جەنگی ئوحود

*جەژنی سەڕی ساڵ

-وَقَالُوا۟ ٱتَّخَذَ ٱلرَّحۡمَـٰنُ وَلَدࣰا ۝٨٨ لَّقَدۡ جِئۡتُمۡ شَیۡـًٔا إِدࣰّا ۝٨٩ تَكَادُ ٱلسَّمَـٰوَ ٰ⁠تُ یَتَفَطَّرۡنَ مِنۡهُ وَتَنشَقُّ ٱلۡأَرۡضُ وَتَخِرُّ ٱلۡجِبَالُ هَدًّا ۝٩٠﴾ [مريم ٨٨-٩٠]

-گاورەکان ووتیان و دەڵێن بە بەردەوامی اللە سبحانەوتعالی کوڕی هەیە
-بەڕاستی ووتەیەکی ئێجگار نابە جێیان ووت کەزۆر قورس و خراپە
-لە گرانی و پیسی ووتەکەی خەریکە ئاسمان شەق بەرێ و هەڵوەری و زەوی شەق ببات و ڕۆ بچێت و کێوەکان داخرۆشێن و بەربنەوە
-لە پیسی ووتە کەیان .
-ئێستاش تۆ جەژنی ئەوانە بە جەژنی خۆت دەزانی و تیایدا بەشدار دەبیت؟!!!! تۆ لەکوێ و ئیسلام لەکوێ؟؟!!!!

-قال صلى الله عليه وسلم، قالَ اللَّهُ تبارَك وتعالى :كذَّبني ابنُ آدمَ ولم يَكن ينبغي لهُ أن يُكذِّبني وشتَمني ابنُ آدمَ ولم يَكن ينبغي لهُ أن يشتُمَني أمَّا تَكذيبُه إيَّايَ فقولُه إنِّي لا أعيدُه كما بدأتُه وليسَ آخِرُ الخلقِ بأعزَّ عليَّ من أوَّلِه وأمَّا شتمُه إيَّايَ فقولُه {اتَّخَذَ اللَّهُ وَلَدًا} وأنا اللَّهُ [الأحدُ] الصَّمدُ لم ألِد ولم أولَد ولم يَكن لي كفُوًا أحدٌ.. البخاري

-ڕەسول الله صلى الله عليه وسلم دەفەرمێت الله سبحانه وتعالى فەرمویەتی:نەوەی ئادەم بەدرۆم دەخاتەوە و بۆی نیە ئەو کارە بکات ،وە نەوەی ئادەم قسەم پێ دەڵێت بۆی نیە قسەم پێ بڵێت
-بەدرۆ خستنەوەی ئەوەیە کە دەڵێت الله سبحانەوتعالی ناتوانێت دروستم بکاتەوە وەک سەرەتا جابەڕاستی بەدیهێنانی وەی دووەم قورستر نیە لەیەکەم بەلکو ئاسانترە

-وە قسەم پێ دەڵێ کاتێک کەدەڵێ اللە کوڕی پێویست بووە و هەیەتی ،لەکاتێکدا من پەرستراوی بەهەقم و تاک و تەنهام و بێ نیازم لە کوڕو نەوەو نە لەکەس بوم و نەکەسم لێ دەبێت

جا تۆ دەچی بەشدار دەبیت لە جەژنی ئەوانەدا کە جوێن بە اللە دەدەن؟!!چۆن موسوڵمانێکی؟!بەتامی نەسرانی!؟

هەروەک چۆن دورنیە بەشداری جەژنی ئەوانەش نەکەی کە اللە بەدرۆ دەخەنەوە لە مەجوسی و موشریک!!!!

-وروى البيهقي بإسناد صحيح عن عمر بن الخطاب رضي الله عنه أنه قال : (لا تدخلوا على المشركين في كنائسهم يوم عيدهم فإن السخطة تنزل عليهم)

-ئەمیری ئیمانداران عومەر ڕەزاو ڕەحمەتی الله ی لەسەر بێت دەفەرمێت:نەچنە ناو موشریکەکان و نە چنە کەنیسەو جێژنە کانیان چونکە لەوکاتەدا توڕەبون و خەشمی اللەیان بەسەرا دادەبارێت

-دیارە ناترسی لە سزاو توڕەیی اللە دابارێتە سەرت ؟؟؟

-وقال عمر أيضاً : (اجتنبوا أعداء الله في أعيادهم) .

وە هەروەها دەفەرمێت:دووربن لە دوژمنانی اللە لە جێژنە کانیاندا

دیارە نەک دوژمنانی اللەت خۆش دەوێت بە ڵکو جەژنەکانی جەژنەکانیشیان دەگێڕیت؟؟چۆن موسڵمانێکیت؟

-وروى البيهقي بإسناد جيد عن عبد الله بن عمرو أنه قال : (من مَرَّ ببلاد الأعاجم فصنع نيروزهم ومهرجانهم وتشبه بهم حتى يموت وهو كذلك حشر معهم يوم القيامة) انتهى من أحكام أهل الذمة 1 /723-724 .

- عبْدُ اللهِ بنُ عَمرِو دەفەرمێت:هەرکەس لەوڵاتی غەیرە عەرەبدا بو و بەشداری نەورۆزو میهرەجانی ئەوانی کرد کە میهرەجان شەڕی سالی ئەوانە ، هەتا دەمرێت و تەوبەی نەکرد ئەوا لەڕۆژی قیامەتدا لەگەڵ ئەوان حەشر دەکرێت

-تەوبە بکە و مەچۆرەوە ناویان بۆ هیچ شتێک ئەگینا لەگەڵیان قڵپی ناو دۆزەخ دەبیت

قال ابن المبارک : ولا اعلم بعد النبوة درجة أفضل من بث العلم
--------
لەخزمەت م.عبدالرحمن ی سەجادی
مامۆستای مامۆستا ھەڵۆ خوێندنی بوخاری و موسلیم

ابن ابی الدنیا و ابو نعیم لە حیلیەدا دەگێڕنەوە بۆمان ......

کە عبدالله ی کوڕی عەباس دەفەرمێت : سەردەمێک بەسەر خەڵکیدا دێت کە هەموو خە مێکێان وورگیانەو دینەیەکان هەواو ئارەزویانە

-ابو نوعەیم لە حیلیەدا بۆمان دەگێڕێتەوە کە سوفیانی ثەوری
فەرمویەتی:سەردەمێک بەسەر خەڵکیدا دێت کە دڵەکان تیایدا دەمرن و جەستەیان تیایدا دەبوژێنەوە

ابو عوبەیدی قاسمی کوڕی سەلام لە فضائیلی قورئاندا بۆمان دەگێڕێتەوە لەعبدالله ی کوڕی عەمری کوڕی عاصەوە کە دەفەرمێت :

پێش هاتنی قیامەت خراپە کاران بڵند دەکەنەوەو چاکە کاران دادەگیرێن وە قسە زۆر دەبێت و کاریگەر دەبێت بەلام کردار کەم دەبێت و دەشاردرێتەوە

دەسەڵاتدارانی وڵاتە عەربی یەکان نەچوونەتەوە سەر باوباپیرانیشیان لەجاهیلیەت چ بگات بەئیسلام !!

ابن اسحاق ڕیوایەتی کردووە:
سەرانی موشریکی قوڕەیش پەیماننامەیەکیان مۆرکرد کە پێغەمبەرو شوێنکەوتوان و پشتیوانانی کەنارگیربکرێن لە شیوی ئەبو طالب تا چەن ساڵێک تێپەڕی بەڵام غیرەتی جاهیلی زهیر بن ٲبي ٲمية قەبوڵی نەکرد ووتی: [ئەی خەڵکی مەککە ئایا ئێمە بخۆین و بخۆینەوە و بپۆشین، بەنوهاشم یش لەناوئەچن و نە پێیان دەفرۆشن نە لێیان دەکڕن، نە ژن و ژنخوازی نە ژن پێدان، سوێند بەخوا تامی خواردن وخواردنەوەیەک ناکەم هەتا ئەم پەیماننامە زاڵمە ڕەحم پچڕێنە پارچەپارچە نەکرێت]

#حازمی

-عقیدە و تەوحید ئەساسی وەرگرتنی تەواوی کردارەکانە وئەساسی قبوڵبوونی دینە هەرئەوەش دێیتە ناو دین لە سەریشی نەمری بۆ جەهەنەم دەڕۆی
-ئەوەی لە گرنگیەکەی کەم بکاتەوە ئەوە بێ دینە بێ گومان
-ئەوەی بەگرنگی نەزانێ دینی دامەزراو نیە بابچێ جارێ دینی چاک کات ئەوسا بێتەوە
-الله دەفەرموێ:وَلَقَدْ أُوحِيَ إِلَيْكَ وَإِلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ
ئەی رسول الله صل الله عليه وسلم بەوەحی بەتۆوە و تەواوی پێغەمبەرانمان ووتوە هەرکەس شیرکی کرد و تەوحیدە کەی هەڵوەشاندەوە تەواوی کرداری پوچەڵەو لەدۆڕاوەکانی ناو جەهەنەمه

ومن يكفر بالإيمان فقد حبط عمله وهو في الآخرة من الخاسرين:هەرکەس عەقیدەی نەپارێزێ وتوشی شیرک بێت کرداری پوچەڵەو لەڕۆژی قیامەتدا لە دۆڕاوەکانه

وما خلقت الجن والإنس إلا ليعبدون:ابن عباس دەفەرموێ اللە سبحانە وتعالی دەفەرموێت جنۆکەو ئینسانەکانم لەبەر تەوحید خەلق کردوە

ئایە وەڵامی کەسێک بدەینەوە بە عیلم گەورە کردنیەتی ??

[٧٨ لُعِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِن بَنِي إِسْرَائِيلَ عَلَىٰ لِسَانِ دَاوُودَ وَعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ ۚ ] لەسەر زمانى (داود)و (عیساى کوڕى مریەم)، نەفرین و نەعلەت، لەو (بەنى ئیسرائیل)ـە کافرو بێ باوەڕانە کرا. (قورتووبى) دەڵێ: جا کەوابوو نەعلەت و نەفرین کردن لە خەڵکانى کافرو بێباوەڕ رەوایە. [ذَٰلِكَ بِمَا عَصَوا وَّكَانُوا يَعْتَدُونَ ] چوون ئەوانە لەسنوور دەرچوون و پیشەیان هەر دەستدرێژى بوو

[٧٩ كَانُوا لَا يَتَنَاهَوْنَ عَن مُّنكَرٍ فَعَلُوهُ ۚ ] و نەریتیشیان وابوو رێیان نەدەگرت لەو خراپەو تاوانانە دەیانکرد [لَبِئْسَ مَا كَانُوا يَفْعَلُونَ ] ئاى چ کارێکى زۆر خراپیان کرد

ئایە ئەگەر جوابی یەکێک بدەینەوە بە علم
ئەوە گەورە کردنیەتی و ناساندنیەتی بە خەڵکی ؟

پێویستە ئێمە بگەڕینەوە بۆ قورئان و سونەت بزانین چۆن ئەمر مان پێ ئەکات وە مەنھەجی سەلەف بزانین ئەوان چۆن بوون بەرامبەر گومڕاکان

ئەگەر بڵێین گەورەیان ئەکات ئەمە قسەیەکی بێ مانایە وەک ئەوە وایە بڵێین باسی خولع نابێ بکرێت طەڵاق زۆر دەبێت خولع بریتیە لەوەی ئافرەت داوا لە پیاوەکەی بکات کە طەڵاقی بدات ئەمە لەوانێیە ئەم چەن ساڵەی دوای خەڵک زانیبێتی بەڵام خەڵک نەیزانیوە ئایە ئێمە باسی خولع نەکەین چونکە طەڵاق زۆر ئەبێت ئەوە حوکمێکی شەرعیە زیاد ئەبێ یان نا واجبە لەسەر داعیەکان ڕونی بکەنەوە

بۆ مەسەلەی ڕەدانەوەی گومانەکان یەکەم جار ئەگەر بڵێیت گەورە کردنیان و بەناو بانگ کردنیانە کەواتە ئیمامی احمد ئەوانەی وتیان قورئان مەخلوقە پەنا بە اللە بەناو بانگی کردن دژیان وەستایەوە غەیلانی قەدەری کە زانایان ڕەدیان دایەوە لەوانە وەکیعی مامۆستای شافعی ئەوە بەناو بانگی کرد بەو فەلسەفەیە وە ئەو زانایانەی ڕەدی جەھمی کوڕی صەفوانیان دایەوە وە شیخ الاسلام التدمریە و منھاج السنە النبویە ھەمووی ڕەدە لە گومڕاکان دەی بەناو بانگیان کرد ؟ زۆر نموونەی تر ئەمە ئەرکێکی شەرعیە کە ڕەدی گومڕاکان بدەیتەوە پەیوەندی بەوە نیە ئەناسرێن ئەگەر خەڵک تێ بگا ئەناسرێن بەوەی کە گومڕان کەس گوێیان بۆ ناگرێ بەڵام کە جواب نەدانەوە و وات کرد خەڵک پێی شتێکی تازە و چاکە گوێی بۆ ئەگرێ

وە کاتێک بوھتان و قسە ئەوترێت بە موسوڵمانێک ئێمە لەسەرمان واجبە بەرگری لێ بکەین ئەوەش لە دینی ئیسلام ئەرکی موسوڵمانە لەسەر موسوڵمان جا چ بگا ئەوە مامۆستایەک بێت کە بەرگری لە دین بکات

لە قورئان و سونەت چەندین بەڵگە ھەیە کە ئەرکی ئێمەیە بەرگری لێ بکەین

اللە جل جلالە ئەفەرمێ

[ وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ ۚ] پیاوان و ژنانی باوەڕدار هەموو دۆست و خۆشەویست و یارمەتیدەری یەکن «لە گشت خۆشیی و ناخۆشیەکدا» [يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ ] و هەردەم فەرمان بە چاکە دەدەن و لە خراپە ڕێگری دەکەن

ئەمەش کە بەرگری ئەکەیت نەھی کردنە لە خراپە کە گومانەکەی ئەوە وە ئەمر بە چاکەیە بەوەی تۆ ڕاستیەکە بە خەڵک ئەڵێیت

اللە جل جلالە لە ئایەتێکی تر ئەفەرمێ

[١١٠ كُنتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ ] ئێوە چاکترین ئوممەت و کۆمەڵن، هێنراونەتە ئەم سەر زەوییە بۆ کەڵک گەیاندن بەمەردم و ڕێنمایى کردنیان [تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللَّـهِ ۗ ] بۆیە فەرمان بەچاکە دەدەن و، ڕێ لەکاری خراپەو شیرک دەگرن و باوەڕیشتان بەخوا هەیە، بەڵام گەلانى تر، وەک ئێوە ئەم سیفەتانەیان گشت تێدانییە. پێشەوا (عومەر) فەرمووی: ئەوکەسەى پێى خۆشە لەم ئوممەت و کۆمەڵى ئیسلامە بێت، دەبێ باوەڕى بەخوا هەبێ و فەرمان بەچاکە بداو رێ لەخراپە بگرێت

لە ئایەتێکی اللە جلا جلالە ئەفەرمێ

يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ جَاهِدِ الْكُفَّارَ وَالْمُنَافِقِينَ وَاغْلُظْ عَلَيْهِمْ ۚ وَمَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ ۖ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ (73)

ئەی رسول اللە صلي الله عليه وسلم جیھادی کافران و مونافیقان بکە و توند بە لەسەریان وەک مەعلومە جیھادی کافران بە دەست ئەکرێت جیھادی مونافیق بە دەمە زیاتر جا بۆیە تۆ کە ڕەدیان ئەدەیتەوە ئەوە وەک جیھادە ئەمەش قسەی خۆم نیە شیخ الاسلام ابن تیمیە ئەفەرمێ

قال ابن تيمية: (فالرادُّ على أهل البدع مجاهدٌ : ئەو کەسەی ڕەدی ئەھلی بیدعە ئەداتەوە موجاھیدە

یحیی کوڕی یحیی ئەفەرمێ : الذبُّ عن السنَّة أفضل من الجهاد) بەرگری کردن لە سونەت گەورە ترە لە جیھاد و تێکۆشان
--------
دوو فەرموودەی رسول اللە صلي الله عليه وسلم ئەھێنین ئەوەی بیەوێ تێ بگات بەم بەڵگانە تێ ئەگات

وفي الحديث الصحيح يقول صلى الله عليه سلم : ( من رأي منكم منكراً فليغيره بيده ، فإن لم يستطع فبلسانه فإن لم يستطع فبقلبه ، وذلك أضعف الإيمان ) . رواه مسلم في الصحيح

ھەر کەسێک لە ئێوە مونکەرێکی بینی ئەوە با بەدەستی بیگۆڕێ ئەگەر نەیتواتنی با بە دەمی ئەگەر نەیتوانی با بە دڵی پێی ناخۆش بێت [ تەبعەن دڵی پێی ناخۆش بێت وای لێ ئەکات کە قسە بکات ] ئیتر لە دوای ئەوەوە [ کە ھیچیان نەکات ] زەڕەیەک ئیمانی نیە

مُروا بالمعروفِ، وانهوا عَنِ المنكرِ، قبلَ أن تَدعوا فلا يُستجابَ لَكُم
الراوي : عائشة أم المؤمنين | المحدث : الألباني | المصدر : صحيح ابن ماجه
الصفحة أو الرقم: 3251 | خلاصة حكم المحدث : حسن

ئەمر بکەن بە چاکەو نەھی بکەن لە خراپە پێش ئەوەی واتان لێبێ کە دوعا بکەن و جوابتان نەدرێتەوە [ لەبەر ئەو کردارەتان ]

وە پێویستە ئەو کەسانەی گوێ نادەنێ بترسێن چونکە ئەمە ئەمر بە چاکە و نەھی لە خراپەیە اللە جل جلالە بەنی ئیسرائیلی بە لەعنەت کرد لەبەر ئەوە وەک لەم ئایەتی سوڕەتی المائدە باس کراوە